უკრაინის პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკის უსაფრთხოების სამსახურის უმაღლესმა წარმომადგენელმა პარასკევს უარყო მტკიცებები იმის შესახებ, რომ მან ტრამპის ადმინისტრაციის სამშვიდობო გეგმის ძირითადი პუნქტები მიიღო. უფრო ადრე, ამერიკელმა ოფიციალურმა პირებმა განაცხადეს, რომ უკრაინის ეროვნული უსაფრთხოებისა და თავდაცვის საბჭოს მდივანმა, რუსტემ უმეროვმა გეგმის პუნქტების უმეტესობა მიიღო.
ვაშინგტონის მიერ კიევისთვის წარდგენილი 28-პუნქტიანი გეგმა რუსეთის ძირითადი მოთხოვნების უმეტესობას აკმაყოფილებს. გეგმის თანახმად, კიევმა უნდა დათმოს გარკვეული ტერიტორიები, შეამციროს არმიის სიდიდე და სამუდამოდ უარი თქვას ნატოს ალიანსში გაწევრიანების იმედზე.
ამერიკელმა მაღალჩინოსნებმა განაცხადეს, რომ გეგმა მომზადდა უკრაინის ეროვნული უსაფრთხოებისა და თავდაცვის საბჭოს მდივან რუსტემ უმეროვთან კონსულტაციების შემდეგ, რომელიც ივლისამდე თავდაცვის მინისტრად მსახურობდა და პრეზიდენტ ზელენსკის ახლო მოკავშირეა.
ხუთშაბათს აშშ-ის მაღალჩინოსანმა განაცხადა: „ეს გეგმა მომზადდა უშუალოდ პრეზიდენტ ზელენსკის ადმინისტრაციის ერთ-ერთ უმაღლეს პირთან, რუსტემ უმეროვთან გამართული მოლაპარაკებების შემდეგ. უმეროვმა რამდენიმე ცვლილების შეტანის შემდეგ გეგმის დიდი ნაწილი მიიღო და ის პრეზიდენტ ზელენსკის წარუდგინა“.
თუმცა, პარასკევს გაკეთებულ განცხადებაში უმეროვმა აღნიშნა, რომ მას გეგმის პირობები არ განუხილავს და არც დაუმტკიცებია.
უმეროვმა Telegram-ზე დაწერა: „აშშ-ში ვიზიტის დროს ჩემი როლი ტექნიკური ხასიათის იყო; კერძოდ, შეხვედრების ორგანიზება და დიალოგისთვის ნიადაგის მომზადება. მე არცერთი პუნქტი არ შემიფასებია და მით უმეტეს, არ დამიდასტურებია. ეს არ შედის ჩემს უფლებამოსილებაში და არ შეესაბამება პროცედურას“.
ზელენსკი ხუთშაბათს აშშ-ის სახმელეთო ჯარების დელეგაციას შეხვდა; მან თქვა, რომ გეგმა წარუდგინეს, თუმცა მის შინაარსზე კომენტარი არ გაუკეთებია.
ზელენსკიმ Telegram-ზე დაწერა: „უკრაინა და აშშ იმუშავებენ გეგმის პუნქტებზე ომის დასასრულებლად. ჩვენ მზად ვართ ვიმუშაოთ კონსტრუქციულად, პატიოსნად და სწრაფად“.
კიევი რთული არჩევანის წინაშე
გეგმა, რომლის ასლიც როიტერსმა განიხილა, მოიცავს პირობებს, რომლებსაც უკრაინელი მაღალჩინოსნები კაპიტულაციის ტოლფასად მიიჩნევენ მას შემდეგ, რაც უკრაინელმა ჯარისკაცებმა თითქმის ოთხი წლის განმავლობაში დიდი მსხვერპლის ფასად მოიგერიეს რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის მცდელობა.
გეგმა მოითხოვს რუსეთის გასვლას აღმოსავლეთ რეგიონების იმ ტერიტორიებიდან, რომელთა ანექსიაც მან გამოაცხადა, მაგრამ რომლებსაც ჯერ კიდევ უკრაინა აკონტროლებს; მეორე მხრივ, რუსეთს მოუწევს დათმოს სხვა რეგიონებში მიტაცებული უფრო მცირე ტერიტორიები.
უკრაინას სამუდამოდ აეკრძალება ნატოს სამხედრო ალიანსში გაწევრიანება, ხოლო მისი შეიარაღებული ძალები 600,000 ჯარისკაცით შეიზღუდება. ნატო ასევე დათანხმდება, რომ ამ ქვეყანაში ჯარებს არ განათავსებს.
რუსეთისთვის დაწესებული სანქციები ეტაპობრივად მოიხსნება, მოსკოვს კვლავ მიიწვევენ ინდუსტრიული ქვეყნების ჯგუფში (G8), ხოლო გაყინული რუსული აქტივები საინვესტიციო ფონდში გაერთიანდება; ვაშინგტონი ამ ფონდიდან მიღებული მოგების ნაწილს მიიღებს.
უკრაინის მოთხოვნა ქმედითი უსაფრთხოების გარანტიების შესახებ, რაც რუსეთის ხელახალი თავდასხმის თავიდან ასაცილებლად ნატოს ალიანსის ურთიერთთავდაცვის მუხლის ტოლფასი იქნებოდა, მხოლოდ ერთი სტრიქონით და ყოველგვარი დეტალების გარეშეა ნახსენები: „უკრაინა მიიღებს მყარ უსაფრთხოების გარანტიებს“.
ევროპული ქვეყნები, რომლებიც ამჟამად დამოუკიდებლად აფინანსებენ თავდაცვას მას შემდეგ, რაც ტრამპმა აშშ-ის ფინანსური მხარდაჭერა გააუქმა, გეგმის მომზადებაში ჩართულნი არ ყოფილან.
ტრამპმა, რომელიც წელს თანამდებობას დაუბრუნდა დაპირებით, რომ ომს სწრაფად დაასრულებდა, აშშ-ის პოლიტიკა უკრაინის ძლიერი მხარდაჭერიდან გადაიყვანა რუსეთის მიერ 2022 წელს მეზობელ ქვეყანაში შეჭრის ზოგიერთი გამართლების მიღებისკენ.
თეთრი სახლის პრესმდივანმა კაროლინ ლევიტმა პრესბრიფინგზე განაცხადა, რომ სახელმწიფო მდივანი მარკო რუბიო და აშშ-ის სპეციალური წარმომადგენელი სტივ ვიტკოფი გეგმაზე დაახლოებით ერთი თვეა ჩუმად მუშაობენ და ტრამპი გეგმას მხარს უჭერს.
აშშ-ის დიპლომატიაში პროცესების დაჩქარება ემთხვევა პერიოდს, როდესაც უკრაინელი ჯარისკაცები ფრონტზე უკან იხევენ და ზელენსკის მთავრობა კორუფციულ სკანდალშია გახვეული.
