თურქეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ვიზიტმა ეთიოპიაში ადგილობრივ პრესაში ფართო გამოხმაურება პოვა. გამოქვეყნებულ მასალებში ხაზგასმულია ვიზიტის დიპლომატიური მნიშვნელობა და აღნიშნულია, რომ ადის-აბებაში თურქეთის საელჩოს გახსნიდან 100 წელი სრულდება. ეს მოვლენა გარდამტეხი მომენტია მათ ურთიერთობებში, რომლებიც სათავეს ჯერ კიდევ მე-16 საუკუნიდან იღებს.
როგორც სახელმწიფო, ისე კერძო მედიასაშუალებებმა ვიზიტი დადებითად შეაფასეს და ყურადღება გაამახვილეს მრავალწლიან კავშირებზე, მზარდ ეკონომიკურ თანამშრომლობასა და რეგიონში ანკარის დიპლომატიურ როლზე.
პრემიერ-მინისტრ აბი აჰმედის მიწვევით დაგეგმილი ეს ვიზიტი იქნება პრეზიდენტ ერდოღანის პირველი ჩასვლა ეთიოპიაში ბოლო 10-ზე მეტი წლის განმავლობაში.
სახელმწიფო ტელევიზიამ (Fana Broadcasting Corporate) განაცხადა, რომ ვიზიტი ორმხრივ ურთიერთობებს ახალ საფეხურზე აიყვანს, ხოლო ერთ-ერთ სტატიაში პრეზიდენტი ერდოღანი მოხსენიებული იყო, როგორც „ახალი თურქეთის არქიტექტორი“.
კერძო მედიასაშუალება Addis Standard-მა კი ვიზიტი აფრიკის რქის რეგიონში არსებულ დაძაბულობასა და თურქეთის დიპლომატიურ აქტივობას დაუკავშირა. სტატიაში აღნიშნულია, რომ მხარეები ხელს მოაწერენ სხვადასხვა სფეროში თანამშრომლობის შეთანხმებებს, რომლებზეც ოფიციალურ დონეზე შეთანხმება უკვე მიღწეულია.
პლატფორმა Pulse of Africa-ს ცნობით, ერდოღანის ვიზიტით თურქეთი აძლიერებს თავის ყოფნას წითელ ზღვასა და აფრიკის რქის რეგიონში ვაჭრობის, ინფრასტრუქტურისა და უსაფრთხოების სფეროებში კავშირების გაფართოების გზით.
თურქეთის ელჩმა ეთიოპიაში, ბერქ ბარანმა აღნიშნა, რომ ერდოღანის ვიზიტი კიდევ უფრო განამტკიცებს ისედაც მტკიცე კავშირებს. მისი თქმით, თურქეთსა და ეთიოპიას სტრატეგიული ურთიერთობა აკავშირებთ პოლიტიკურ, ეკონომიკურ და სოციალურ სფეროებში.
თანმიმდევრული პოლიტიკური კავშირები და დიალოგი
თურქეთში მოღვაწე დამოუკიდებელმა მკვლევარმა ემირ იასინ ქექეჩმა სააგენტო „ანადოლუსთან“ საუბრისას განაცხადა: „ამ გაურკვეველ გლობალურ წესრიგში თურქეთმა და ეთიოპიამ ჩამოაყალიბეს ძალიან თანმიმდევრული და ღია ურთიერთობა მესამე მხარის შუამავლობის გარეშე. ეს უნდა შენარჩუნდეს და გაძლიერდეს“.
ანალიტიკოსების აზრით, მაშინაც კი, როდესაც ეროვნული ინტერესები განსხვავებულია, ურთიერთობებს განსაზღვრავს ორმხრივი პოლიტიკური გაგება.
ადის-აბების ერთ-ერთი კვლევითი ცენტრის ხელმძღვანელმა იბრაჰიმ მულუშევამ აღნიშნა: „მჯერა, რომ თურქეთს ესმის ეთიოპიის პოზიცია; ეს დავინახეთ ნილოსის კამათის დროს და ზღვაზე გასასვლელის საკითხთან დაკავშირებით. ეს განპირობებულია გეოგრაფიული კონტექსტისა და სახელმწიფოებრივი ისტორიის მსგავსებით“.
მულუშევამ დასძინა, რომ ამ საერთო ხედვამ შესაძლებელი გახადა პირდაპირი ურთიერთქმედება: „ორივე ქვეყანა ხედავს ერთმანეთის პერსპექტივას, რამაც ხელი შეუწყო დიალოგს. სწორედ ამან მისცა თურქეთს საშუალება, ეშუამავლა ისეთ სენსიტიურ საკითხებში, როგორიცაა ეთიოპია-სომალის დავა, რომელიც ისტორიული ანკარის დეკლარაციით გადაიჭრა“.
ელჩმა ბერქ ბარანმა ასევე ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ხალხებს შორის საუკუნოვანი დიპლომატია თურქეთ-ეთიოპიის ურთიერთობების ფუნდამენტური მახასიათებელია.
ექსპერტები ასევე მიუთითებენ, რომ ორ ქვეყანას შორის პარტნიორობა არა მხოლოდ ოფიციალურ დიპლომატიას, არამედ საზოგადოებრივ კავშირებსაც ეყრდნობა. „ნამდვილი ხიდი ხალხებს შორის ურთიერთობაა“, - ამბობს ემირ იასინ ქექეჩი.
აკადემიკოსები ხაზს უსვამენ კულტურული დიპლომატიის როლსაც. ადის-აბების უნივერსიტეტის ლექტორმა აბდულაზიზ დინომ განაცხადა: „ეთიოპიის კონტექსტში, თურქულმა ტელეგადაცემებმა და სერიალებმა, ჩემნაირმა სტუდენტებმა, რომლებმაც განათლება თურქეთში მიიღეს და კულტურულმა მსგავსებამ, ქვეყნის შესახებ დადებითი წარმოდგენის შექმნა განაპირობა“.
აკადემიკოსების დასკვნით, ერდოღანის ვიზიტი ასახავს როგორც 100-წლიანი იუბილეს სიმბოლიზმს, ისე ორივე ქვეყნის ძალისხმევას, გააძლიერონ ურთიერთობები ისტორიულ სიახლოვესა და დიპლომატიურ დიალოგზე დაყრდნობით.
