თურქეთის ეროვნული დაზვერვის ორგანიზაციამ (MİT) 12 წლის განმავლობაში მიმალვაში მყოფი ჯაშუში ონდერ სიღირჯიქოღლუ სირია-ლიბანის საზღვარზე დააკავა. MİT-ისა და სირიის დაზვერვის სამსახურის ერთობლივი მუშაობის შედეგად დაკავებული ჯაშუში, ანკარის რესპუბლიკური პროკურატურისა და ანკარის ტერორიზმთან ბრძოლის სამმართველოს (TEM) კოორდინაციით, სასამართლო ორგანოებს გადაეცა.
სირიის ბედზე მოხდენილი გავლენა
ონდერ სიღირჯიქოღლუმ 2011 წელს „თავისუფალი სირიის არმიის“ მეთაურები ჰუსეინ ჰარმუში და მუსტაფა კასუმი გაიტაცა და ასადის რეჟიმს გადასცა, რასაც ჰუსეინ ჰარმუშის წამებით სიკვდილი მოჰყვა. ამ მოვლენის გამო, რომელმაც სირიის ბედი შეცვალა, 2013 წელს სიღირჯიქოღლუს „ძალადობის, მუქარის ან მოტყუების გზით თავისუფლების აღკვეთისთვის“ 20 წლით პატიმრობა მიესაჯა. თუმცა, მან 2014 წელს ოსმანიეს ღია ტიპის ციხიდან გაქცევა მოახერხა.
გაქცევისას გამოკვეთილი FETÖ-ს კვალი
დადგინდა, რომ მისი გაქცევის პროცესში FETÖ-სთან დაკავშირებული სტრუქტურები აქტიურ როლს ასრულებდნენ. გამოვლინდა, რომ საქმის მასალები უკანონოდ შეიცვალა, სასჯელის ვადა არასწორად იქნა გათვლილი და საპატიმროდან გასვლის ნებართვის პროცესში სერიოზულ დარღვევებს ჰქონდა ადგილი.
შემოწმებისას გაირკვა, რომ ონდერ სიღირჯიქოღლუს საბრალდებო დასკვნა 2014 წელს „MİT-ის სატვირთოების საქმეზე“ ბრალდებულმა, FETÖ-ს წევრმა პროკურორმა ოზჯან შიშმანმა მოამზადა, ხოლო სისტემაში ხარვეზებით შეყვანილ დოკუმენტებს ხელი FETÖ-ს წევრმა პროკურორმა იუნუს ბაქიმ მოაწერა.
MİT-ის ნაბიჯ-ნაბიჯ თვალთვალი
გაქცევის შემდეგ ონდერ სიღირჯიქოღლუ წლების განმავლობაში სირიაში, რუსეთსა და ლიბანში იმალებოდა. MİT-ს მისი კვალი არ დაუკარგავს და უწყვეტი თვალთვალის ქსელი შექმნა. ამ ოპერაციაში გამოყენებულ იქნა ფიზიკური მეთვალყურეობა, ტექნიკური მოსმენა, კიბერ-თვალთვალი და დაზვერვის მრავალი სხვა ელემენტი.
ასადის რეჟიმის დაზვერვის მფარველობის ქვეშ
სირიაში გადასვლის შემდეგ სიღირჯიქოღლუ ასადის რეჟიმის დაზვერვის მფარველობის ქვეშ იმყოფებოდა. სანაცვლოდ, მას თურქეთის წინააღმდეგ აქტიური სადაზვერვო საქმიანობა ევალებოდა. ამ პერიოდში მან ასადის რეჟიმს გადასცა ინფორმაცია იმ პირთა ვინაობისა და გადაადგილების შესახებ, რომლებიც თურქეთის სასარგებლოდ მუშაობდნენ.
თურქეთის საწინააღმდეგო მრავალი ქმედება
იგი მჭიდრო კავშირში იყო ორგანიზაცია THKP/C-Acilciler-ის (Mukaveme-i Suriye) ლიდერ მიჰრაჩ ურალთან და 2018 წელს დაკავებულ იუსუფ ნაზიკთან, რომელიც ჰათაი/რეიჰანლის აფეთქებების ორგანიზატორი იყო. მიჰრაჩ ურალის მითითებით, ის თურქეთის საწინააღმდეგო პროპაგანდას ეწეოდა და ფსიქოლოგიურ ოპერაციებს ატარებდა მედიაში მანიპულაციური ამბების გასავრცელებლად.
ერთ-ერთ საინფორმაციო საიტისთვის მიცემულ ინტერვიუში მან განაცხადა, რომ ჰუსეინ ჰარმუში პირადად მან გაიტაცა, რადგან თურქეთის სირიის პოლიტიკას არ ეთანხმებოდა, და აღნიშნა, რომ ამის გამო სინანულს არ გრძნობდა.
კავშირი რეიჰანლის ტერაქტის შემსრულებელთან
ონდერ სიღირჯიქოღლუს ახლო ურთიერთობა ჰქონდა რეიჰანლის აფეთქებების დამნაშავე იუსუფ ნაზიკთან. ისინი გარკვეული პერიოდი სირიაში ერთ სახლშიც კი ცხოვრობდნენ. სიღირჯიქოღლუ თავის კავშირებს სირიის დაზვერვასთან ნაზიკის ციხიდან დასახსნელადაც კი იყენებდა. 2018 წელს MİT-ის ოპერაციით დაკავებულმა იუსუფ ნაზიკმა ჩვენებაში დაადასტურა, რომ სიღირჯიქოღლუ მის დახსნას ცდილობდა.
მუშაობა რუსეთის დაზვერვისთვის
ონდერ სიღირჯიქოღლუს ასევე კონტაქტი ჰქონდა რუსეთის დაზვერვასთან და მათ თურქეთის შესახებ სტრატეგიულ და სენსიტიურ ინფორმაციას აწვდიდა.
ნაბიჯ-ნაბიჯ დაგეგმილი ოპერაცია
MİT-მა გაქცევის შემდეგ ფიზიკური და ტექნიკური მეთოდებით შეისწავლა მისი გადაადგილების პროფილი, დაადგინა საკომუნიკაციო ქსელები და სამალავები. ანალიზის შედეგად გაირკვა, რომ ის ჯერ სირიაში, შემდეგ ლიბანის ჯებელ მუჰსინის რეგიონში, მოგვიანებით რუსეთის კრასნოდარის მხარეში, ხოლო ეგვიპტის გავლით კვლავ ლიბანში იმალებოდა.
ინფორმაციის საფუძველზე, რომ ის კვლავ სირიაში გადასვლას აპირებდა, MİT-სა და სირიის დაზვერვას შორის საიდუმლო ერთობლივი ოპერაცია დაიგეგმა. ორი ქვეყნის დაზვერვა სასაზღვრო ზოლზე კოორდინირებულად მოქმედებდა. 12-წლიანი გაქცევის შემდეგ, სირია-ლიბანის საზღვარზე ონდერ სიღირჯიქოღლუ დააკავეს.
თურქეთის და სირიის დაზვერვის ერთობლივი სამუშაო ჯგუფი
დაკავების შემდეგ MİT-მა და სირიის დაზვერვამ ერთობლივი სამუშაო ჯგუფი შექმნეს ჰუსეინ ჰარმუშის მკვლელობის საქმის გამოსაძიებლად.
მოსალოდნელია, რომ არსებული 20-წლიანი სასჯელის გარდა, სიღირჯიქოღლუს ბრალად წაუყენებენ პოლიტიკურ და სამხედრო ჯაშუშობას, ტერორისტული ორგანიზაციის დახმარებას, სამსახურებრივი უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენებასა და მკვლელობაში დახმარებას.
ონდერ სიღირჯიქოღლუს დაკავება თურქეთსა და სირიას შორის სადაზვერვო დონეზე თანამშრომლობისა და რეგიონული ბალანსის ახალ პერიოდზე მიანიშნებს. ამ ოპერაციით 2011 წლის ღალატის ავტორი მართლმსაჯულებას გადაეცა.
