ორშაბათს, აშშ-ირანის დაძაბულობის შესუსტებასთან ერთად, ნავთობის ფასები მკვეთრად დაეცა. გასულ კვირას დონალდ ტრამპის მიერ ფედერალური რეზერვის ხელმძღვანელად საპროცენტო განაკვეთების ზრდის მომხრე კანდიდატის დანიშვნის შემდეგ, ძვირფასმა ლითონებმა, დოლარის გამყარებით გამოწვეული მკვეთრი ვარდნის შემდეგ, დიდი რყევები განიცადა.
ეს უკანდახევა საფონდო ბაზრებზეც აისახა; რეგიონული ინდექსების უმეტესობამ უოლ სტრიტის კლებას მიჰყვა და ტექნოლოგიურ სექტორთან დაკავშირებული ახალი შეშფოთების ფონზე, პარასკევს კიდევ უფრო მეტი დანაკარგი განიცადა.
მას შემდეგ, რაც აშშ-ის პრეზიდენტმა განაცხადა, რომ ირანთან შეთანხმების იმედი აქვს და გაისმა გაფრთხილება, რომ ირანზე თავდასხმა რეგიონულ კონფლიქტს გამოიწვევს, აზიის ბაზრის ადრეულ საათებში ნავთობის ორივე ძირითადი კონტრაქტი სამ პროცენტზე მეტით გაუფასურდა.
ვაშინგტონმა ბოლო კვირებში ირანის ხელმძღვანელობა გასულ თვეში ანტისამთავრობო დემონსტრაციების სასტიკი დარბევის გამო გააკრიტიკა; ტრამპი სამხედრო მოქმედებებით დაიმუქრა და ამავდროულად ახლო აღმოსავლეთში ავიამზიდების ჯგუფის გაგზავნის ბრძანება გასცა.
ტრამპი ასევე ცდილობდა ირანის ბირთვულ პროგრამასთან დაკავშირებით შეთანხმების მიღწევას.
ირანის უზენაესმა ლიდერმა, ალი ხამენეიმ კი კვირას ბოლოდროინდელი პროტესტები „გადატრიალების მცდელობას“ შეადარა და გააფრთხილა აშშ, რომ შესაძლო თავდასხმა ფართომასშტაბიან კონფლიქტს გამოიწვევდა. მან აღნიშნა: „ამერიკელებმა უნდა იცოდნენ, რომ თუ ომს დაიწყებენ, ამჯერად ეს რეგიონული ომი იქნება“.
ირანის ლიდერის გაფრთხილების შესახებ კითხვაზე ტრამპმა კვირას ჟურნალისტებს განუცხადა: „რა თქმა უნდა, ის ამას იტყვის. ვიმედოვნებთ, რომ შეთანხმებას მივაღწევთ. თუ ვერ შევთანხმდებით, ვნახავთ, რამდენად მართალია მისი ნათქვამი“.
დოლარის ნახტომი
ნავთობის ფასების ვარდნას ხელი შეუწყო დოლარის გამყარებამაც, რაც მოჰყვა ინფორმაციას იმის შესახებ, რომ ტრამპმა აშშ-ის ცენტრალური ბანკის ხელმძღვანელად კევინ უორში დანიშნა.
აშშ-ის პრეზიდენტმა უორშზე, რომელიც Morgan Stanley-ის ყოფილი ინვესტ-ბანკირი და ფედერალური რეზერვის მმართველია, თქვა: „იგი ემახსოვრებათ, როგორც ფედერალური რეზერვის ერთ-ერთ უდიდესი თავმჯდომარე, შესაძლოა, საუკეთესოც“.
ტრეიდერები უორშს ბოლო კანდიდატებს შორის ინფლაციასთან ყველაზე მკაცრ მებრძოლად მიიჩნევენ, რაც აძლიერებს მოლოდინს ისეთი მონეტარული პოლიტიკის შესახებ, რომელიც ხელს შეუწყობს დოლარის ღირებულების ზრდას.
ამ არჩევანმა ასევე შეამცირა ფედერალური რეზერვის დამოუკიდებლობასთან დაკავშირებული ბოლოდროინდელი შეშფოთება, რომელიც გაჩნდა მოქმედი თავმჯდომარის, ჯერომ პაუელის მიმართ კრიტიკის ფონზე – პაუელი უარს ამბობდა საპროცენტო განაკვეთების პრეზიდენტისთვის სასურველი ტემპით შემცირებაზე.
ამ სიახლის შემდეგ დოლარმა ზოგადი ზრდა დაიწყო, მიუხედავად იმისა, რომ გასულ კვირას მან მკვეთრი ვარდნა განიცადა თეთრი სახლის განცხადების გამო, რომ ისინი კმაყოფილნი იყვნენ ვალუტის დასუსტებით.
მიუხედავად იმისა, რომ მიიჩნევა, რომ უორში უფრო მეტად უჭერს მხარს მაღალ საპროცენტო განაკვეთებს, სტივენ ინესმა SPI Asset Management-იდან განაცხადა: „ადამიანები მსოფლიოს ყველაზე ძლიერი ცენტრალური ბანკის გასაღებს იმისთვის არ იღებენ, რომ ზუსტად იმ გზის საპირისპიროდ წავიდნენ, რასაც გასაღების გადამცემი პირები ელოდებიან“.
ძვირფასი ლითონები
ამ განცხადებამ პარასკევს დოლარში დენომინირებული ძვირფასი ლითონების კრახი გამოიწვია; ოქრო ერთ მომენტში 12%-მდე, ხოლო ვერცხლი 30%-ზე მეტით გაუფასურდა.
ორშაბათს დანაკარგები გაიზარდა: ოქრომ 6%-იანი ვარდნით 4,586 დოლარს მიაღწია, ხოლო ვერცხლი მცირე ხნით 11%-ით შემცირდა და 75 დოლარამდე დაეცა.
მიუხედავად იმისა, რომ ოქროც და ვერცხლიც ოდნავ დასტაბილურდა, ისინი მაინც მნიშვნელოვნად ჩამორჩებიან გასულ კვირას მიღწეულ რეკორდულ ნიშნულებს — 5,595 დოლარსა და 121 დოლარს.
ირანთან დაძაბულობის შემცირებამ გაზარდა გაყიდვების ზეწოლა ოქროსა და ვერცხლზე, რომლებიც არეულობისა და გაურკვევლობის დროს „უსაფრთხო თავშესაფრად“ მიიჩნევა.
უოლ სტრიტზე მომხდარი გაყიდვების ტალღის შემდეგ, საფონდო ბაზრების უმეტესობამ ვარდნა განიცადა იმ ახალი შეშფოთების გამო, რომელიც ხელოვნურ ინტელექტში ჩადებული კოლოსალური ინვესტიციების მართებულობასა და იმას ეხება, თუ როდის დაიწყებენ ინვესტორები მოგების მიღებას.
