თურქეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტმა, რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა განაცხადა, რომ თურქეთის დაბრუნება აშშ-ის მიერ ინიცირებულ F-35 მოიერიშე თვითმფრინავების პროგრამაში გააძლიერებს ურთიერთობებს თურქეთსა და აშშ-ს შორის და ასევე გაზრდის ნატოს უსაფრთხოებას.
Bloomberg-ისთვის მიცემულ წერილობით პასუხში ერდოღანმა, 2025 წლის სექტემბერში თეთრ სახლში გამართულ შეხვედრაზე მითითებით, თითქმის ათი წლის წინ თურქეთის F-35-ის პროგრამიდან რუსეთისგან სამხედრო აღჭურვილობის შეძენის გამო ამოღების გადაწყვეტილება „უსამართლო“ შეაფასა და განაცხადა, რომ ეს ინფორმაცია ტრამპს პირადად აცნობა.
პრეზიდენტმა ერდოღანმა განაცხადა, რომ ტრამპის აშშ-ის პრეზიდენტად ხელახლა არჩევით, ანკარასა და ვაშინგტონს შორის ურთიერთობებისთვის „უფრო გონივრული და კონსტრუქციული მიმართულებით წასვლის“ შესაძლებლობა გაჩნდა.
F-35 საკითხთან დაკავშირებით, ერდოღანმა თქვა, რომ თურქეთმა უნდა მიიღოს F-35 თვითმფრინავები, რომელთა საფასურიც უკვე გადაიხადა და პროგრამაში ხელახლა ჩართვა მნიშვნელოვანი და აუცილებელია აშშ-თან ურთიერთობებისთვის და ნატოს თავდაცვისთვის.
აშშ-დან F-16 Block 70-ის შესაძლო შესყიდვაზე საუბრისას, ერდოღანმა ხაზი გაუსვა, რომ თურქეთი ელის, რომ პირობები შეესაბამებოდეს ნატოს ალიანსის სულისკვეთებას და მაგალითად მოიყვანა Eurofighter-ის თვითმფრინავების შეძენა.
აშშ-ში „ჰალკბანკის“ წინააღმდეგ აღძრულ სისხლის სამართლის საქმესთან დაკავშირებით, ერდოღანმა აღნიშნა, რომ თურქეთი ამ ბრალდებებს მცდარად მიიჩნევს და მოლაპარაკებებს აწარმოებს იმის უზრუნველსაყოფად, რომ ბანკს „უსამართლო ჯარიმები“ არ დაეკისროს და დასძინა, რომ ისინი იმედოვნებენ, რომ კანონის სრული დაცვით სამართლიან შედეგს მიაღწევენ.
ორმხრივ ენერგეტიკულ ურთიერთობებზე საუბრისას, ლიდერმა ხაზი გაუსვა, რომ "განსაკუთრებით აშშ-დან მნიშვნელოვნად გავზარდეთ LNG-ის მიწოდება" და რომ ის ახლა "მნიშვნელოვან პოზიციას" იკავებს თურქეთის მიწოდების ჯაჭვში.
პრეზიდენტმა ერდოღანმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ თურქეთის პოზიცია ძალიან ნათელია და განაცხადა: "ჩვენ ვმოქმედებთ ჩვენი ეროვნული ინტერესებისა და ენერგეტიკული უსაფრთხოების შესაბამისად".
პრეზიდენტმა ასევე განაცხადა: "როგორც ქვეყანა, რომელიც ნახშირწყალბადების საჭიროების მნიშვნელოვან ნაწილს იმპორტზე დაყრდნობით აკმაყოფილებს, ჩვენ ფრთხილი და დაბალანსებული მიდგომა უნდა მივიღოთ ყველა საკითხთან დაკავშირებით, რამაც შეიძლება გავლენა მოახდინოს ჩვენს ენერგეტიკულ უსაფრთხოებაზე".
ანკარა არის "ერთადერთი აქტორი, რომელსაც შეუძლია პირდაპირ ესაუბროს" მოსკოვსა და კიევს.
პრეზიდენტმა ერდოღანმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ იმის გამო, რომ ანკარა რუსეთ-უკრაინის ომის მიღმა დარჩა, ის აგრძელებს სამომავლო სამშვიდობო მოლაპარაკებების პოტენციური მასპინძლის როლის შესრულებას და ასევე განაცხადა, რომ ანკარას შეუძლია მხარი დაუჭიროს კონფლიქტში მყოფ ქვეყნებს შორის ნებისმიერი ცეცხლის შეწყვეტის მონიტორინგს.
ერდოღანმა თქვა: "თურქეთი არის ერთადერთი აქტორი, რომელსაც შეუძლია პირდაპირ ესაუბროს როგორც რუსეთის პრეზიდენტ პუტინს, ასევე უკრაინის პრეზიდენტ ზელენსკის", და დასძინა, რომ თურქეთის კარი ღიაა ყველასთვის და რომ მან ეს არაერთხელ განუცხადა რუს და უკრაინელ ლიდერებს.
ერდოღანმა ასევე მკაცრად გააკრიტიკა ბენიამინ ნეთანიაჰუს ქმედებები პალესტინაში და ხაზი გაუსვა, რომ საერთაშორისო სტაბილიზაციის ძალებს, რომლებიც ღაზაში უნდა შეიქმნას, გაუჭირდებათ ლეგიტიმაციის მოპოვება თურქეთის გარეშე სცენარში და განაცხადა: "ჩვენი ღრმა ისტორიული კავშირები პალესტინის მხარესთან, უსაფრთხოებისა და დიპლომატიური არხები, რომლებსაც ისრაელთან წარსულში ვმართავდით და ჩვენი რეგიონული გავლენა, როგორც ნატოს წევრის, გვაქცევს საკვანძო ქვეყნად ასეთი მისიისთვის". მან დასძინა, რომ თურქეთის პოლიტიკური ნება ნათელია და ისინი მზად არიან აიღონ ნებისმიერი პასუხისმგებლობა ღაზაში ხანგრძლივი მშვიდობის მისაღწევად.
