უკრაინის პრეზიდენტი ვოლოდიმირ ზელენსკი შეეწინააღმდეგა აშშ-ის გეგმას ომის დასრულების შესახებ, განაცხადა რა, რომ მისი ქვეყანა გზაგასაყარზე დგას – ან დაკარგავს ღირსებას, ან ვაშინგტონს, როგორც მოკავშირეს.
მას შემდეგ, რაც აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა უკრაინას ერთ კვირაზე ნაკლები ვადა მისცა ხელმოსაწერად, ზელენსკიმ პარასკევს პირობა დადო, რომ იმუშავებს იმაზე, რათა არც ერთი შეთანხმება არ იყოს უკრაინის ინტერესების „ღალატი“.
თავის გამოსვლაში, არსებულ სიტუაციას „ჩვენი ისტორიის ერთ-ერთი ყველაზე რთული მომენტი“ უწოდა ზელენსკიმ და თქვა: „უკრაინაზე ზეწოლა ერთ-ერთი უმძიმესია. უკრაინა შეიძლება ძალიან რთული არჩევანის წინაშე დადგეს: ან დაკარგოს ღირსება, ან დაკარგოს ძირითადი პარტნიორი“ და გააფრთხილა ვაშინგტონთან ურთიერთობის გაწყვეტის შესახებ.
ზელენსკიმ დასძინა, რომ ალტერნატივებს შესთავაზებს ტრამპის 28-პუნქტიან გეგმას.
კიევი და ევროპელი მოკავშირეები გაოცდნენ ამ წინადადებით. პროექტი უკრაინას აიძულებს ტერიტორიების დათმობას, მისი არმიის შემცირებას და ნატოში არასოდეს გაწევრიანების ვალდებულების აღებას.
რუსეთი კი ამ პროექტის მიხედვით მოიპოვებს ტერიტორიებს, ხელახლა მოხდება მისი ინტეგრაცია გლობალურ ეკონომიკაში და დაბრუნდება G8-ში.
ზელენსკიმ გაიხსენა, თუ როგორ მოახდინა კიევმა რეაგირება 2022 წლის თებერვალში რუსეთის თავდასხმაზე და თქვა: „მაშინ არ ვუღალატეთ უკრაინას, არც ახლა ვუღალატებთ“.
ზელენსკი ამტკიცებს, რომ შეთანხმების პროექტი უკრაინისთვის საზიანოა და აშშ-სთან პასუხთან დაკავშირებით თქვა: „წარმოვუდგენთ მიზეზებს, დავარწმუნებ, შევთავაზებ ალტერნატივებს“.
ტრამპმა კი პარასკევს მოუწოდა უკრაინას, მიეღო მისი ადმინისტრაციის გეგმა და განაცხადა, რომ კიევის ადმინისტრაციას მოუწევს ამ შეთანხმების მიღება.
ჟურნალისტების შეკითხვებზე შეთანხმების პირობების სიმძიმესთან დაკავშირებით, ტრამპმა უპასუხა: „მათ მოუწევთ მიღება, თუ არ მიიღებენ, მაშინ თავად შეუძლიათ გააგრძელონ ომი“. დღის მეორე ნახევარში, ოვალურ კაბინეტში ნიუ-იორკის მომავალ მერთან, ზოჰრან მამდნისთან შეხვედრისას ტრამპი კიდევ ერთხელ შეეხო უკრაინის საკითხს და თქვა: „ერთ მომენტში მათ რაღაცის მიღება მოუწევთ“.
ევროპულმა სახელმწიფოებმა უკრაინის მხარდაჭერა აღუთქვეს.
აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტ ჯ. დ. ვენსთან შეხვედრის შემდეგ, ზელენსკიმ განაცხადა, რომ უკრაინა აგრძელებს „პატივისცემას“ ტრამპის ომის დასრულების სურვილის მიმართ.
ასევე, სანამ პროცესს მიღმა დარჩენილი ევროპა მოქმედებას ცდილობს, ზელენსკიმ საგანგებო სატელეფონო საუბარი გამართა გერმანიის, საფრანგეთისა და დიდი ბრიტანეთის ლიდერებთან.
მეორე მხრივ, უკრაინის პრეზიდენტის ოფისმა განაცხადა, რომ უკრაინის ლიდერი უახლოეს მომავალში პირდაპირ აპირებს ტრამპთან საუბარს.
აშშ-ის გეგმა ითვალისწინებს მოსკოვის კონტროლის ქვეშ მყოფი ტერიტორიების „ფაქტობრივად“ რუსულად აღიარებას და კიევის მიერ ძალების გაყვანას დონეცკის რეგიონის ოკუპირებული ნაწილებიდანაც კი.
კიევი ასევე შეზღუდავს თავის არმიას 600 000-მდე, აიღებს ვალდებულებას, რომ არ შეუერთდება ნატოს და მის ქვეყანაში ნატოს ჯარების განლაგება არ იქნება დაშვებული.
ამ დათმობების სანაცვლოდ, უკრაინა მიიღებს გაურკვეველ „სანდო უსაფრთხოების გარანტიებს“ და აღდგენის ფონდს, რომელიც შეიქმნება უცხოურ ანგარიშებზე გაყინული რუსული აქტივების ნაწილის გამოყენებით.
უკრაინის მთავარმა მოკავშირეებმა, დიდი ბრიტანეთის, საფრანგეთისა და გერმანიის ლიდერებმა, ზელენსკისთან საუბრის შემდეგ გამოქვეყნებულ ერთობლივ განცხადებაში „ურყევი და სრული მხარდაჭერა“ აღუთქვეს უკრაინას „მუდმივი და სამართლიანი მშვიდობისკენ მიმავალ გზაზე“.
