ირანის დელეგაცია აშშ-თან ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ მოლაპარაკებებისთვის პაკისტანში ჩავიდა მას შემდეგ, რაც თეირანმა კიდევ ერთხელ გააჟღერა მოლაპარაკებების დაწყების პირობები: ცეცხლის შეწყვეტა ლიბანში და მისი გაყინული აქტივების გათავისუფლება.
პაკისტანის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ პარასკევს ღამით გაკეთებულ განცხადებაში აღნიშნა, რომ ირანის დელეგაციას პარლამენტის თავმჯდომარე მოჰამედ ბაყერ გალიბაფი ხელმძღვანელობს. დელეგაციის შემადგენლობაში ასევე არიან საგარეო საქმეთა მინისტრი აბას არაღჩი, თავდაცვის საბჭოს მდივანი, ირანის ცენტრალური ბანკის მმართველი და დეპუტატები.
ირანის დელეგაციას პაკისტანის ვიცე-პრემიერი და საგარეო საქმეთა მინისტრი იშჰაკ დარი, თავდაცვის ძალების სარდალი, მარშალი ასიმ მუნირი და სხვა ოფიციალური პირები დახვდნენ.
ისტორიული მოლაპარაკებების წინ, აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტი ჯეი დი ვენსი აშშ-ის წარსადგენად ისლამაბადში გაემგზავრა და ირანი გააფრთხილა, ვაშინგტონთან „არ ითამაშონ“.
მიუხედავად იმისა, რომ მხარეებს შორის დროებითი ზავი დაიდო, კვლავ რჩება ღრმა აზრთა სხვადასხვაობა იმ გზების შესახებ, რომლებმაც ეს მყიფე ზავი მუდმივ სამშვიდობო შეთანხმებად უნდა აქციოს.
პაკისტანის პრემიერ-მინისტრმა შაჰბაზ შერიფმა განაცხადა, რომ პროგრესის მიღწევა რთული იქნება.
„გამოცხადდა დროებითი ზავი, მაგრამ ახლა ჩვენ წინაშეა უფრო რთული ეტაპი: მუდმივი ცეცხლის შეწყვეტის მიღწევა და რთული საკითხების მოლაპარაკებების გზით გადაჭრა“, - თქვა შერიფმა.
მან გამოიყენა ფრაზა, რომელსაც ინგლისურად „make or break“ ეწოდება.
ირანის სახელმწიფო ტელევიზიამ გაიმეორა თეირანის პოზიცია, რომ მოლაპარაკებები დაიწყება იმ შემთხვევაში, თუ ვაშინგტონი მიიღებს ირანის წინაპირობებს — ლიბანში ცეცხლის შეწყვეტას და ირანული აქტივების განბლოკვას.
ისრაელმა პარასკევსაც დაარღვია ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმება და ლიბანში საჰაერო იერიშები გააგრძელა. ლიბანის სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურმა განაცხადა, რომ სამხრეთში მდებარე ქალაქ ნაბათიაზე განხორციელებული თავდასხმის შედეგად მისი 13 თანამშრომელი დაიღუპა.
ლიბანის ჯანდაცვის სამინისტრომ ოთხშაბათს ქვეყნის მასშტაბით განხორციელებული ისრაელის მასშტაბური თავდასხმების შედეგად დაღუპულთა წინასწარი მონაცემები განაახლა: 357 დაღუპული და 1 223 დაჭრილი.
ლიბანის პრეზიდენტის ადმინისტრაციამ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ მომავალ კვირას ვაშინგტონში გაიმართება შეხვედრა ისრაელთან, სადაც განიხილება ლიბანის წინააღმდეგ ისრაელის მიერ წარმოებულ ომში ცეცხლის შეწყვეტისა და ორ მეზობელ ქვეყანას შორის მოლაპარაკებების დაწყების საკითხი.
აზრთა სხვადასხვაობა
ისლამაბადში გამგზავრებამდე ვენსმა ჟურნალისტებს განუცხადა: „თუ ირანელები მზად არიან კეთილსინდისიერად აწარმოონ მოლაპარაკებები, ჩვენც მზად ვართ, გამოწვდილ ხელზე ხელი ჩამოვართვათ“.
თუმცა, მან დასძინა: „თუ ისინი ჩვენს შეფერხებას შეეცდებიან, ნახავენ, რომ მოლაპარაკებების ჯგუფი ამისთვის განწყობილი არ არის“.
ოფიციალური წყაროების თანახმად, ისლამაბადის მოლაპარაკებებზე რამდენიმე სენსიტიური თემა იქნება განხილული, მათ შორის ირანის ურანის გამდიდრების საქმიანობა და სრუტეში ვაჭრობის თავისუფალი მოძრაობა, რომელიც ნავთობის გადაზიდვის კრიტიკული მარშრუტია.
მას შემდეგ, რაც ზავი ამოქმედდა, პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა უკმაყოფილება გამოხატა ირანის პოზიციასთან დაკავშირებით სრუტესთან მიმართებით, რომლის გახსნაც მოსალოდნელია, ხოლო თეირანმა მწვავედ მოახდინა რეაგირება ლიბანში ისრაელის მიმდინარე თავდასხმებზე.
ისლამაბადში, სასტუმრო „სერენასთან“ მისასვლელი ყველა გზა, სადაც მოლაპარაკებები უნდა გაიმართოს, მკაცრი უსაფრთხოების ზომების გამო გადაიკეტა. ავტომაგისტრალის გასწვრივ გამოკრულ დიდ პლაკატებსა და ციფრულ ეკრანებზე გამოსახულია წარწერა: „ისლამაბადის მოლაპარაკებები“.
მშვიდობიანობის დროს მსოფლიო ნავთობის მეხუთედი, ასევე დიდი რაოდენობით ბუნებრივი აირი და სასუქი ჰორმუზის სრუტეზე გადის. თუმცა, ამ კვირის დასაწყისში ცეცხლის შეწყვეტის გამოცხადების შემდეგ, სრუტე მხოლოდ მცირე რაოდენობის გემებმა გადაკვეთეს.
ორკვირიანი ზავი მიზნად ისახავდა დროის მოგებას მოლაპარაკებებისთვის, რათა დასრულდეს კონფლიქტი, რომელმაც უკვე ათასობით ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა და გლობალური ეკონომიკა შეარყია.
სანამ ისრაელი აგრძელებს თავდასხმებს ლიბანზე, ისრაელის არმიამ პარასკევს განაცხადა, რომ ჰეზბოლამ ლიბანიდან მათი ტერიტორიის მიმართულებით დაახლოებით 30 ჭურვი ისროლა.
ჰეზბოლამ კი გამოაცხადა, რომ „მტრის მიერ ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმის დარღვევისა და ბეირუთზე განმეორებითი თავდასხმების საპასუხოდ“, რაკეტებით ისრაელის აშდოდის საზღვაო ბაზა ამოიღო მიზანში.
ტრამპმა ხუთშაბათს NBC News-თან საუბრისას აღნიშნა, რომ ისრაელმა ლიბანში თავდასხმები „შეამცირა“ და პრემიერ-მინისტრმა ბენიამინ ნეთანიაჰუმ მას დაჰპირდა, რომ იერიშები „ნაკლებად ინტენსიური“ გახდებოდა.
დასავლელმა დიპლომატმა, რომელმაც ვინაობის გამჟღავნება არ ისურვა, განაცხადა, რომ „შავი ოთხშაბათის“ შემდეგ ევროპის, ყურის ქვეყნები და ეგვიპტე ისრაელზე ზეწოლას ახდენენ, რათა თავიდან აიცილონ ბეირუთზე ახალი საჰაერო იერიშები.
ამავდროულად, ტრამპმა გააფრთხილა მხარეები, რომ შეთანხმების მიუღწევლობის შემთხვევაში შესაძლოა ძალა იქნას გამოყენებული და აღნიშნა, რომ აშშ-ის სამხედრო ხომალდები „ოდესმე შექმნილი საუკეთესო იარაღით“ არის აღჭურვილი.
