ოთხშაბათს ნავთობის ფასები მკვეთრად დაეცა, ხოლო აქციების ფასები გაიზარდა მას შემდეგ, რაც აშშ და ირანი ორკვირიან ზავზე შეთანხმდნენ, რომლის ფარგლებშიც თეირანი დროებით კვლავ გახსნის კრიტიკულად მნიშვნელოვან ჰორმუზის სრუტეს.
დონალდ ტრამპმა, როდესაც ირანისთვის მიცემული ვადა იწურებოდა, „განადგურების“ მუქარის ნაცვლად, საბრძოლო მოქმედებები ორი კვირით შეაჩერა და აღნიშნა, რომ მან მიიღო „განხორციელებადი“ 10-პუნქტიანი წინადადება.
მოგვიანებით ირანმა განაცხადა, რომ თანახმაა უსაფრთხო ნაოსნობაზე სრუტეში, რომელზეც მსოფლიო ნავთობისა და გაზის ერთი მეხუთედი მოდის.
ამ სიახლემ ნედლი ნავთობის ფასები ქვემოთ დასწია: West Texas Intermediate-ის (WTI) ფასი თითქმის 20%-ით, ხოლო ბრენტ-ისა 16%-ით შემცირდა. ინვესტორებმა შვებით ამოისუნთქეს ხუთ კვირაზე მეტხანს გაგრძელებული ომის შემდეგ, რომელმაც სერიოზულად დააზიანა მიწოდების ჯაჭვები.
ამ ოპტიმიზმმა გამოიწვია აქციების ფასების სწრაფი ზრდა იმ იმედით, რომ კრიზისი, რომელიც ერთ თვეზე მეტია აზანზარებს გლობალურ ეკონომიკას, დასრულდება.
სეულის ბირჟა 6%-ზე მეტით გაიზარდა, ტოკიოსი - 5%-ით, ხოლო ტაიბეისა - 4,2%-ით. სიდნეისა და ჰონგ-კონგის ბირჟებმა 2%-იანი მატება აჩვენეს. მკვეთრი ზრდა დაფიქსირდა შანხაის, მუმბაის, ბანგკოკის, მანილას, ჯაკარტას, სინგაპურისა და ველინგტონის ბირჟებზეც.
სამშაბათს ტრამპი იმუქრებოდა, რომ თუ ჰორმუზის სრუტე არ გაიხსნებოდა, „მთელი ცივილიზაცია ამაღამ განადგურდება და აღარასოდეს დაბრუნდება“, რაზეც ირანმა უპასუხა, რომ თუ ვაშინგტონი თეირანის „წითელ ხაზებს“ გადაკვეთდა, აშშ-სა და მის მოკავშირეებს „წლობით“ დატოვებდა ნავთობისა და გაზის გარეშე.
თუმცა, როდესაც უკუათვლა სრულდებოდა, აშშ-ის პრეზიდენტმა სოციალურ ქსელში შემდეგი განცხადება გააკეთა: „ვეთანხმები ირანზე დაბომბვისა და თავდასხმების ორკვირიან შეჩერებას იმ პირობით, რომ ირანის ისლამური რესპუბლიკა დათანხმდება ჰორმუზის სრუტის სრულ, დაუყოვნებლივ და უსაფრთხო გახსნას“.
ტრამპმა ასევე აღნიშნა, რომ ეს იქნება „ორმხრივი ცეცხლის შეწყვეტა“ და დაამატა, რომ „ყველა სამხედრო მიზანს უკვე მივაღწიეთ და გადავაჭარბეთ კიდეც, ირანთან გრძელვადიანი მშვიდობის შესახებ საბოლოო შეთანხმებისკენ დიდი გზა გავიარეთ და ახლო აღმოსავლეთშიც მშვიდობაა“.
შვება აზიისთვის
პაკისტანის პრემიერ-მინისტრმა შაჰბაზ შარიფმა, რომელიც მედიატორის როლს ასრულებდა, განაცხადა, რომ ცეცხლის შეწყვეტა დაუყოვნებლივ დაიწყება.
შარიფმა აღნიშნა, რომ ამერიკის შეერთებული შტატები „მოკავშირეებთან ერთად“ დათანხმდა ზავს ყველგან, მათ შორის ლიბანშიც, რითაც მიანიშნა, რომ ისრაელი დათანხმდა ჩრდილოეთ მეზობელზე თავდასხმების შეჩერებას. თუმცა, თელ-ავივმა განაცხადა, რომ ირანზე თავდასხმების შეჩერებას მხარს უჭერს, მაგრამ ზავი ლიბანზე არ ვრცელდება.
ირანმა გამარჯვება გამოაცხადა. ირანის უმაღლესმა ეროვნული უსაფრთხოების საბჭომ განაცხადა: „მტერი ირანელი ერის წინააღმდეგ წარმოებულ მშიშარა, უკანონო და დანაშაულებრივ ომში უდავო, ისტორიულ და გამანადგურებელ მარცხს განიცდის“.
ცეცხლის შეწყვეტამ გამოიწვია დოლარის მკვეთრი ვარდნა, რომელიც ომის დროს „უსაფრთხო ნავსაყუდლად“ იქცა. ამავდროულად, გამყარდა იენი, ევრო და გირვანქა სტერლინგი.
ასევე აღდგა ოქროს ფასი, რომელიც მანამდე ინფლაციის მკვეთრი ზრდისა და საპროცენტო განაკვეთების მაღალ ნიშნულზე შენარჩუნების მოლოდინის გამო წნეხის ქვეშ იყო; ზრდა დაიწყო ბიტკოინმაც.
მაიკლ ბრაუნმა (Pepperstone-დან) აღნიშნა: „როგორც მოსალოდნელი იყო, ბაზრის პირველადი რეაქცია დადებითი აღმოჩნდა, თუმცა შესაძლოა იმაზე ნაკლები მასშტაბით, ვიდრე ველოდით. მონაწილეები რამდენიმე კვირაა სასოწარკვეთილი ელიან რაიმე კარგ ამბავს და კიდევ უფრო მეტად სურდათ დაძაბულობის დეესკალაციისკენ გადადგმული კონკრეტული ნაბიჯების ხილვა. ახლა, როცა ეს ორი პირობა შესრულდა, გასაკვირი არ არის, რომ ინვესტორები კვლავ მზად არიან რისკზე წავიდნენ“.
სტივენ ინესმა (SPI Asset Management-დან) განაცხადა, რომ ეს შეთანხმება „აზიისთვის უაღრესად მნიშვნელოვანია“. მისი თქმით, რეგიონის ბევრი მთავრობა იძულებული იყო ზომები მიეღო ენერგომატარებლების გაზრდილ ხარჯებთან საბრძოლველად: „ნავთობის დაბალი ფასები ხსნის იმ წნეხს, რომელიც რეგიონულ რისკებს ზრდიდა. ნედლი ნავთობის ფასების ვარდნით, ინფლაციური მოლოდინები მცირდება, რაც საკმარისია იმისთვის, რომ კაპიტალი, ყოველ შემთხვევაში დროებით მაინც, რისკიანი აქტივებისკენ მიიმართოს“.
