პრეზიდენტმა ერდოღანმა ყაზახეთის ერთ-ერთ ყველაზე ძველ საინფორმაციო სააგენტო Kazinform-ში ყაზახურ, ინგლისურ და რუსულ ენებზე გამოქვეყნებულ სტატიაში, სათაურით „მშვიდობის გასაღები ევრაზიაში: თურქული სამყარო“, შემდეგი აღნიშნა:
„რეგიონული კონფლიქტები და კრიზისები დღეს გლობალური მასშტაბით წარმოადგენს ყოვლისმომცველ გამოწვევას ჩვენი საერთო უსაფრთხოების, ეკონომიკური კეთილდღეობისა და სტაბილურობისთვის. გლობალური სისტემა სერიოზული სტრეს-ტესტის წინაშე დგას კონფლიქტური გეოპოლიტიკური მეტოქეობის შედეგად წარმოქმნილი ახალი ასიმეტრიული რისკების, ენერგომომარაგების უსაფრთხოების დარღვევებისა და ამასთან დაკავშირებული ფინანსური მერყეობის პირობებში. ამავდროულად, ხელოვნურ ინტელექტზე დაფუძნებული დიდი ტრანსფორმაციის შედეგად წარმოქმნილი ახალი დინამიკა კიდევ უფრო აღრმავებს გლობალური სისტემის მოწყვლადობას. ყველა ეს გამოწვევა, როგორც დიდი ხანია ვუსვამთ ხაზს, ნათლად აჩვენებს არსებული საერთაშორისო სისტემისა და გლობალური მმართველობის მექანიზმების არაადეკვატურობას და რეფორმირების საჭიროებას.
2014 წელს გაეროს გენერალურ ასამბლეაზე სიტყვით გამოსვლისას მე განვაცხადე, რომ საერთაშორისო სისტემის როგორც სტრუქტურა, ისე ლეგიტიმაცია სადავო გახდა და გამოვთქვი მოსაზრება, რომ უფრო სამართლიანი სამყარო შესაძლებელია ფრაზით: „სამყარო ხუთზე მეტია“. სამწუხაროდ, უნდა აღვნიშნო, რომ მას შემდეგ მნიშვნელოვანი პროგრესი არ მიღწეულა გლობალური სისტემის უფრო სამართლიან და ინკლუზიურ ხასიათზე გადასვლის კუთხით. პირიქით, წესებზე დაფუძნებულმა საერთაშორისო წესრიგმა კიდევ უფრო მეტი ეროზია განიცადა. ამის ყველაზე ნათელი და მტკივნეული მაგალითია ღაზაში მიმდინარე მოვლენები. ისრაელი ჩადენილი კაცობრიობის წინაშე არსებული დანაშაულებით ფეხქვეშ თელავს კაცობრიობის საერთო ღირებულებებს.
თურქეთი მიიჩნევს, რომ გლობალური და რეგიონული კრიზისების დაძლევა მხოლოდ „გამოსაყენებელ წესებზე“ დაფუძნებული წესრიგის მშენებლობით არის შესაძლებელი. ამ კონტექსტში, ჩვენ არ ვერიდებით პასუხისმგებლობის აღებას როგორც მრავალმხრივი ორგანიზაციების ფარგლებში, ისე ინდივიდუალურად, ჩვენს რეგიონში და გლობალურ დონეზე კრიზისებისა და კონფლიქტების დასასრულებლად. სამშვიდობო დიპლომატიისა და მედიაციის ინიციატივებში ჩვენ ვამყარებთ ნდობაზე დაფუძნებულ დიალოგს ყველა მხარესთან და ვდგამთ კონკრეტულ ნაბიჯებს საკითხების დიპლომატიურ მაგიდასთან გადასაჭრელად. მოხარულნი ვართ, რომ გლობალური მშვიდობისა და კეთილდღეობისთვის ჩვენი პრინციპული დიპლომატია აღიარებულია მთელ მსოფლიოში.
თუმცა, აშკარაა, რომ უფრო სამართლიანი, ინკლუზიური და სტაბილური მშვიდობისა და კეთილდღეობის კლიმატის შესაქმნელად აუცილებელია ორმხრივი, რეგიონული და გლობალური პარტნიორობების გაფართოება. ამ ეტაპზე მიგვაჩნია, რომ რეგიონული უთანხმოებები, პირველ რიგში, რეგიონის ქვეყნების ინსტიტუციური ინიციატივებით უნდა გადაიჭრას. „რეგიონული მფლობელობის“ ჩვენი გაგების შესაბამისად, მსურს ხაზგასმით აღვნიშნო, რომ ყოველთვის ღია ვართ ერთობლივი ინიციატივებისთვის იმ ორგანიზაციებთან, რომელთა წევრიც ვართ, პირველ რიგში თურქულ სახელმწიფოთა ორგანიზაციასთან და ჩვენს მეზობლებთან. ჩვენი თანამშრომლობა და პარტნიორობა მეგობარ და მოძმე ყაზახეთთან თითქმის ყველა კრიტიკულ საკითხში, განსაკუთრებით გაეროს უშიშროების საბჭოს სტრუქტურულ პრობლემებთან, რეგიონული და გლობალური კონფლიქტების მოგვარებასთან და მუდმივი ეკონომიკური კეთილდღეობის დამყარებასთან დაკავშირებით, ჩვენი საგარეო პოლიტიკისთვის გამორჩეული ხასიათისაა.
1991 წელს თურქეთი იყო პირველი ქვეყანა, რომელმაც აღიარა ყაზახეთი დამოუკიდებლობის გამოცხადების დღეს და მას შემდეგ ჩვენი ურთიერთობები, რომლებიც ძალას იღებს ჩვენი საერთო ისტორიიდან, კულტურული და სულიერი კავშირებიდან, ყოველდღიურად ძლიერდება. ჩვენი მეგობრობის სამართალი და სულიერი კავშირები უდავოდ გაცილებით შორეულ წარსულს უკავშირდება. 2000-იანი წლებიდან ჩვენს ორმხრივ ურთიერთობებში ახალი ეტაპი დაიწყო; პოლიტიკურ, ეკონომიკურ და კულტურულ სფეროებში ჩვენს მიერ აშენებულმა ინსტიტუციურმა მექანიზმებმა უფრო კონკრეტული შედეგების მოტანა დაიწყო. ჩვენი ეკონომიკური თანამშრომლობა, განსაკუთრებით ენერგეტიკის, ტრანსპორტის, ლოჯისტიკისა და თავდაცვის მრეწველობის სფეროებში, ფართოვდება განათლებისა და კულტურის სფეროში არსებულ პარტნიორობასთან ერთად.
2012 წელს დაფუძნებული მაღალი დონის სტრატეგიული თანამშრომლობის საბჭოს მეშვეობით, ჩვენ ნამდვილად მივაღწიეთ მნიშვნელოვან წარმატებებს ეკონომიკური და სავაჭრო ურთიერთობების განვითარების კუთხით. დღეს ყაზახეთთან ჩვენი სავაჭრო ბრუნვა 10 მილიარდ დოლარს უახლოვდება. თურქი ბიზნესმენების მიერ ყაზახეთში განხორციელებული პირდაპირი ინვესტიციების მოცულობა 6 მილიარდ დოლარს აღწევს. თურქმა კონტრაქტორებმა ყაზახეთში 550-მდე პროექტი დაასრულეს, რომელთა ღირებულება 30 მილიარდ დოლარს აღემატება. ყაზახეთის პრეზიდენტთან, ჩემს ძმასთან, ყასიმ-ჟომართ თოყაევთან ერთად განსაზღვრული სავაჭრო ბრუნვის მიზნობრივი მაჩვენებელი 15 მილიარდი დოლარია. იმედი მაქვს, რომ ორმხრივი ძალისხმევით ამ მიზანს მოკლე დროში მივაღწევთ.
ჩვენი პრიორიტეტული დღის წესრიგის ნაწილია განათლების, სპორტისა და კულტურის სფეროებში ურთიერთობების გაუმჯობესება, რაც აძლიერებს ძმურ კავშირებს ჩვენს ხალხებს შორის. როგორც ცნობილია, ანკარა არჩეულ იქნა თურქულ სახელმწიფოთა ორგანიზაციის 2026 წლის ტურიზმის დედაქალაქად. ამასთან დაკავშირებით, მსურს მოვიწვიო ჩვენი ყაზახი ძმები ჩვენს დედაქალაქში, რომელიც ასახავს თურქული სამყაროს საერთო მეხსიერებას თავისი მდიდარი კულტურული, ისტორიული და ჰუმანიტარული მემკვიდრეობით. მოხარულნი ვიქნებით, ვიხილოთ ჩვენი ყაზახი ძმები ისტორიულ, კულტურულ და სპორტულ ღონისძიებებზე, რომლებსაც წლის განმავლობაში გავმართავთ.
14 მაისის ვიზიტი ყაზახეთში ჩვენთვის მეტად მნიშვნელოვანია. ამ დღეებში, როდესაც ჩვენი რეგიონი გადის პოლიტიკურ და ეკონომიკურ გამოცდებს, როგორიცაა კრიზისი აშშ-ისრაელსა და ირანს შორის, ღაზაში ცეცხლის შეწყვეტის მყიფე პროცესი და ენერგეტიკული უსაფრთხოებისა და მიწოდების პრობლემები, ყაზახეთში გასამართ ორმხრივ შეხვედრებს დიდი მნიშვნელობა აქვს. მჯერა, რომ ეს ვიზიტი ხელს შეუწყობს ჩვენს ქვეყნებს შორის პოლიტიკური, ეკონომიკური და სავაჭრო ურთიერთობების განვითარებას და გააძლიერებს ძველ მეგობრობას ჩვენს ხალხებს შორის. ასევე, ამ ვიზიტის ფარგლებში მონაწილეობას მივიღებთ თურქულ სახელმწიფოთა ორგანიზაციის წევრი ქვეყნების მეთაურთა არაფორმალურ სამიტში. ამ სამიტზე, როგორც თურქული სამყარო, განვიხილავთ ჩვენს პოლიტიკურ, ეკონომიკურ და კულტურულ თანამშრომლობას და პარტნიორობის პოტენციალს, ასევე გვექნება შესაძლებლობა შევაფასოთ რეგიონული პოლიტიკური და ეკონომიკური გამოწვევები. ჩვენ, როგორც თურქული სამყაროს წარმომადგენელი სახელმწიფოები, ხოჯა აჰმედ იასავის ხედვით — „თუკი უპოვარნი არ დაპურდებიან და მქონებელნი მათს გამო არ ატირდებიან, სამყარო მალე დაიქცევა“ — არასოდეს ავარიდებთ თავს პასუხისმგებლობას ჩვენს რეგიონში და მსოფლიოში მშვიდობის, კეთილდღეობისა და სიმშვიდის დასამყარებლად.“

















