1881 წლით დათარიღებული შედევრი „ყავის მომზადება“ ოსმალური ხელოვნებისთვის გლობალურ არენაზე ისტორიულ მომენტზე მიუთითებს და ყველაზე ძვირფას ნამუშევრად ითვლება.
მე-19 საუკუნის ოსმალო მხატვრის, ოსმან ჰამდი ბეის ახლახან ხელახლა აღმოჩენილი ნახატი ლონდონში გამართულ აუქციონზე 1 მილიონ გირვანქა სტერლინგად გაიყიდა და კოლექციონერებისა და ინსტიტუტების დიდი ინტერესი გამოიწვია.
1881 წლით დათარიღებული ნამუშევარი „ყავის მომზადება“ („Kahve Hazırlamak“) საუკუნეზე მეტი ხნის განმავლობაში ევროპის კერძო კოლექციებში შენახვის შემდეგ კვლავ გამოჩნდა. ნამუშევარი ცნობილი იყო იმ პერიოდის ცნობილი ფოტოგრაფების, ჟან პასკალ სებასა და პოლიკარპ ჟუალიეს მიერ გადაღებული შავ-თეთრი ფოტოსურათის წყალობით.
ეს გაყიდვა აუქციონზე, სადაც 50 ნამუშევარი სწრაფად გაიყიდა, ყველაზე მაღალ ფასად გაყიდული ნამუშევარი გახდა. ნახატი სამშაბათს ანონიმურმა მყიდველმა სატელეფონო ვაჭრობით შეიძინა.
ნამუშევარი თავდაპირველად დაახლოებით 1910 წელს ქართველმა ხელოვნების კოლექციონერმა, თავადმა სადიყ იადიგაროვმა შეიძინა. მოგვიანებით ის მის შვილს, არჩილს გადაეცა და 1930-იან წლებში ვენელ კერძო კოლექციონერს გადაეცა, რომელიც არჩილის ნათესავი გახდა ქორწინების შედეგად. ის 2008 წლამდე ამ ოჯახში რჩებოდა.
ორიენტალისტური ხელოვნება
იმ დროიდან მოყოლებული ნახატი სხვა ავსტრიულ კერძო კოლექციაში ინახებოდა და ახლახან კვლავ გამოჩნდა. სცენა ვითარდება სვეტებიან ინტერიერში, რომელიც მდიდარი კერამიკითაა მორთული და სტამბოლის თოფქაფის სასახლის წარმოსახვით ჰარემის კომპლექსს მოგვაგონებს, სადაც ორი ახალგაზრდა ქალი რიტუალურ ყავას ამზადებს.
მიუხედავად იმისა, რომ ნახატზე გამოსახული ადგილი წარმოსახვითია, როგორც Sotheby's-ის კატალოგშია აღწერილი, ის ქმნის „ფუფუნების ბრწყინვალე და ძვირფასი თვლის მსგავს შთაბეჭდილებას“ და დეტალებისადმი განსაკუთრებული ყურადღებითაა შესრულებული.
ოსმალეთის გამორჩეულ ოჯახში დაბადებული ჰამდი ბეი 1860-იანი წლების დასაწყისში პარიზში გაგზავნეს სამართლის შესასწავლად, თუმცა იქ ფერწერითა და არქეოლოგიით დაინტერესდა.
ჰამდი ბეი, რომელიც აღმოსავლურ თემებს დასავლური ხელოვნების ტექნიკის გამოყენებით ხატავდა, არა მხოლოდ პასუხობდა მე-19 საუკუნეში მზარდ ორიენტალისტური ხელოვნების ბაზარს, არამედ მუსლიმური კულტურის ღრმა ცოდნით ოსმალური ცხოვრება დახვეწილად და პატივისცემით ასახა.
