რუმინეთი პოლიტიკური სტიქიის ცენტრშია შუამავლობის გაუქმებისა და ნაციონალისტური ლიდერის აღზევების შემდეგ. ანალიტიკოსები აფრთხილებენ, რომ დამოუკიდებელი ხმების იზოლაციამ შეიძლება გაამძაფროს საზოგადოების უკმაყოფილება.
რუმინეთი პოლიტიკურ გარიჟრაჟზეა 2024 წლის 24 ნოემბრის საპრეზიდენტო არჩევნების პირველი ტურის გაუქმების შემდეგ. დამოუკიდებელმა ნაციონალისტმა კანდიდატმა კალინ გეორგესკუმ მოიპოვა ხმების 22,94%. გეორგესკუს, რეფორმისტული Save Romania Union (USR) პარტიის კანდიდატ ელენა ლასკონთან მეორე ტურში შეხვედრა ჰქონდა დაგეგმილი 8 დეკემბერს, თუმცა არჩევნები გაუქმდა.
რუმინეთის საკონსტიტუციო სასამართლოს (CCR) გადაწყვეტილება 24 ნოემბრის საარჩევნო შედეგების გაუქმების შესახებ, რომელიც დაეფუძნა რუსეთის სავარაუდო ჩარევისა და უწესრიგობის მტკიცებულებებს, ქვეყანა პოლიტიკურ გაურკვევლობაში ჩააგდო. ამ გადაწყვეტილებამ საზოგადოება გაყო და გააჩაღა დებატები დემოკრატიის მდგომარეობისა და აღმოსავლეთ ევროპულ ქვეყანაში დასავლური გავლენის შესახებ.
ბუქარესტის უნივერსიტეტის პოლიტოლოგი ალექსანდრა-ალინა იანკუ TRT World-თან ინტერვიუში აღნიშნავს, რომ დიდ ქალაქებში, მეორე ტურის წინ დაძაბულობის გაზრდის გამო, საარჩევნო გაუქმებას გარკვეული შვების გრძნობით შეხვდნენ. თუმცა უფრო ახლო დაკვირვებით იგრძნობა გეორგესკუს მხარდამჭერებში უკმაყოფილება და მომავლისადმი გაურკვევლობა.
რუმინეთის ევროპული პოლიტიკის ცენტრის (CRPE) პროგრამის დირექტორი ალექსანდრუ დამიანი ვითარებას „დაძაბულად და გაურკვეველად“ ახასიათებს. მისი თქმით, ხელისუფლების მხრიდან კომუნიკაციის ნაკლებობა კიდევ უფრო ამძაფრებს საზოგადოების იმედგაცრუებას.
საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება დაეფუძნა გასაიდუმლოებული სადაზვერვო ანგარიშებს, რომლებიც ამტკიცებენ უცხოური ჩარევის არსებობას საარჩევნო პროცესში. დამიანის თანახმად, უმაღლესი თავდაცვის საბჭომ (CSAT) გამოავლინა დარღვევები, მათ შორის კანონსაწინააღმდეგო ფინანსური შენატანები და კარგად დაფინანსებული სოციალური მედიის კამპანია. გეორგესკუს შტაბს ვერ შეუძლია ამ დაფინანსების წყაროს ახსნა.
გეორგესკუს პოპულარობის სწრაფი ზრდა შეძრა რუმინეთის პოლიტიკური სისტემა. ადრე პოლიტიკაში ნაკლებად ცნობილი ფიგურა, მან შეძლო კავშირის დამყარება შეშფოთებულ ამომრჩევლებთან მათთვის აქტუალური პრობლემების გაშუქებით.
სახელმწიფო პოლიტიკური ანალიტიკოსი და დიპლომატიური მრჩეველი იოანა გომოი აღნიშნავს, რომ გეორგესკუს პოპულარობა ორგანულად გაიზარდა, რადგან მან ყურადღება გაამახვილა ისეთ საკითხებზე, როგორიცაა ახალგაზრდული უმუშევრობა, საგანმანათლებლო რეფორმა და მშვიდობა.
„რუმინელები დაღლილები არიან. 30 წელზე მეტია გვაქვს დემოკრატია, მაგრამ არაფერი შეცვლილა, რაც ხალხისთვის მნიშვნელოვანია, - ამბობს გომოი..
მიუხედავად იმისა, რომ იგი არ არის რომელიმე ოფიციალური პარტიის წევრი, გეორგესკუმ TikTok-ისა და სხვა ციფრული პლატფორმების გამოყენებით მოიპოვა მნიშვნელოვანი საყრდენი მხარდაჭერა.
რუმინეთის პოლიტიკური მომავალი დამოკიდებული იქნება ახალი მთავრობის ჩამოყალიბებაზე და სავარაუდოდ 2025 წლის მარტში გასამართ საპრეზიდენტო არჩევნებზე. ევროპელი პოლიტიკური პარტიების კოალიციური მთავრობის ჩამოყალიბებისთვის მიმდინარეობს არაოფიციალური მოლაპარაკებები.
იანკუ აფრთხილებს, რომ მიუხედავად იმისა, თუ პარლამენტის პარტიები შეთანხმებას მიაღწევენ, ახალი კოალიცია გამოიწვევს რთულ პერიოდს პარლამენტის მაღალი დანაწევრების და იდეოლოგიური მრავალფეროვნების გამო.
გომოი მიუთითებს, რომ მთელი საარჩევნო პროცესი თავიდან უნდა დაიწყოს, რაც შეიძლება რამდენიმე თვეს გაგრძელდეს. იგი ვარაუდობს, რომ შესაძლოა გეორგესკუს კანდიდატობა იქნეს შეზღუდული, მსგავსად იმისი, თუ როგორ იქნა გვერდზე გადადებული დიანა იოვანოვიჩი-შოშოაკა (მის ბრალდებულ რუსეთისადმი მხარდაჭერაზე).
თუმცა, გომოი აფრთხილებს, რომ გეორგესკუს კანდიდატურის გაუქმებამ შეიძლება კიდევ უფრო გაამძაფროს საზოგადოების იმედგაცრუება.
გეორგესკუს პოპულარობა ასახავს რუმინეთის ევროკავშირსა და NATO-სთან ურთიერთობის სფეროში არსებულ უფრო ღრმა იმედგაცრუებებს. რუმინელები აფასებენ ევროკავშირის წევრობის მიერ შეთავაზებულ შესაძლებლობებს, მაგრამ გაიზარდა აღქმული უთანასწორობის გამო.
გომოი მიუთითებს სახელმწიფო დახმარებაში არსებულ უთანასწორობებზე, მაგალითად, უკრაინელი მიგრანტებისთვის გაცილებით მაღალი ფინანსური დახმარება.
„ახალი წლისა და შობის წინ ბევრ ხანდაზმულ ადამიანს არ აქვს საკვები მაგიდაზე. არიან ადამიანები, რომლებიც ვერ იღებენ წამლებს“, - ამბობს იგი.
„ჩვენმა ქვეყანამ ჯერ საკუთარ ხალხზე უნდა იზრუნოს“.
