ფილიპინების ვიცე-პრეზიდენტმა სარა დუტერტემ 2028 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობის შესახებ განაცხადა. ეს გადაწყვეტილება კიდევ უფრო ამწვავებს პოლიტიკურ დაძაბულობას პრეზიდენტ ფერდინანდ მარკოს უმცროსთან. ამავდროულად, დუტერტეს მამა სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოში წინასწარი მოსმენის მოლოდინშია.
ოთხშაბათს გაკეთებულ განცხადებაში ფილიპინების ვიცე-პრეზიდენტმა დაადასტურა, რომ 2028 წელს პრეზიდენტობისთვის იბრძოლებს. დუტერტეს, რომელიც პრეზიდენტ ფერდინანდ მარკოსთან მწვავე დაპირისპირებაშია, გასულ წელს იმპიჩმენტი გამოუცხადეს, თუმცა უზენაესმა სასამართლომ საქმე პროცედურული დარღვევების გამო შეწყვიტა.
დუტერტეს ეს განცხადება მამამისის, ყოფილი პრეზიდენტის როდრიგო დუტერტეს წინააღმდეგ ჰოლანდიაში, სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოში წინასწარი მოსმენის დაწყებამდე რამდენიმე დღით ადრე გაკეთდა. საქმე ეხება ნარკოტიკებთან ბრძოლის სასტიკი ოპერაციის დროს ჩადენილ სავარაუდო დანაშაულებს კაცობრიობის წინაშე.
ოთხშაბათს გამართულ პრესკონფერენციაზე ვიცე-პრეზიდენტმა მარკოსის საქმიანობა გააკრიტიკა და განაცხადა: „ჩემს სიცოცხლეს, ძალაუფლებასა და მომავალს ჩვენი ერის სამსახურს ვუძღვნი. მე ვარ სარა დუტერტე და კენჭს ვიყრი ფილიპინების პრეზიდენტის პოსტზე“.
თავის მოკლე გამოსვლაში მან მარკოსი კორუფციაში დაადანაშაულა და აღნიშნა, რომ პრეზიდენტმა არ შეასრულა დაპირება, რომელიც 2022 წლის არჩევნებში მათი ხანმოკლე ალიანსის დროს დადო. ვიცე-პრეზიდენტმა გამოიყენა მარკოსის მეტსახელი და დასძინა: „ჩვენი მმართველობის პირველივე თვეებში დავინახე ბონგბონგ მარკოს უმცროსის არაგულწრფელობა იმ დაპირებების მიმართ, რომლებიც მან წინასაარჩევნო კამპანიისას გასცა“.
ატენეოს პოლიტიკის ცენტრის უფროსმა მკვლევარმა, მაიკლ ჰენრი იუსინგკომ AFP-სთან განაცხადა, რომ დუტერტეს ეს ნაბიჯი „დიდი რისკია“, თუმცა მისი ოჯახის საყრდენ რეგიონში, მინდანაოში არსებული მყარი ბაზა მას რეალურ უპირატესობას ანიჭებს. „ტრადიციული გაგებით, ის გამარჯვების ყველაზე მაღალი შანსების მქონე კანდიდატია. გამოკითხვების შედეგებიც მის სასარგებლოდაა“, — აღნიშნა იუსინგკომ და დასძინა, რომ მამის ფიზიკურმა არყოფნამ შესაძლოა მხარდამჭერები დააფრთხოს.
ფილიპინებში პრეზიდენტის უფლებამოსილების ვადა ერთი ექვსწლიანი ვადითაა შეზღუდული, რაც მარკოსს არჩევნებში ხელახლა მონაწილეობის საშუალებას არ აძლევს.
„იმპიჩმენტის მცდელობა“
იუსინგკომ ასევე აღნიშნა, რომ მარკოსის ადმინისტრაცია, სავარაუდოდ, უფრო ღიად გამოავლენს მტრობას: „ისინი ალბათ კულისებიდან შეეცდებიან მის იმპიჩმენტს“. ბოლო კვირებში დუტერტეს წინააღმდეგ იმპიჩმენტის პროცესი კვლავ გააქტიურდა; 9 თებერვალს ფილიპინელმა სასულიერო პირებმა მის წინააღმდეგ სარჩელი შეიტანეს. ეს იყო ერთ-ერთი იმ სამი შემთხვევიდან, რომელიც ბოლო რამდენიმე დღეში აღიძრა.
ფილიპინების კონსტიტუციის თანახმად, იმპიჩმენტის პროცედურა სენატში სასამართლო პროცესს ითვალისწინებს. დამნაშავედ ცნობის შემთხვევაში, დუტერტეს პოლიტიკური მოღვაწეობა აეკრძალება და საპრეზიდენტო რბოლას ჩამოცილდება.
ამავდროულად, თავად მარკოსის იმპიჩმენტის შესახებ ორი საჩივარი წარმომადგენელთა პალატის იუსტიციის კომიტეტმა პროცედურული შეუსაბამობის გამო უარყო. ქვეყანაში კვლავ მძვინვარებს სკანდალი წყალდიდობის კონტროლის ყალბ პროექტებთან დაკავშირებით, რომლებშიც მარკოსის სახელი ფიგურირებს და რამაც გადასახადის გადამხდელებს მილიარდობით დოლარი დაუჯინა.
მარკოსსა და დუტერტეს შორის პოლიტიკური დაპირისპირება 2022 წლის არჩევნებში გამარჯვებიდან რამდენიმე კვირაში დაიწყო, როდესაც ვიცე-პრეზიდენტ დუტერტეს არ მისცეს მისთვის სასურველი თანამდებობა კაბინეტში და განათლების მინისტრად დანიშნეს.
დუტერტეს წინააღმდეგ შეტანილ იმპიჩმენტის მოთხოვნებში ფიგურირებს პრეზიდენტ მარკოსის მისამართით გაჟღერებული მუქარაც, რომელიც გვიან ღამით გამართულ პრესკონფერენციაზე გაკეთდა და მამამისის მკაცრი სტილის კვალს ატარებდა. თავად დუტერტემ განაცხადა, რომ მისი კომენტარები არასწორად იქნა გაგებული.
