ირანის უზენაესმა ლიდერმა, ალი ხამენეიმ პარასკევს ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ისლამური რესპუბლიკა არ დაიხევს უკან წლების განმავლობაში ყველაზე მასშტაბური საპროტესტო აქციების წინაშე, მაშინ როდესაც ხელისუფლებამ ინტერნეტი გათიშა ოპერაციის ფარგლებში, რომელმაც ათობით ადამიანი იმსხვერპლა.

საპროტესტო აქციები, რომლებიც გამოწვეულია ცუდი ეკონომიკური მდგომარეობითა და ცხოვრების პირობების გაუარესებით, მთელ ირანში 13 დღეა მიმდინარეობს. მომიტინგეები მოითხოვენ რელიგიური სისტემის დასრულებას, რომელიც ქვეყანას 1979 წლის რევოლუციის დროს პროდასავლური შაჰის დამხობის შემდეგ მართავს.

ინტერნეტის მონიტორინგის კომპანია Netblocks-მა განაცხადა, რომ ხელისუფლებამ ბოლო 24 საათის განმავლობაში „მთელი ქვეყნის მასშტაბით ინტერნეტის გათიშვა“ განახორციელა, რაც ირანელების უფლებებს არღვევს და „რეჟიმის ძალადობას მალავს“.

დაღუპულთა და დაშავებულთა რიცხვი იზრდება

ნორვეგიაში დაფუძნებულმა არასამთავრობო ორგანიზაცია „ირანის ადამიანის უფლებათა დამცველმა“ განაახლა თავისი წინა დღის ანგარიშის ციფრი 45 და აღნიშნა, რომ უსაფრთხოების ძალებმა მოკლეს მინიმუმ 51 მომიტინგე, რომელთაგან ცხრა 18 წლამდე ასაკის იყო, და ასობით დაშავდა.

ექსპერტების თქმით, ეს საპროტესტო აქციები ერთ-ერთი უდიდესი გამოწვევაა, რომლის წინაშეც ისლამური რესპუბლიკა თითქმის 45-წლიანი არსებობის განმავლობაში აღმოჩნდა.

ხუთშაბათს საღამოს გამართული საპროტესტო აქციები ირანში ყველაზე მასშტაბური იყო 2022-2023 წლების საყოველთაო დემონსტრაციების შემდეგ, რაც გამოწვეული იყო მაჰსა ამინის გარდაცვალებით, რომელიც დააკავეს რესპუბლიკის მკაცრი ჩაცმულობის კოდექსის სავარაუდო დარღვევისთვის.

„ვანდალები და დივერსანტები“

3 იანვრიდან გამწვავებული საპროტესტო აქციების შესახებ თავის პირველ განცხადებაში, უზენაესმა ლიდერმა ხამენეიმ გამოიყენა გამომწვევი ტონი; სახელმწიფო ტელევიზიით გადაცემულ გამოსვლაში მან მომიტინგეებს „ვანდალები“ ​​და „დივერსანტები“ უწოდა.

ხამენეიმ განაცხადა, რომ აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ხელები „ათასზე მეტი ირანელის სისხლით არის დასვრილი“, რაც ივნისში ირანის წინააღმდეგ ისრაელის ოპერაციაზე მინიშნება იყო, რომელსაც, როგორც ჩანს, აშშ მხარს უჭერდა და მონაწილეობდა.

ხამენეიმ თქვა, რომ აშშ-ის ლიდერი, რომელსაც მან „ამპარტავანი“ უწოდა, „დაემხობა“ იმპერიული დინასტიის მსგავსად, რომელიც ირანს 1979 წლის რევოლუციამდე მართავდა.

თავის მხარდამჭერებთან მიმართვაში რელიგიურმა ლიდერმა განაცხადა: „გუშინ ღამით თეირანში ვანდალების ჯგუფი მოვიდა და აშშ-ის პრეზიდენტის საკუთრებაში არსებული შენობა დაანგრია, რათა მას სიამოვნება მიეღო. ყველამ იცის, რომ ისლამური რესპუბლიკა ხელისუფლებაში ასობით ათასი პატიოსანი ადამიანის სისხლით მოვიდა; ის დივერსანტების წინაშე უკან არ დაიხევს“.

მუქარა აშშ-ის პრეზიდენტის ტრამპისგან

ხუთშაბათს გვიან ღამით აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ „ამ რეჟიმის დამხობის ენთუზიაზმი წარმოუდგენელია“ და გააფრთხილა, რომ თუ ირანელი ჩინოვნიკები მომიტინგეების მკვლელობით უპასუხებენ, „ჩვენ მათ ძალიან ძლიერად დავარტყამთ; ჩვენ მზად ვართ ამის გასაკეთებლად“.

Fox News-თან ინტერვიუში ტრამპმა მიანიშნა, რომ 86 წლის ხამენეი ირანიდან წასვლას განიხილავს. „ის სადმე წასვლაზე ფიქრობს“, - თქვა მან.

ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა აბას არაღჩიმ პარასკევს ლიბანში ვიზიტის დროს ვაშინგტონი და თელ-ავივი „პირდაპირ ჩარევაში“ დაადანაშაულა, რათა „მშვიდობიანი პროტესტები გამყოფ და ძალადობრივ დემონსტრაციებად გადაექცია“.

რეზა ფეჰლავიმ, რევოლუციის შემდგომ დევნილობაში გარდაცვლილი შაჰ მოჰამედ რეზა ფეჰლავის შვილმა, პარასკევს აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპს მოუწოდა სასწრაფოდ ჩაერიოს, რადგან ისლამურ რესპუბლიკაში საპროტესტო აქციები გრძელდება.

ფეჰლავიმ სოციალურ მედიაში დაწერა: „ბატონო პრეზიდენტო, ეს არის სასწრაფო მოწოდება, რომელიც მოითხოვს თქვენს ყურადღებას, მხარდაჭერას და დაუყოვნებლივ ჩარევას. გთხოვთ, მოემზადეთ ჩაერიოთ ირანელი ხალხის დასახმარებლად“.

ვაშინგტონის რაიონში მცხოვრებმა ფეჰლავიმ არ დააკონკრეტა, თუ რა სახის ჩარევას ითხოვდა, მაგრამ მიანიშნა როგორც ინტერნეტის გათიშვაზე, ასევე მომიტინგეების წინააღმდეგ ძალის გამოყენების მუქარაზე.

ამასთანავე, ფეჰლევიმ აღნიშნა: „მოვუწოდე ხალხს, საკუთარი თავისუფლებისთვის ქუჩებში გამოსულიყვნენ და უსაფრთხოების ძალები წმინდა რიცხობრივი უპირატესობით დაეღალათ. წუხელ მათ სწორედ ეს გააკეთეს“.

„ყველაზე მკაცრი სასჯელი მომიტინგეებისთვის“

სასამართლო ხელისუფლების თავმჯდომარემ, ღოლამჰოსეინ მოჰსენი ეჯეიმ, გააფრთხილა, რომ „მეამბოხეებისთვის“ სასჯელი იქნება „გადამწყვეტი, ყველაზე მკაცრი და ყოველგვარი სამართლებრივი შეღავათების გარეშე“.

სახელმწიფო ტელევიზიის ცნობით, ეჯეის თქმით, ხუთშაბათს ღამით აღმოსავლეთ ქალაქ ესფარაიენში გამართული საპროტესტო აქციების დროს პროკურორი და რამდენიმე უსაფრთხოების თანამშრომელი დაიღუპა.

რევოლუციური გვარდიის დაზვერვის განყოფილებამ განაცხადა, რომ „ამ სიტუაციის გაგრძელება მიუღებელია“ და რომ რევოლუციის დაცვა მათთვის „წითელი ხაზია“.