თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ჰაქან ფიდანმა განაცხადა, რომ როგორც ამერიკის შეერთებული შტატები, ისე ირანი ბირთვული შეთანხმების აღდგენის მცდელობებში მოქნილობის ნიშნებს ავლენენ, თუმცა მან გააფრთხილა მხარეები, რომ მოლაპარაკებების მასშტაბების გაფართოებამ შესაძლოა რეგიონი კვლავ კონფლიქტისკენ უბიძგოს.
ხუთშაბათს ფაინენშელ ტაიმს-ში გამოქვეყნებულ ინტერვიუში ფიდანმა აღნიშნა, რომ ვაშინგტონი მზადაა შეარბილოს თავისი მრავალწლიანი მოთხოვნა ირანის მიერ ურანის გამდიდრების სრულად შეწყვეტის შესახებ - რაც წინა მოლაპარაკებების დროს მთავარი შემაფერხებელი ფაქტორი იყო.
ფიდანმა ფაინენშელ ტაიმს განუცხადა: „ის ფაქტი, რომ ამერიკელები მზად ჩანან შეეგუონ ირანის მიერ ურანის გამდიდრებას მკაფიოდ განსაზღვრულ ფარგლებში, პოზიტიურია“.
ირანი, რომელიც ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის ხელშეკრულების (NPT) მხარეა, მუდმივად ამტკიცებს, რომ ურანის გამდიდრება მისი სუვერენული უფლებაა.
ფიდანის თქმით, თეირანი მზად ჩანს დათანხმდეს გამდიდრების დონეების შეზღუდვას და ისეთ მკაცრ ინსპექტირებას, როგორიც 2015 წლის ბირთვული შეთანხმებით იყო გათვალისწინებული.
ფიდანმა აღნიშნა: „ირანელები უკვე აღიარებენ, რომ ამერიკელებთან შეთანხმებას უნდა მიაღწიონ, ხოლო ამერიკელებს ესმით, რომ ირანელებს გარკვეული ზღვარი აქვთ. მათზე ზეწოლის გაგრძელებას აზრი არ აქვს“.
მოლაპარაკებების გაფართოებამ შესაძლოა შეთანხმების მიღწევა საფრთხის ქვეშ დააყენოს
თუმცა ფიდანმა სერიოზული გაფრთხილება გააკეთა მოლაპარაკებების იმგვარად გაფართოების შესახებ, რაც ირანის ბალისტიკური რაკეტების პროგრამასა და რეგიონული შეიარაღებული ჯგუფების მხარდაჭერას მოიცავს.
ფიდანმა გააფრთხილა: „თუ აშშ ყველა საკითხის ერთდროულად განხილვას მოითხოვს... მეშინია, რომ ბირთვული საკითხიც კი ვერ წაიწევს წინ... შედეგი კი შეიძლება რეგიონისთვის კიდევ ერთი ომი იყოს“.
გასულ კვირას მასკატში აშშ-ის დელეგაციებსა და ირანელ მაღალჩინოსნებს შორის არაპირდაპირი მოლაპარაკებები განახლდა; ეს იყო პირველი კონტაქტი მას შემდეგ, რაც ვაშინგტონი ივნისში ისრაელის მიერ ირანის წინააღმდეგ წარმოებულ 12-დღიან ომში ჩაერთო.
ორივე მხარემ შეხვედრა კონსტრუქციულად შეაფასა და მიანიშნა, რომ მომავალში მოლაპარაკებების ახალი რაუნდებია მოსალოდნელი.
მაშინ, როდესაც აშშ-ის ძველი მოთხოვნები მოიცავდა შეზღუდვებს ირანის სარაკეტო არსენალსა და ისეთი ჯგუფების მხარდაჭერაზე, როგორიცაა „ჰეზბოლა“ და ჰუსიტები, პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ცოტა ხნის წინ მიანიშნა, რომ მხოლოდ ბირთვული შეთანხმებაც შეიძლება იყოს „მისაღები“.
ფიდანმა აღნიშნა, რომ რეგიონული ძალები, მათ შორის თურქეთი, მუშაობენ „კრეატიულ იდეებზე“, რომლებიც ბირთვული პროცესის დაზიანების გარეშე უსაფრთხოების უფრო ფართო საკითხებს მოაგვარებს.
მან ხაზგასმით აღნიშნა, რომ გრძელვადიანი შეთანხმებისთვის აუცილებელი იქნება ირანსა და მის მეზობლებს შორის ნდობის აღდგენა.
ფიდანმა განაცხადა: „რეგიონის ქვეყნებთან ნდობის სერიოზული დეფიციტი არსებობს და ამ განზომილების მოგვარება აუცილებელია“.
