სირიის არმიამ ხუთშაბათს განაცხადა, რომ მათ კონტროლი დაამყარეს საკვანძო სამხედრო ბაზა ალ-ტანფზე, რომელიც ერაყისა და იორდანიის საზღვრების გადაკვეთაზე, სტრატეგიულ წერტილში მდებარეობს და თითქმის ათი წლის განმავლობაში ამერიკულ სამხედრო ძალებს მასპინძლობდა.
სირიელი მაღალჩინოსნების თქმით, ბაზაზე განლაგებული დაახლოებით 200 ამერიკელი ჯარისკაცი მეზობელ იორდანიაში, 22 კილომეტრის დაშორებით მდებარე ამერიკულ ობიექტზე - „Tower 22“-ზე გადავიდა.
აშშ-ის ჯარები ამ ბაზას ძირითადად დაეშ-ის და ირანის მიერ მხარდაჭერილი ჯგუფების მხრიდან მომდინარე საფრთხეებთან საბრძოლველად იყენებდნენ. ასევე, იორდანიის საზღვრისა და მდინარე ევფრატის გასწვრივ აქტივობების მონიტორინგის მიზნით სათვალთვალო აეროსტატებს განათავსებდნენ.
ალ-ტანფი მდებარეობს იმ მარშრუტზე, რომელიც მიიჩნევა ყველაზე მოკლე სახმელეთო მომამარაგებელ ხაზად, რომელსაც ირანი ერაყიდან სირიაში მებრძოლებისა და იარაღის გადასასროლად იყენებდა.
ევაკუაცია მოხდა იმ დროს, როდესაც პრეზიდენტი შარა სირიის ჩრდილო-აღმოსავლეთში კონტროლის YPG-ის ტერორისტული ორგანიზაციისგან გადაბარებას ცდილობს, ხოლო ვაშინგტონში სულ უფრო ხშირად ჩნდება კითხვები ქვეყანაში აშშ-ის ფართო სამხედრო ყოფნის მიზანშეწონილობის შესახებ.
იანვრის ბოლოს Wall Street Journal-მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ YPG/SDG ტერორისტული ორგანიზაციის დაშლის შემდეგ, აშშ სირიიდან „სრული გასვლის“ ვარიანტს განიხილავს.
სტატიაში, რომელიც სამ ამერიკელ მაღალჩინოსანზე დაყრდნობით მომზადდა, აღნიშნულია, რომ 2024 წლის დეკემბერში ბაშარ ასადის რეჟიმის დამხობის შემდეგ ძალთა სტრუქტურაში მომხდარმა დიდმა ცვლილებამ „პენტაგონი სირიაში ამერიკული არმიის მისიის მდგრადობის ეჭვქვეშ დაყენებამდე მიიყვანა“.
ოფიციალურმა პირებმა ამერიკულ გამოცემას განუცხადეს, რომ თუ YPG სრულად დაიშლება, სირიაში ამერიკელი ჯარისკაცების დატოვების მიზეზი აღარ იარსებებს.
ბოლო ევაკუაციამდე ვარაუდობდნენ, რომ სირიაში დაახლოებით 1500 ამერიკელი სამხედრო იმყოფებოდა.
სრული გასვლა დაასრულებს აშშ-ის 12-წლიან სამხედრო მისიას, რომელიც მაშინდელმა პრეზიდენტმა ბარაკ ობამამ სირიის სამოქალაქო ომის დროს, „ისლამურ სახელმწიფოსთან“ ბრძოლის საბაბით დაიწყო.
„ატლანტიკური საბჭოს“ სირიის საკითხების ანალიტიკოსი, ომერ ოზქიზილჯიქი, აღიარებს, რომ სრული გასვლა სულ უფრო რეალური ხდება, თუმცა აღნიშნავს, რომ ჯერჯერობით გაურკვეველია, თუ როგორი იქნება მომავალი შეთანხმებები.
„ჩვენ სწორად უნდა გავიგოთ ეს გასვლა“, - განუცხადა ოზქიზილჯიქმა TRT World-ს. „ეს არ ნიშნავს, რომ ამერიკის შეერთებული შტატები სირიის სხვა რეგიონებში ახალ ბაზებს არ შექმნის; ასევე არ ნიშნავს, რომ ის ახალი ეპოქის შესაბამის ახალ დოქტრინას, მიდგომას ან პარადიგმას არ შეიმუშავებს“.
ვაშინგტონი შეიძლება სირიის ჩრდილოეთიდან გასვლის წნეხის ქვეშ აღმოჩნდეს, თუმცა ოზქიზილჯიქი აღნიშნავს, რომ დამასკოს სამხრეთით აშშ-ის შესაძლო სამხედრო ყოფნა არ უნდა იქნას გამორიცხული.
„ეს შესაძლებლობა განხილვის საგანია და ამ მიმართულებით გარკვეული ნიშნები უკვე არსებობს“, - დასძენს ის.
აშშ-ს წარსულშიც განუხილავს სირიაში ყოფნის შემცირება. 2018 წელს პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა გამოაცხადა დაახლოებით 2000 ამერიკელი ჯარისკაცის სრული გამოყვანის შესახებ, რამაც მაშინდელი თავდაცვის მინისტრის, ჯიმ მატისის გადადგომა გამოიწვია.
წლების შემდეგ ასადის დამხობამ და ვაშინგტონის უფრო რბილმა პოზიციამ შარას მთავრობის მიმართ, შეასუსტა აშშ-ის სირიაში დარჩენის არგუმენტი; ოფიციალურმა პირებმა მიანიშნეს, რომ უსაფრთხოებაზე პასუხისმგებლობა ახლა დამასკოს უნდა გადაეცეს.
იანვრის ბოლოს, გაეროს უშიშროების საბჭოს სხდომაზე სირიის შესახებ სიტყვით გამოსვლისას, აშშ-ის მუდმივი წარმომადგენლის მოადგილემ გაეროში, ტამი ბრიუსმა განაცხადა: „დამასკო უკვე მზად არის და სურს აიღოს უსაფრთხოებაზე პასუხისმგებლობა, მათ შორის კონტროლი დაეშ-ის დაკავების ობიექტებსა და ბანაკებზე“.
ბრიუსმა აღნიშნა: „ამერიკის შეერთებული შტატები მხარს უჭერს სირიის მთავრობას ქვეყნის სტაბილიზაციის, სახელმწიფო ინსტიტუტების აღდგენისა და ყველა სირიელის მშვიდობის, უსაფრთხოებისა და კეთილდღეობისკენ სწრაფვის პროცესში“.
