ესპანეთში გამართული ველორბოლა შეწყდა ისრაელის გუნდის წინააღმდეგ გამართული საპროტესტო აქციების გამო. პოლონეთში კალათბურთის მატჩი ისრაელის ეროვნული ჰიმნის საწინააღმდეგო შეძახილებით დაიწყო. რამდენიმე ევროპული ქვეყანა ბოიკოტით იმუქრება მნიშვნელოვან ღონისძიებაზე, თუ ისრაელი მიიღებს მონაწილეობას.

ისრაელის წინააღმდეგ ღაზაში გენოციდის გამო მზარდი გლობალური პროტესტი სპორტისა და კულტურის სფეროებზეც გავრცელდა. თუმცა, ისინი, ვინც აკრიტიკებენ რეაქციის დონეს, ამბობენ, რომ ეს არ არის საკმარისი და ისრაელიც უნდა იყოს იზოლირებული, ისევე როგორც რუსეთი, რომელიც 2022 წელს უკრაინაზე თავდასხმების გამო გარიცხეს საერთაშორისო ღონისძიებებიდან.

ანალოგიურ სიტუაციაში მყოფი რუსეთი ფართოდ დაგმეს და დასავლური სანქციების წინაშე აღმოჩნდა. ისრაელი კი არ ყოფილა გარიცხული გლობალური სპორტული ინსტიტუტებისგან, როგორიცაა საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტი ან მსოფლიო ფეხბურთის წამყვანი ორგანიზაცია FIFA. ტაილანდური კრივის ფედერაციის გარდა, რომელიც მცირე საერთაშორისო ორგანიზაციაა, არ გამოჩენილა სერიოზული ნება საერთაშორისო სპორტულ ასპარეზზე, რომ ისრაელელ სპორტსმენებს საკუთარი დროშით ასპარეზობა აეკრძალოთ.

თუმცა, ესპანეთის პრემიერ-მინისტრმა პედრო სანჩესმა ამ კვირის დასაწყისში პალესტინის მხარდამჭერ მომიტინგეებს მხარი დაუჭირა, რომლებმაც ესპანეთში გამართული "ვუელტას" ველორბოლა შეწყვიტეს, და განაცხადა, რომ ისრაელი ბოიკოტირებული უნდა იყოს საერთაშორისო სპორტული ღონისძიებებიდან, სანამ ღაზაში „სისასტიკე“ არ დასრულდება.

ერთი დღის შემდეგ, ესპანეთის საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა განაცხადა, რომ სამი ევროპული ქვეყნის მხარდამჭერია, რომლებიც აცხადებენ, რომ თუ ისრაელს მონაწილეობის უფლება მიეცემა, ისინი მომავალ წელს ევროვიზიის სიმღერის კონკურსიდან გავიდნენ და არ გადასცემენ მას. ევროვიზია ცნობილია, როგორც ძალიან პოპულარული ღონისძიება ისრაელსა და მთელ ევროპაში.

ამ თვის დასაწყისში, ჰოლივუდის ზოგიერთმა კინოპროდიუსერმა, მსახიობმა და ინდუსტრიის სხვა წარმომადგენლებმა პირობა დადეს, რომ ბოიკოტს გამოუცხადებენ ისრაელის კინოინსტიტუტებს, მათ შორის ფესტივალებს, მაუწყებლებსა და საპროდიუსერო კომპანიებს.

ესპანეთის პრემიერ-მინისტრმა სანჩესმა იკითხა: „რატომ არ უნდა გარიცხონ ისრაელი სპორტიდან, როგორც რუსეთი?“

საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის (IOC) ოლიმპიური თამაშების აღმასრულებელმა დირექტორმა, კრისტოფ დუბიმ, ამ კვირაში მილანში განაცხადა, რომ ეს ორი სიტუაცია განსხვავებულია.

ღაზის გენოციდი

როგორც IOC-მა, ასევე FIFA-მ განაცხადეს, რომ ისრაელის შემთხვევაში არ არსებობს სამართლებრივი საფუძველი რუსეთის წინააღმდეგ მოქმედებისთვის, მაგრამ დეტალური განმარტება არ გაუკეთებიათ.

FIFA-მ თავი შეიკავა კომენტარისგან ისრაელის მიმართ თავის პოლიტიკასა და პალესტინის ფეხბურთის ფედერაციის ოფიციალური საჩივრების განხილვაში დაგვიანებაზე, რომელიც ისრაელის პალესტინის ტერიტორიების ოკუპაციის გამო შეჯიბრებებიდან მის გარიცხვას ცდილობს.

რუსეთი, 2022 წლის თებერვალში უკრაინაზე თავდასხმების შემდეგ, სწრაფად მოხვდა უმეტესი სპორტული ფედერაციების შავ სიაში და პარიზის ოლიმპიურ თამაშებზე ნეიტრალური დროშის ქვეშ ასპარეზობდა.

თუმცა, ისრაელი, მიუხედავად ღაზაში გენოციდისა, რომელმაც 2023 წლის 7 ოქტომბრიდან 65 100-ზე მეტი პალესტინელის სიკვდილი გამოიწვია, მსგავსი პრაქტიკითა თუ საერთაშორისო იზოლაციით არ შეხვედრია.

მიუხედავად ამისა, ზოგიერთმა ექსპერტმა აღნიშნა, რომ ესპანეთის ნაბიჯი მნიშვნელოვანია, რადგან ესპანეთი დიდი საფეხბურთო ქვეყანაა, რომელიც 2030 წლის მსოფლიო ჩემპიონატს უმასპინძლებს. ესპანეთი ასევე უმასპინძლებს NFL (ამერიკის ეროვნული ფეხბურთის ლიგა) მატჩს მომდევნო თვეში და მომავალი წლის Tour de France ველორბოლის გახსნის ეტაპს.

ჰოლანდიის კვლევითი ცენტრის Asser Institute-ის ანტუან დუვალმა განაცხადა: „ჯერჯერობით არ გვინახავს ასეთი აღშფოთება ისრაელის ქმედებების მიმართ ღაზაში“.

„არა ის სცენარი, რასაც ვისურვებდით“

ბირმინგემში ბრიტანელმა პარლამენტარმა ხუთშაბათს მოუწოდა ევროპული ფეხბურთის ორგანიზაცია UEFA-ს, დაუყოვნებლივ გააუქმოს 6 ნოემბერს ასტონ ვილა-სა და ისრაელის კლუბ მაკაბი თელ-ავივს შორის გასამართი ევროპა ლიგის მატჩი „საჯარო უსაფრთხოებისა და საზოგადოებრივი ჰარმონიის უზრუნველსაყოფად“.

თუმცა, ჯერჯერობით არ არსებობს ნიშანი იმისა, რომ UEFA ასეთ ნაბიჯს გადადგამს.

ევროპაში რამდენიმე სპორტული ფედერაცია ჩიოდა, რომ ისრაელის გუნდებთან თამაში უწევდათ, მაგრამ აღნიშნეს, რომ სხვა არჩევანი არ აქვთ, რადგან ისრაელი არ არის გარიცხული საერთაშორისო შეჯიბრებებიდან.

ირლანდიის კალათბურთის ფედერაციის აღმასრულებელმა დირექტორმა, ჯონ ფიჰანმა, გასულ თვეში ისრაელთან ნოემბერში ქალთა ევრობასკეტის საკვალიფიკაციო მატჩის შესახებ განაცხადა: „ამ პირობებში ისრაელთან შეხვედრა არ არის ის სცენარი, რასაც ვისურვებდით. თუმცა, სპორტულ სამყაროში ისრაელის სტატუსში ცვლილება არ მომხდარა“.

ისრაელის არმიამ 18 მარტს განაახლა თავდასხმები ღაზაზე და მას შემდეგ 12 590 ადამიანი მოკლა, 53 884 დაჭრა და დაარღვია ცეცხლის შეწყვეტისა და პატიმართა გაცვლის შეთანხმება, რომელიც იანვარში შევიდა ძალაში.

სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლომ გასული წლის ნოემბერში ნეთანიაჰუსა და ისრაელის თავდაცვის ყოფილი მინისტრის, იოავ გალანტის წინააღმდეგ ღაზაში ომის დანაშაულებისა და კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულებისთვის დაპატიმრების ორდერები გამოსცა.

ამ კვირის დასაწყისში გაეროს ოკუპირებული პალესტინის ტერიტორიების დამოუკიდებელმა საერთაშორისო საგამოძიებო კომისიამ მოხსენებით დაადასტურა, რომ ისრაელი ღაზაში გენოციდს სჩადის.