ბრიტანეთი ირანზე ზეწოლის გლობალურ ინიციატივას ჰორმუზის ბლოკადის გამო უძღვება

დაახლოებით 30 ქვეყანა ხუთშაბათს შეიკრიბება, რათა დიპლომატიური და პოლიტიკური ზეწოლა განახორციელონ ჰორმუზის სრუტის ხელახლა გასახსნელად, რომელიც სასიცოცხლო მნიშვნელობის მარშრუტია, თუმცა აშშ-ისრაელის ირანთან ომის გამო გადაკეტილია.

ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრმა კირ სტარმერმა განაცხადა, რომ საგარეო საქმეთა მინისტრ ივეტ კუპერის თავმჯდომარეობით გამართულ ვირტუალურ შეხვედრაზე „განიხილება ყველა შესაძლო დიპლომატიური და პოლიტიკური ზომა ნაოსნობის თავისუფლების აღსადგენად, ჩარჩენილი გემებისა და მეზღვაურების უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად და სასიცოცხლო მნიშვნელობის საქონლის გადაზიდვის განახლებისთვის“.

ირანის თავდასხმებმა სავაჭრო გემებზე და მუქარამ, რომ უფრო მეტს გააკეთებს, თითქმის სრულად შეაჩერა ნაოსნობა ამ საზღვაო გზაზე, რომელიც ყურეს მსოფლიო ოკეანეებთან აკავშირებს, რამაც ნავთობის გლობალური მიწოდება შეაფერხა და ფასების მკვეთრი ზრდა გამოიწვია.

აშშ ხუთშაბათის შეხვედრის მონაწილე ქვეყნებს შორის არ არის. აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ სრუტის უსაფრთხოების უზრუნველყოფა ამერიკის საქმე არ არის და მოკავშირეებს მოუწოდა: „თქვენს ნავთობზე თავად იზრუნეთ“.

საბრძოლო მოქმედებების გამწვავებისა და ირანული გემების მიერ ხომალდსაწინააღმდეგო რაკეტების, დრონების, თავდასხმის ნავებისა და ნაღმების გამოყენების უნარის გათვალისწინებით, როგორც ჩანს, არცერთი ქვეყანა არ არის მზად სრუტე ძალის გამოყენებით გახსნას. თუმცა, ოთხშაბათს სტარმერმა განაცხადა, რომ მრავალი ქვეყნის სამხედრო დამგეგმავები მალე შეიკრიბებიან, რათა იმუშაონ იმაზე, თუ როგორ უზრუნველყონ საზღვაო მოძრაობის უსაფრთხოება „ბრძოლების შეწყვეტის შემდეგ“.

ამავდროულად, 35-მა ქვეყანამ, მათ შორის ბრიტანეთმა, საფრანგეთმა, გერმანიამ, იტალიამ, კანადამ, იაპონიამ და არაბთა გაერთიანებულმა საამიროებმა, ხელი მოაწერეს დეკლარაციას, რომელიც ირანისგან სრუტის ჩაკეტვის მცდელობების შეწყვეტას მოითხოვს და იღებს ვალდებულებას, „წვლილი შეიტანოს სათანადო ძალისხმევაში“ უსაფრთხო ნაოსნობის უზრუნველსაყოფად.

ხუთშაბათის შეხვედრა განიხილება როგორც პირველი ნაბიჯი, რომელსაც დეტალების განსახილველად მოჰყვება ოფიციალური პირების შეხვედრები „სამუშაო დონეზე“.

სტარმერმა აღნიშნა, რომ ნაოსნობის განახლება „არ იქნება ადვილი“ და მოითხოვს როგორც პარტნიორობას საზღვაო ინდუსტრიასთან, ისე „ერთიან სამხედრო ძალასა და დიპლომატიურ ფრონტს“.

საერთაშორისო ძალისხმევის ეს იდეა მოგვაგონებს ბრიტანეთისა და საფრანგეთის ხელმძღვანელობით შექმნილ საერთაშორისო „მოხალისეთა კოალიციას“, რომელიც უკრაინის ომში ცეცხლის შეწყვეტის შემდეგ უკრაინის უსაფრთხოების მხარდასაჭერად ჩამოყალიბდა. ეს კოალიცია იყო მცდელობა, ტრამპის ადმინისტრაციისთვის ეჩვენებინათ, რომ ევროპა მზად არის საკუთარი უსაფრთხოებისთვის მეტი გააკეთოს.

ტრამპის განცხადებამ იმის შესახებ, რომ აშშ შესაძლოა NATO-დან გამოვიდეს, გააძლიერა მოსაზრება მთელ კონტინენტზე უფრო ძლიერი თავდაცვის ძალისხმევის გადაუდებლობის შესახებ.