საგარეო საქმეთა მინისტრ ჰაქან ფიდანის მასპინძლობით დაგეგმილ შეხვედრებში მონაწილეობას მიიღებენ გერმანიის საგარეო საქმეთა მინისტრი იოჰან დავიდ ვადეფული, დიდი ბრიტანეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი ედ მილიბენდი, საფრანგეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი ჟან-ნოელ ბარო, ეგვიპტის საგარეო საქმეთა მინისტრი ბადრ აბდელატი, პაკისტანის საგარეო საქმეთა მინისტრი მუჰამად ისჰაკ დარი და საუდის არაბეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი ფაისალ ბინ ფარჰანი.
ეს შვიდი ქვეყანა თურქეთის ინიციატივით R4+E3 ფორმატში პირველად შეიკრიბება.
შეხვედრებზე გათვალისწინებულია რეგიონული საკითხების განხილვა, უპირველეს ყოვლისა, პალესტინის საკითხის, ჰორმუზის სრუტეში არსებული ვითარების, იემენთან დაკავშირებული მოვლენებისა და რუსეთ-უკრაინის ომის გადაჭრის გზების ძიების მიმართულებით, ასევე R4-ისა და E3-ის ქვეყნებს შორის შესაძლო თანამშრომლობისა და კოორდინაციის შესაძლებლობების განხილვა.
ფიდანი რეგიონულ პასუხისმგებლობებზე გაამახვილებს ყურადღებას
მოსალოდნელია, რომ მინისტრი ფიდანი შეხვედრებზე გამოსვლისას კიდევ ერთხელ გაუსვამს ხაზს იმას, რომ ახლო აღმოსავლეთში არსებული დაძაბულობის ძირითადი მიზეზი ისრაელის მხრიდან პალესტინის მიმდინარე ოკუპაცია, მისი უკომპრომისო პოზიცია, რომელიც საერთაშორისო საზოგადოების სამშვიდობო ძალისხმევას აფერხებს, და მთელ რეგიონზე გავრცელებული აგრესიაა.
ფიდანი აღნიშნავს, რომ აშშ-სა და ირანს შორის დაპირისპირების გადაწყვეტა მხოლოდ დიპლომატიისა და დიალოგის გზით არის შესაძლებელი, სამხედრო მეთოდები კი არათუ ვერ გვთავაზობს მყარ გამოსავალს, არამედ რეგიონში არსებულ მოწყვლადობას აღრმავებს და ფართომასშტაბიანი კონფლიქტის რისკს შეიცავს. ასევე, მოსალოდნელია, რომ იგი, საუდის არაბეთში მშვიდობიანი მოქალაქეებისა და სამოქალაქო ინფრასტრუქტურის წინააღმდეგ ჰუსიტების თავდასხმების ფონზე, დაადასტურებს თურქეთის მხარდაჭერას საუდის არაბეთის უსაფრთხოების დაცვისადმი და ყურადღებას გაამახვილებს „მექის თავდაცვის ალიანსის“ მიერ გამოვლენილ სოლიდარობასა და საერთო უსაფრთხოების კონცეფციის მნიშვნელობაზე.
ფიდანი, რომელიც, სავარაუდოდ, აღნიშნავს R4-ისა და E3-ის ქვეყნების მნიშვნელოვან წვლილს სირიაში სტაბილურობისა და კეთილდღეობის განმტკიცების საქმეში და ყურადღებას გაამახვილებს ისრაელის მიმდინარე ქმედებებზე, რომლებიც მიზნად ისახავს სირიის დესტაბილიზაციას, ასევე განაცხადებს, რომ თურქეთი, როგორც შავიზღვისპირა ქვეყანა, განაგრძობს მხარეებისთვის გაფრთხილებებისა და გადაწყვეტის გზების მიწოდებას, რათა თავიდან იქნას აცილებული რუსეთ-უკრაინის ომის შავ ზღვაზე გავრცელება და შეწყდეს მშვიდობიანი მოსახლეობის მსხვერპლი შავ ზღვაში.
R4 და E3 მექანიზმები
R4 მექანიზმი თურქეთის, ეგვიპტის, პაკისტანისა და საუდის არაბეთის მიერ რეგიონული პასუხისმგებლობის პრინციპზე დაყრდნობით, ხანგრძლივი სტაბილურობის მხარდასაჭერად და რეგიონულ საკითხებზე დიალოგის გასაძლიერებლად შეიქმნა.
R4-ის საგარეო საქმეთა მინისტრებმა დღემდე ექვსი შეხვედრა გამართეს, რომელთაგან პირველი 18 მარტს ერ-რიადში ჩატარდა. ამ ფორმატში ბოლო შეხვედრა გაეროს გენერალური ასამბლეის მაღალი დონის კვირეულის ფარგლებში 21 სექტემბერს ნიუ-იორკში გაიმართა.
გერმანიის, დიდი ბრიტანეთისა და საფრანგეთისგან შემდგარი E3 მექანიზმი კი, რომელიც 2003 წლიდან ირანის ბირთვულ პროგრამასთან დაკავშირებული სამმხრივი დიპლომატიური თანამშრომლობის ფარგლებში ჩამოყალიბდა, დროთა განმავლობაში ისეთ სტრუქტურად გადაიქცა, რომელიც სხვადასხვა რეგიონულ და საერთაშორისო საკითხზე ერთობლივ დიპლომატიურ ინიციატივებს ახორციელებს.
