ამერიკის შეერთებული შტატების ვიცე-პრეზიდენტმა ჯეი დი ვენსმა აღნიშნა, რომ პაკისტანში ირანთან გამართულ შეხვედრებზე „დიდი პროგრესი“ იქნა მიღწეული, თუმცა გააფრთხილა, რომ ჰორმუზის სრუტის სრულად არგახსნამ შესაძლოა მოლაპარაკებების მსვლელობა „ფუნდამენტურად“ შეცვალოს.

ორშაბათს Fox News-ისთვის მიცემულ ინტერვიუში ვენსმა თქვა: „არ შემიძლია ვთქვა, რომ საქმეები ცუდად მიდის. ვფიქრობ, იყო პოზიტიური მომენტებიც. ჩვენ ძალიან დიდ პროგრესს მივაღწიეთ“.

ვენსმა აღნიშნა, რომ ვაშინგტონმა მოლაპარაკებების დროს ნათლად ჩამოაყალიბა თავისი პოზიცია და ის ელემენტები, რომლებიც „აუცილებელია იმისთვის, რომ აშშ-ის პრეზიდენტმა ჩათვალოს, რომ კარგი შეთანხმება იქნა მიღწეული“.

„მთავარი კითხვა ახლა ის არის, გამოიჩენენ თუ არა ირანელები საკმარის მოქნილობას და დაეთანხმებიან თუ არა იმ კრიტიკულ პუნქტებს, რომლებიც ჩვენთვის საკითხის მოსაგვარებლად აუცილებელია“, - დასძინა მან.

აშშ-ის „წითელი ხაზების“ შესახებ დასმულ კითხვაზე ვენსმა ასე უპასუხა: „ნომერ პირველი საკითხი, რომელიც აშშ-ის პრეზიდენტმა თქვა, არის ის, რომ ირანს არასდროს უნდა ჰქონდეს ბირთვული იარაღი. შესაბამისად, ყველა ჩვენი წითელი ხაზი ამ ფუნდამენტური პრინციპიდან გამომდინარეობს“.

ვენსის თქმით, აშშ მოელის, რომ ირანი გააგრძელებს ნაბიჯების გადადგმას ჰორმუზის სრუტის ხელახლა გახსნის მიმართულებით, რაც მან გლობალური ეკონომიკური სტაბილურობისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვან ფაქტორად შეაფასა.

„ჩვენი მოლოდინია, რომ ირანელები გააგრძელებენ პროგრესს ჰორმუზის სრუტის გახსნის კუთხით; თუ ისინი ამას არ გააკეთებენ, ეს რადიკალურად შეცვლის მათთან წარმოებულ მოლაპარაკებებს“, - განაცხადა ვენსმა.

„ბურთი მათ მოედანზეა“

ვენსმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ვაშინგტონი „არ გამოიჩენს მოქნილობას“ ისეთ ფუნდამენტურ ბირთვულ საკითხებში, როგორიცაა ირანიდან გამდიდრებული ურანის მარაგის გატანა და მკაცრი გადამოწმების ზომების დაწესება, რათა თავიდან იქნას აცილებული თეირანის მიერ ბირთვული იარაღის შექმნა.

„გამდიდრებული მასალა ირანიდან უნდა იქნას გატანილი. ჩვენ უნდა მივიღოთ მათი მკაფიო ვალდებულება, რომ ბირთვულ იარაღს არ შექმნიან“, - თქვა ვენსმა და დასძინა, რომ „ბურთი ახლა უკვე მთლიანად მათ მოედანზეა“.

ვენსმა ასევე აღნიშნა: „ვფიქრობ, ჩვენ გარკვეული წარმოდგენა შეგვექმნა იმაზე, თუ როგორ აწარმოებენ ირანელები მოლაპარაკებებს და პაკისტანის დატოვების საბოლოო მიზეზიც სწორედ ეს იყო“.

„მგონია, რომ იქ მყოფმა გუნდმა შეთანხმებას ვერ მიაღწია; მათ მოუწიათ თეირანში დაბრუნება, რათა უმაღლესი სულიერი ლიდერისგან ან სხვისგან მიეღოთ თანხმობა ჩვენ მიერ წაყენებულ პირობებზე“, - დაამატა მან.

აშშ-მა და ირანმა გასულ უქმეებზე პაკისტანის დედაქალაქ ისლამაბადში პირდაპირი მოლაპარაკებები გამართეს, თუმცა შეხვედრები საბოლოო შეთანხმების გარეშე დასრულდა. მოლაპარაკებები შედგა ამ თვის დასაწყისში გამოცხადებული ორკვირიანი ზავის შემდეგ.

მიუხედავად გადაუჭრელი ფუნდამენტური უთანხმოებებისა, პაკისტანში გამართული ეს მოლაპარაკება 1979 წლის შემდეგ აშშ-სა და ირანს შორის უმაღლესი დონის კონტაქტად შეფასდა.