ირანმა, აშშ-ის მხრიდან ძლიერი ზეწოლის შემდეგ, გაეროს ბირთვული ზედამხედველობის ორგანიზაციის ყოველწლიურ გენერალურ კონფერენციაზე უკან გაიწვია რეზოლუციის პროექტი, რომელიც კრძალავდა ბირთვულ ობიექტებზე თავდასხმებს. პროექტი ირანმა ჩინეთთან, რუსეთთან, კუბასთან, ვენესუელასა და ბელარუსთან ერთად წარადგინა.
აღნიშნული პროექტი მკაცრად გმობდა ისრაელისა და აშშ-ის მიერ 2025 წლის ივნისში ირანის ბირთვულ ობიექტებზე თავდასხმებს, როგორც "საერთაშორისო სამართლის აშკარა დარღვევას" და იმეორებდა, რომ "ყველა სახელმწიფომ თავი უნდა შეიკავოს მშვიდობიანი ბირთვული ობიექტების თავდასხმისგან ან თავდასხმით მუქარისგან".
დასავლელმა დიპლომატებმა განაცხადეს, რომ აშშ-მა გააფრთხილა საერთაშორისო ატომური ენერგიის სააგენტო დაფინანსების შემცირების შესახებ, თუ რეზოლუცია მიიღებოდა და ისრაელის უფლებები შეიზღუდებოდა ორგანიზაციის შიგნით.
ირანის ელჩმა გაეროში, რეზა ნაჯაფმა კონფერენციაზე განაცხადა, რომ გადაწყვეტილება მიღებულ იქნა "კეთილი ნების და კონსტრუქციული ურთიერთქმედების სულისკვეთებით და რამდენიმე წევრი ქვეყნის თხოვნის საფუძველზე". "ჩვენ მტკიცედ გვჯერა, რომ ამ ინსტიტუტის ხმა არ უნდა დამახინჯდეს აგრესორის მხრიდან განხორციელებული დაშინებისა და პოლიტიკური ზეწოლის სიმძიმის ქვეშ", - დასძინა მან.
გადაწყვეტილების უკან გაწვევა მოხდა ისრაელის მიერ ივნისში ირანის ბირთვულ და სამხედრო ობიექტებზე თავდასხმების შემდეგ მზარდი დაძაბულობის ფონზე. ამ თავდასხმებს მოჰყვა აშშ-ის თავდასხმები ირანის სამ ობიექტზე.
თეირანი დიდი ხანია ამტკიცებს, რომ მისი ბირთვული პროგრამა მშვიდობიანია.
IAEA-ს აკრიტიკებენ
ირანის ატომური ენერგიის ორგანიზაციის ხელმძღვანელმა, მოჰამედ ესლამიმ მანამდე მოუწოდა IAEA-ს წევრებს, "მიეღოთ შესაბამისი ზომები ამ უკანონო თავდასხმების საპასუხოდ". ესლამიმ ასევე გააკრიტიკა "აშშ-ის ბოლოდროინდელი მუქარები" და ბრალდებები იმის შესახებ, რომ ინსტიტუტის ბიუჯეტი ბოროტად გამოიყენებოდა ზეწოლის შედეგად.
აშშ-ის დროებითმა რწმუნებულმა ვენაში, ჰოვარდ სოლომონმა განაცხადა, რომ რეზოლუცია "უკანასკნელი მოვლენების უკიდურესად მცდარ წარმოდგენას ქმნიდა" და ხმის მიცემის შემთხვევაში "გამანადგურებელი მარცხი ელოდა". მან დაიცვა ვაშინგტონის თავდასხმები და განაცხადა, რომ ირანის გამდიდრების პროგრამა "სერიოზულ და მზარდ საფრთხეს წარმოადგენს ისრაელისა და რეგიონისთვის".
გენერალური კონფერენცია, რომელიც აერთიანებს IAEA-ს 180 წევრი ქვეყნის წარმომადგენლებს, ყოველწლიურად იკრიბება ვენაში, რათა დაამტკიცოს ინსტიტუტის ბიუჯეტი და განიხილოს ბირთვული უსაფრთხოებისა და დაცვის საკითხები.
შეხვედრა ტარდება იმ ფონზე, როდესაც საფრანგეთმა, გერმანიამ და დიდმა ბრიტანეთმა წამოიწყეს "snapback-ის მექანიზმი" ირანისთვის გაეროს სანქციების აღსადგენად, იმ მოტივით, რომ ირანი არ ასრულებს 2015 წლის ბირთვულ შეთანხმებას. ვეტოს მიმართ მდგრადი ეს გადაწყვეტილება ძალაში 30 დღეში შევა, თუ მოლაპარაკებები არ გაგრძელდება.
საფრანგეთის პრეზიდენტმა ემანუელ მაკრონმა ხუთშაბათს განაცხადა, რომ სანქციების პროცესი ფაქტიურად დასრულებულია და დასძინა: „ირანელებისგან მიღებული ბოლო ცნობები სერიოზული არ არის“.
