TRT World-ის წარმომადგენლის, ალიჯან აიანლარის მოდერატორობით გამართულ პანელში სპიკერებად მონაწილეობდნენ: მალაიზიის ვიცე-პრემიერი აჰმად ზაჰიდ ჰამიდი, გაეროს გენერალური მდივნის მოადგილე სამშვიდობო ოპერაციების საკითხებში ჟან-პიერ ლაკრუა, „ამერიკულ-არაბული ცენტრის“ ხელმძღვანელი ფარაჰ ალ-ათასი, პოლიტიკური, ეკონომიკური და სოციალური კვლევების ფონდის (SETA) საგარეო პოლიტიკისა და უსაფრთხოების კვლევების დირექტორი მურათ იეშილთაში და Atlantic Council-ის უფროსი მკვლევარი რიჩ აუტზენი. 

ამერიკულ-არაბული ცენტრის“ ხელმძღვანელმა ათასიმ განაცხადა, რომ თურქეთმა დიპლომატიური გავლენის გამოყენებით ხელი შეუწყო სირიის მიმართ აშშ-ის სანქციების მოხსნას, რამაც გზა გაუხსნა სირიის რეინტეგრაციას საერთაშორისო საბანკო სისტემაში, ასევე საინვესტიციო და ეკონომიკურ შესაძლებლობებს. 

ათასიმ ხაზი გაუსვა, რომ თურქეთი მხარს უჭერს დიალოგს: „სირიის გათავისუფლების შემდეგ თურქეთ-სირიის ურთიერთობებმა დიდი ტრანსფორმაცია განიცადა. ახლა ჩვენს ურთიერთობებს განვსაზღვრავთ არა წარსულის პოლიტიკური და უსაფრთხოების საზრუნავით, არამედ მომავლის ეკონომიკური, საინვესტიციო და სტრატეგიული შესაძლებლობებით“. 

ათასის თქმით, არაბული სამყარო თურქეთს სანდო და სტრატეგიულ პარტნიორად მიიჩნევს და მან მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა რეგიონის ქვეყნებთან დიპლომატიური ურთიერთობების განვითარებაში. 

მან ყურადღება გაამახვილა თურქეთსა და ეგვიპტეს შორის ურთიერთობების ნორმალიზებასა და ორ ქვეყანას შორის მრავალმილიონიანი სავაჭრო შეთანხმებების ხელმოწერაზე და აღნიშნა, რომ ახლახან გაფორმებული „მექის შეთანხმებაც“ რეგიონისთვის მნიშვნელოვან მოვლენას წარმოადგენს. 

ვაშინგტონის პოზიცია: „დაიცადე და ნახე“ 

Atlantic Council-ის უფროსმა მკვლევარმა აუტზენმა აღნიშნა, რომ მსოფლიოში არსებული პრობლემები სულ უფრო რთულდება და ვერცერთი ქვეყანა მარტო ვერ შეძლებს საერთაშორისო სისტემის ლიდერობას. 

აუტზენმა მიუთითა, რომ აშშ-ს გლობალური ლიდერობის შესანარჩუნებლად მოკავშირეები სჭირდება და აღნიშნა, რომ თურქეთმა ნატოს მოკავშირეობის მიღმაც განავითარა თავისი დიპლომატიური და სტრატეგიული შესაძლებლობები, ხოლო კონფლიქტის სხვადასხვა მხარეებთან ურთიერთობების დამყარების უნარი აშშ-ის დიპლომატიასაც უწყობს ხელს. 

მან ხაზი გაუსვა, რომ ვაშინგტონი რეგიონული უსაფრთხოების ახალ ინიციატივებთან მიმართებით „დაიცადე და ნახეს“ პრინციპს იყენებს და დასძინა, რომ თუ ეს ინიციატივები შეავსებს აშშ-ის უსაფრთხოების ინტერესებს და ხელს შეუწყობს რეგიონის ქვეყნების სტაბილურობას, ისინი შესაძლოა დადებითად იქნას მიღებული. 

ლიბანში გაეროს სამხედრო მისიის დასრულების რისკები 

გაეროს გენერალური მდივნის მოადგილემ ჟან-პიერ ლაკრუამ აღნიშნა, რომ თურქეთი განსაკუთრებით მნიშვნელოვან როლს თამაშობს შავი ზღვის რეგიონში და ამ სფეროში საკუთარი წვლილით აჩვენა, რომ გაეროსთვის სანდო პარტნიორია. 

ლაკრუამ ყურადღება გაამახვილა იმაზე, რომ ლიბანში გაეროს სამხედრო ძალების ოპერაციების დასრულებამ შესაძლოა სერიოზული უსაფრთხოების და ჰუმანიტარული რისკები წარმოშვას და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ასეთ შემთხვევაში არ დარჩება საერთაშორისო მექანიზმი, რომელიც ლიბანსა და ისრაელს შორის „ცისფერი ხაზის“ გასწვრივ მოვლენებს დააკვირდება და ანგარიშს მოამზადებს. 

ლაკრუამ გამოთქვა იმედი, რომ ლიბანში გაეროს ყოფნა გარკვეული ფორმით შენარჩუნდება და მიუთითა საერთაშორისო პარტნიორების, მათ შორის თურქეთის მხრიდან ლიბანისთვის ჰუმანიტარულ, ფინანსურ და უსაფრთხოების სფეროებში მხარდაჭერის გაწევის მნიშვნელობაზე. 

რეგიონული უსაფრთხოება 

SETA-ს დირექტორმა მურათ იეშილთაშმა განაცხადა, რომ აშშ-ის ახლო აღმოსავლეთის პოლიტიკაში არსებულ სტრატეგიულ გაურკვევლობებთან ერთად, ისრაელსა და ირანს შორის მეტოქეობაც საფრთხეს უქმნის რეგიონულ უსაფრთხოებასა და სტაბილურობას, რამაც რეგიონის ქვეყნებს თავდაცვითი მიზნებისთვის ალიანსის შექმნისკენ უბიძგა. 

იეშილთაშმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ თურქეთის, საუდის არაბეთისა და პაკისტანის მიერ შექმნილი „მექის ალიანსი“ არცერთ ქვეყანას არ ისახავს სამიზნედ და დასძინა, რომ ჯერ ნაადრევია იმის შეფასება, თუ რა სახის სტრატეგიულ შეკავებას უზრუნველყოფს ეს ინიციატივა, რადგან ამას დრო დასჭირდება. 

თურქეთ-მალაიზიის თანამშრომლობა 

მალაიზიის ვიცე-პრემიერმა ჰამიდიმ ხაზი გაუსვა მალაიზიასა და თურქეთს შორის მჭიდრო თანამშრომლობის დიდ მნიშვნელობას და აღნიშნა, რომ ეს პარტნიორობა არ უნდა შემოიფარგლოს მხოლოდ ვაჭრობით, არამედ ცოდნისა და ტექნოლოგიების გადაცემასთან ერთად განათლებისა და დიპლომატიის სფეროებსაც უნდა მოიცავდეს. 

სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში მშვიდობისა და სტაბილურობის შენარჩუნების მნიშვნელობაზე საუბრისას, ჰამიდიმ აღნიშნა, რომ აუცილებელია თავიდან იქნას აცილებული დიდი სახელმწიფოების გავლენის გაზრდა ASEAN-ის წევრ ქვეყნებზე.