დიპლომატიის მომხრე ერდოღანმა ხაზი გაუსვა თურქეთის ძალისხმევას თავიდან აიცილოს აშშ-ირანის შესაძლო ომი

პრეზიდენტმა რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა განაცხადა, რომ აშშ-სა და ირანს შორის დაძაბულობის შესამცირებლად დიპლომატიური ძალისხმევა გრძელდება, პროცესი ცოცხალია და დიპლომატიისთვის კვლავ ღიაა.

საუდის არაბეთსა და ეგვიპტეში ვიზიტების შემდეგ, ხუთშაბათს, თურქეთში დაბრუნებისას თვითმფრინავში ჟურნალისტებთან საუბრისას ერდოღანმა თქვა: „ჩვენ ყველაფერს ვაკეთებთ იმისათვის, რომ ამერიკასა და ირანს შორის დაძაბულობამ რეგიონი ახალ კონფლიქტსა და ქაოსში არ ჩაითრიოს“.

თურქეთის ძალისხმევაზე საუბრისას პრეზიდენტმა აღნიშნა, რომ გამართა მოლაპარაკებები აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპთან, მომდევნო დღეს კი ირანის პრეზიდენტ მასუდ ფეზეშქიანთან. მან ასევე ახსენა სტამბოლში გამართული სამმხრივი შეხვედრა, რომელსაც თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი ჰაქან ფიდანი და ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრი აბას არაღჩიც ესწრებოდნენ.

დიპლომატიისთვის სივრცის დათმობა

„ჩვენ მკაფიოდ დავაფიქსირეთ, რომ ირანზე სამხედრო ინტერვენციის წინააღმდეგნი ვართ და ეს ჩვენს პარტნიორებსაც გადავეცით“, — განაცხადა ერდოღანმა. მისივე თქმით, მხარეებს დიპლომატიისთვის სივრცის დატოვება სურთ, რაც პოზიტიური მოვლენაა. „პრობლემების გადაჭრის გზა არა კონფლიქტი, არამედ შერიგების ნიადაგზე შეხვედრა და მოლაპარაკებებია. პროცესი ცოცხალია და არ შეწყვეტილა.“

ერდოღანმა დაამატა, რომ დაბალ დონეზე გამართულ შეხვედრებში წინსვლის შემდეგ, სასარგებლო იქნება მოლაპარაკებები ლიდერების დონეზე. მისი თქმით, მაშინაც კი, როდესაც სამხედრო დაძაბულობა ასე მაღალია, მოლაპარაკებების მაგიდის შექმნა ნებისმიერი ფორმით მნიშვნელოვანია.

რეგიონული დინამიკა

რეგიონულ დინამიკასთან დაკავშირებულ კითხვაზე პასუხისას ერდოღანმა აღნიშნა, რომ ყურის ქვეყნებს, მათ შორის საუდის არაბეთს, ახალი ომი არ სურთ და სულ უფრო მეტად უჭერენ მხარს დიპლომატიურ მიდგომას. „ყველამ იცის, რომ ჩვენს რეგიონში სრული მშვიდობა და სტაბილურობა ყველასთვის მომგებიანია“, — განაცხადა მან და დასძინა, რომ კონფლიქტი მხოლოდ ყველას დამარცხებას გამოიწვევს.

ერდოღანის თქმით, ამ საკითხის მხოლოდ სამხედრო ჭრილში განხილვა რეგიონს კატასტროფამდე მიიყვანს. „ჩვენი რეგიონი სისხლით, ცრემლითა და ომებით დაიღალა. ახლა უკვე გვსურს ვისაუბროთ მშვიდობაზე, სიმშვიდესა და თანამშრომლობის გაღრმავებაზე“, — აღნიშნა მან.

ერდოღანის ეს განცხადებები დაემთხვა დროს, როდესაც ირანი და აშშ ომანში პარასკევს დაგეგმილი მოლაპარაკებებისთვის ემზადებიან. ვაშინგტონს სურს ნახოს, არსებობს თუ არა დიპლომატიური პროგრესის შესაძლებლობა ირანის ბირთვულ პროგრამასა და სხვა საკითხებზე, თუმცა ამ ქვეყანაზე სამხედრო თავდასხმას კვლავ არ გამორიცხავს.

ადგილის, დროისა და ფორმატის შესახებ გაურკვევლობის შემდეგ, ოთხშაბათს ღამით ორივე მხარის მიერ საბოლოოდ დადასტურებული ეს მოლაპარაკებები იქნება პირველი კონტაქტი მხარეებს შორის მას შემდეგ, რაც ივნისში აშშ ისრაელის მიერ ირანის ბირთვულ და სამოქალაქო ობიექტებზე განხორციელებულ თავდასხმებში ჩაერთო.