მკვიდრნი | ამბის მთხრობელი
ᲙᲣᲚᲢᲣᲠᲐ
კითხვის დრო 2 წუთი
მკვიდრნი | ამბის მთხრობელიმკვიდრნი | ამბის მთხრობელი
/ TRT World
25 აპრილი 2025

ჩვენ ვადევნებთ თვალს, თუ როგორ იბრუნებენ ამერიკის მკვიდრი ტომები მიწის მართვის ტრადიციულ პრაქტიკებს, რომლებიც საუკუნეების განმავლობაში კოლონიალიზმის გამო დაკარგეს.

კლიმატის კრიზისის ესკალაციის ფონზე, ჩრდილოეთ ამერიკის თავდაპირველი მოსახლეების ეს დროში გამოცდილი პრაქტიკები სულ უფრო მნიშვნელოვანი ხდება სწრაფად ცვალებად სამყაროში.

კონტექსტი

კლიმატის ცვლილება მყისიერ საფრთხეს უქმნის მკვიდრი ხალხების ჯანმრთელობას, კეთილდღეობასა და ცხოვრების წესს. ტომობრივი ერები კლიმატის ცვლილებასთან დაპირისპირების წინა ხაზზე არიან, რაც მოიცავს ტყის ხანძრების გახშირებასა და ინტენსივობის ზრდას, ტემპერატურის მატებას, ეკოსისტემის ცვლილებებს, ოკეანის მჟავიანობას, ტყეების კარგვასა და საცხოვრებელი გარემოს დაზიანებას. კლიმატის ცვლილება ასევე აჩენს კითხვებს იმ სულიერად და კულტურულად მნიშვნელოვანი ეკოსისტემური სერვისების მომავალთან დაკავშირებით, რომლებიც აუცილებელია მრავალი ტომის იდენტობის შესანარჩუნებლად. მკვიდრი თემები არაპროპორციულად ზარალდებიან კლიმატის ცვლილებით, რადგან ისინი ბუნებრივ რესურსებზე უფრო მეტად არიან დამოკიდებულნი, ვიდრე აშშ-ის მოსახლეობა მთლიანობაში. ნეგატიურ გავლენებს შორისაა საფრთხეები ტრადიციული საკვებისათვის, როგორიცაა თევზი, და იმ კულტურებისთვის, რომლებიც უთვალავი თაობის განმავლობაში უზრუნველყოფდნენ საარსებო წყაროს, ასევე კულტურულ, ეკონომიკურ, სამედიცინო და საზოგადოებრივ ჯანმრთელობას.

წარმოქმნილმა საფრთხეებმა უბიძგა ზოგიერთ ტომს, გაერთიანებული ძალისხმევით წინ წაწიონ კლიმატის ცვლილებასთან ადაპტაციის სტრატეგიები. ისინი გზას უძღვებიან მიწის მართვაში ტრადიციული ცოდნის გამოყენებით, სწრაფად ეგუებიან ცვალებად კლიმატს და ზოგჯერ პირდაპირ უპირისპირდებიან კიდეც მას. მაგალითები, როგორიცაა ჰოპის მშრალი მიწათმოქმედების ტექნიკები, გვიჩვენებს, თუ როგორ გავუმკლავდეთ ექსტრემალურ გვალვასა და სიცხეს; შუა დასავლეთის პრერიებზე ადგილობრივი ბიზონების მოშენება ზრდის ნახშირბადის აკუმულაციას ნედლეულის საჭიროების აღმოფხვრისას; და კონტროლირებადი ცეცხლით მართული ტყის ხანძრების მენეჯმენტი მხოლოდ რამდენიმე ამბავია იმ მრავალთაგან, რომლებიც ასახავს, თუ რაოდენ სიბრძნესა და მნიშვნელობას ატარებს მიწის გამოყენების მკვიდრი პრაქტიკები და რამდენად მნიშვნელოვანია მათი ისტორიების მოსმენა. ხუთი ტომის ინდივიდუალური ძალისხმევა ინტეგრირდება კლიმატური გადაწყვეტილებების ერთიან ქსოვილში, რაც მათი უნიკალური კულტურების მუდმივი სიძლიერის მოწმობაა. ჩრდილოეთ ამერიკის ტყეებში, უდაბნოებში, პრერიებსა და სანაპირო ზოლებში მიწის მართვის მკვიდრ პრაქტიკებს ბევრი რამის შეთავაზება შეუძლია კლიმატთან ადაპტაციისა და შერბილების შესახებ მიმდინარე დისკუსიისთვის.

მკვიდრი ლიდერობის თანამედროვე აღორძინებისა და კოლონიზაციის ისტორიების შერწყმით, „მკვიდრნი“ მოგვითხრობს ამერიკის პრობლემურ წარსულსა და იმედით სავსე მომავალზე. საბოლოო ჯამში, ეს დოკუმენტური ფილმი არის პლატფორმა, რომელიც აძლიერებს მკვიდრ თემებს, რათა მათ გააზიარონ თავიანთი სიბრძნე და გაზარდონ თავიანთი გავლენა გადაწყვეტილების მიღების პროცესში იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა იმართოს ეს მიწები.

აღმოაჩინეთ
სამხრეთ კორეის არმიის ვერტმფრენი „კობრა“ წვრთნების დროს ჩამოვარდა
სამშვიდობო ინიციატივის ფონზე რუსულმა დრონებმა ოდესასა და ხარკოვს დაარტყეს
ტრამპმა განაცხადა, რომ ჩინეთის პრეზიდენტი წლის ბოლოს აშშ-ს ეწვევა
ტაკაიჩის გამარჯვებამ არჩევნებში იაპონიის საფონდო ბირჟები რეკორდულ მაჩვენებლებამდე აიყვანა
ლიბანის ჩრდილოეთში შენობის ჩამონგრევის შედეგად დაღუპულთა რიცხვი გაიზარდა
ტრამპმა აშშ-ში გამართული შეხვედრების შემდეგ ჰონდურასის ახალი ლიდერი შეაქო
ტაილანდელები პარლამენტის ასარჩევად და კონსტიტუციის შესაცვლელად არჩევნებზე მიდიან
იაპონიაში არჩევნები მიმდინარეობს, ტაკაიჩი უფლებამოსილების ვადის გახანგრძლივებას ცდილობს
აშშ ღაზის აღდგენისა და ცეცხლის შეწყვეტის პროცესის განსახილველად სამშვიდობო სამიტს გამართავს
კრიპტო კომპანიამ მომხმარებლებს შეცდომით 44 მილიარდი დოლარის ღირებულების ბიტკოინი გაუგზავნა
რუსეთის თავდასხმებმა უკრაინის ელექტროსისტემა დააზარალა და მყიფე სამშვიდობო მოლაპარაკებები გრძელდება
ერდოღანი: თურქეთმა მიწისძვრის ზონის აღდგენის პირობა შეასრულა
თურქეთმა სტამბოლში ჩატარებული ანტიჯაშუშური ოპერაციის ფარგლებში „მოსადის“ ორი აგენტი დააკავა
კარნიმ აღნიშნა, რომ თურქეთი კანადისთვის „სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი პარტნიორია"
დიპლომატიის მომხრე ერდოღანმა ხაზი გაუსვა თურქეთის ძალისხმევას თავიდან აიცილოს აშშ-ირანის შესაძლო ომი