ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა აბას არაღჩიმ განაცხადა, რომ ამერიკის შეერთებულ შტატებთან წარმოებული მოლაპარაკებების დასკვნითი ეტაპების დასრულების შემდეგ, შეთანხმების პროექტს ხელი დისტანციურად მოეწერება.
პარასკევ ღამეს სახელმწიფო ტელევიზიით გამოსვლისას არაღჩიმ თქვა: „როგორც კი ჩვენი მოლაპარაკებების ბოლო ეტაპები დასრულდება, შეთანხმება ხელმოწერილი იქნება და საზოგადოებას ეცნობება. პირველი ხელმოწერები ციფრულ ფორმატში განხორციელდება. ორივე მხარე ხელს დისტანციურად მოაწერს. ამის შემდეგ გამოცხადდება, რომ ურთიერთგაგების მემორანდუმი ორივე მხარის მიერ ხელმოწერილია“.
არაღჩიმ აღნიშნა, რომ შეთანხმება შესაძლოა უახლოეს დღეებში გაფორმდეს და დასძინა, რომ პროცესის მოკლე დროში დასრულების თაობაზე „ძალიან იმედიანადაა“ განწყობილი.
მანამდე არაღჩიმ განაცხადა, რომ ასე ახლოს არასდროს ყოფილან ჩარჩო შეთანხმებასთან, რომელსაც „ისლამაბადის ურთიერთგაგების მემორანდუმი“ ჰქვია და რომელიც 28 თებერვალს აშშ-თან დაწყებული ომის დასრულებას ისახავს მიზნად.
აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ხუთშაბათს გამოაცხადა, რომ ირანზე დაგეგმილი თავდასხმები გააუქმა და აღნიშნა, რომ ომის დამსრულებელი შეთანხმება მალე შეიძლება გაფორმდეს.
არაღჩიმ აღნიშნა, რომ ჩარჩო შეთანხმების დეტალებს მხოლოდ მოლაპარაკებების დასრულებისა და ტექსტის საბოლოო დაზუსტების შემდეგ გაამჟღავნებს. მისი თქმით, დეტალების ნაადრევმა გაზიარებამ შესაძლოა შეთანხმების ხელმოწერა საფრთხის ქვეშ დააყენოს.
ჰორმუზის სრუტე შეკავების ინსტრუმენტი იქნება
არაღჩიმ განმარტა, რომ შეთანხმების პროექტი ითვალისწინებს 13 აპრილიდან ირანის პორტებზე დაწესებული ამერიკული საზღვაო ბლოკადის მოხსნას და სტრატეგიული ჰორმუზის სრუტის მართვასთან დაკავშირებულ რეგულაციებს.
მსოფლიო საზღვაო გადაზიდვებისთვის სასიცოცხლო მნიშვნელობის მქონე ჰორმუზის სრუტეში მოძრაობა 28 თებერვალს აშშ-სა და ისრაელთან ომის დაწყების შემდეგ ირანის კონტროლქვეშაა.
ირანი სრუტეში მხოლოდ გემების შეზღუდული რაოდენობის გავლის უფლებას იძლევა და აცხადებს, რომ გემებმა გავლის წინ ნებართვა მისი შეიარაღებული ძალებისგან უნდა აიღონ.
„საზღვაო ბლოკადა სრულად უნდა მოიხსნას. ეს არის შეთანხმების პირველი მუხლი“, - განაცხადა არაღჩიმ.
მისი თქმით, ირანმა მიიღო მტკიცე გადაწყვეტილება, რომ ჰორმუზის სრუტის მართვა აღარ იქნება ისეთივე, როგორიც ადრე იყო და ამ საკითხზე ომანთან მოლაპარაკებები გრძელდება.
არაღჩიმ აღნიშნა, რომ ჰორმუზის სრუტე ირანის ერთ-ერთი მთავარი შეკავების ინსტრუმენტია.
მან ასევე დაადასტურა, რომ ირანის ბირთვულ პროგრამასთან დაკავშირებული დეტალები, მათ შორის მაღალგამდიდრებული ურანის მარაგები, ჩარჩო შეთანხმების ხელმოწერიდან მომდევნო 60 დღის განმავლობაში განიხილება.
„ჩვენ ყოველთვის ვიცავდით პოზიციას, რომ გამდიდრებული მასალის მარაგთან დაკავშირებით ერთადერთი გამოსავალი ირანის შიგნით ამ მასალის განზავებაა“, - თქვა არაღჩიმ.
მინისტრმა ასევე გააფრთხილა მოსალოდნელი შეთანხმების საბოტაჟის მცდელობების შესახებ და განსაკუთრებული ყურადღება ისრაელზე გაამახვილა.
„პირდაპირ უნდა ვთქვა, რომ ამ შეთანხმებას ჰყავს მტრები. მათ სათავეში დგას სიონისტური რეჟიმი, ანუ ისრაელი, რომელიც საბაბს ეძებს შეთანხმების ჩასაშლელად“, - აღნიშნა მან.
