რუსეთმა და მისმა მთავარმა მოკავშირემ, ბელარუსმა, პარასკევს გამთენიისას დაიწყეს ფართომასშტაბიანი ერთობლივი სამხედრო წვრთნები. ამ ნაბიჯმა ნატო განგაშის რეჟიმში გადაიყვანა მას შემდეგ, რაც პოლონეთმა მოსკოვი საჰაერო სივრცეში თავდასხმის დრონების გაგზავნით დაძაბულობის ესკალაციაში დაადანაშაულა.
„ზაპადის“ წვრთნები დაემთხვა რუსული ძალების მიერ უკრაინაში ფართო ფრონტის ხაზზე წინსვლას და უკრაინის ქალაქებზე საჰაერო თავდასხმების გაზრდას.
ნატოს აღმოსავლეთ ფლანგის წევრი ქვეყნები, პოლონეთი, ლიეტუვა და ლატვია, რომლებიც ბელარუსის საზღვარს ესაზღვრებიან, მაღალი განგაშის რეჟიმში არიან წვრთნების გამო, რომლებიც, როგორც გამოცხადდა, მინსკის აღმოსავლეთით მდებარე ქალაქ ბორისოვთან ახლოს გაიმართება.
სამივე ქვეყანამ წვრთნების წინ უსაფრთხოების ზომები გაამკაცრა, ხოლო პოლონეთმა ბრძანა ბელარუსის საზღვრის სრული დახურვა წვრთნების განმავლობაში.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტრომ განაცხადა, რომ „რუსეთისა და ბელარუსის არმიების ერთობლივი სტრატეგიული მანევრები დაიწყო“.
პოლონეთის პრემიერ-მინისტრმა დონალდ ტუსკმა თავისი ქვეყნისთვის "კრიტიკული დღეების" შესახებ გაფრთხილება გააკეთა.
ტუსკმა განაცხადა, რომ მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ეს პირველი შემთხვევა იყო, როდესაც პოლონეთი და მისი ნატოს მოკავშირეები ასე ახლოს მივიდნენ „ღია კონფლიქტთან“ მას შემდეგ, რაც ოთხშაბათს დილით პოლონეთმა სამხედრო თვითმფრინავები მზადყოფნაში მოიყვანა, რათა ჩამოეგდოთ მის საჰაერო სივრცეში შემოჭრილი რუსული დრონები.
მოსკოვმა ეს შეშფოთება უმნიშვნელოდ მიიჩნია.
„ეს დაგეგმილი წვრთნებია, არცერთი ქვეყანა მისი სამიზნე არ არის“, - განაცხადა კრემლის პრესსპიკერმა დიმიტრი პესკოვმა და უარყო პოლონეთის მიერ წვრთნების ძალის „აგრესიული“ დემონსტრირებად დახასიათება.
უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ასევე გააფრთხილა მოსკოვის განზრახვების შესახებ და თქვა: „რუსეთის მხრიდან ასეთი ქმედებების მნიშვნელობა აბსოლუტურად არ არის თავდაცვითი და არა მხოლოდ უკრაინის წინააღმდეგ“.
რუსული მხარე კი ამტკიცებდა, რომ ღამით საკუთარ ტერიტორიაზე 221 უკრაინული დრონი ჩამოაგდო.
უბრალოდ შოუა?
2025 წლის „ზაპადის“ წვრთნები, რომელიც ჩვეულებრივ ოთხ წელიწადში ერთხელ ტარდება, არის პირველი წვრთნები უკრაინაში ომის პერიოდში და 16 სექტემბრამდე გაგრძელდება.
მოსკოვმა უკრაინაში შეტევის დაწყებამდე სულ რამდენიმე თვით ადრე, 2021 წელს ანალოგიურ წვრთნებზე დაახლოებით 200 000 ჯარისკაცი გაგზავნა.
თუმცა, წლევანდელი „ზაპადი“ გაცილებით მცირე მასშტაბისაა მოსალოდნელი, რადგან ასობით ათასი რუსი ჯარისკაცია უკრაინაში განლაგებული.
ბელარუსმა იანვარში განაცხადა, რომ წვრთნებში 13 000 ჯარისკაცი მიიღებდა მონაწილეობას, მაგრამ მაისში გამოაცხადა, რომ ეს რიცხვი დაახლოებით განახევრდებოდა.
ტუსკის თქმით, ეს წვრთნები მიზნად ისახავს სუვალკის დერეფნის ოკუპაციის სიმულაციას, რომელიც გადაჭიმულია პოლონეთისა და ლიეტუვის საზღვრის გასწვრივ და გარშემორტყმულია ბელარუსითა და რუსეთის კალინინგრადის რეგიონით.
აღნიშნული დერეფანი ნატოსთვის სისუსტედ ითვლება და ნებისმიერი რუსული თავდასხმის შემთხვევაში შესაძლო პირველი სამიზნე შეიძლება იყოს.
ბელარუსის პრეზიდენტმა ალექსანდრე ლუკაშენკომ კი ამ შიშს "სრული სისულელე" უწოდა და უარყო.
მიმდინარე წლის დასაწყისში სახელმწიფო მედიამ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ბელარუსის თავდაცვის მინისტრის თქმით, წვრთნები ჩატარდება პოლონეთისა და უკრაინის საზღვრებიდან მოშორებით, "დაძაბულობის შესამცირებლად".
თუმცა, პოლონეთმა კვლავ მიიღო კრიტიკა მოსკოვიდან, ბელარუსთან დარჩენილი რამდენიმე სასაზღვრო გადასასვლელი დახურა და აღმოსავლეთ საზღვარზე საჰაერო მიმოსვლა შეზღუდა.
ლიეტუვამ და ლატვიამ ასევე გამოაცხადეს საჰაერო სივრცის ნაწილობრივი დახურვის შესახებ.
რუსეთის მიერ ბელარუსში ტაქტიკური ბირთვული იარაღის განლაგებამ წვრთნებს ახალი განზომილება შესძინა.
მინსკმა აგვისტოში განაცხადა, რომ წვრთნები ასევე მოიცავს რუსეთის ახალი ექსპერიმენტული ბირთვული ქობინით აღჭურვილი რაკეტების "ორეშნიკის" გამოყენებით ბირთვული თავდასხმის წვრთნებს.
