ირანი და აშშ ემზადებიან პარასკევს რომში თეირანის სწრაფად პროგრესირებად ბირთვულ პროგრამაზე მოლაპარაკებების მეხუთე რაუნდისთვის, გამდიდრება კი მთავარ საკითხად გამოიკვეთა.
პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციის წარმომადგენლები დაჟინებით მოითხოვენ საკითხს, რომ ირანს არ შეუძლია ურანის გამდიდრების გაგრძელება ნებისმიერ შეთანხმებაში, რომელიც თეირანის რთულ მდგომარეობაში მყოფი ეკონომიკისთვის სანქციების მოხსნას უზრუნველყოფს. ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა აბას არაქჩიმ პარასკევს, დილით ადრე ინტერნეტით გაკეთებულ განცხადებაში ხაზგასმით აღნიშნა, რომ გამდიდრებაზე უარის თქმა ნიშნავს, რომ "ჩვენ არ გვექნება შეთანხმება".
"შეთანხმების გზის პოვნა სარაკეტო მეცნიერება არ არის", - დაწერა არაქჩიმ X-ის სოციალურ პლატფორმაზე. "გადაწყვეტილების მიღების დროა".
მოლაპარაკებებში აშშ-ს კვლავ წარადგენენ ახლო აღმოსავლეთის წარმომადგენელი სტივ ვიტკოფი და სახელმწიფო დეპარტამენტის პოლიტიკის დაგეგმვის დირექტორი მაიკლ ანტონი.
მიუხედავად იმისა, რომ ოფიციალურ პირებს არ გაუკეთებიათ განცხადება იმის შესახებ, თუ სად ჩატარდება მოლაპარაკებები, იტალიის დედაქალაქში მორიგი რაუნდი ომანის საელჩოში გაიმართა.
ომანის საგარეო საქმეთა მინისტრი ბადრ ალ ბუსაიდი მოლაპარაკებებს შუამავლობს, რადგან არაბეთის ნახევარკუნძულზე მდებარე ეს ქვეყანა მოლაპარაკებებში სანდო მხარედ ითვლება როგორც თეირანის, ისე ვაშინგტონის მხრიდან.
გამდიდრება მოლაპარაკებების საკვანძო საკითხად რჩება. მოლაპარაკებები მიზნად ისახავს ირანის ბირთვული პროგრამის შეზღუდვას, სანაცვლოდ აშშ-ის მიერ ირანისთვის დაწესებული გამანადგურებელი ეკონომიკური სანქციების ნაწილის მოხსნისა, რომლებმაც ნახევარსაუკუნოვანი მტრობა დაასრულა.
ტრამპი არაერთხელ დაიმუქრა ირანის პროგრამაზე საჰაერო თავდასხმების განხორციელებით, თუ შეთანხმება არ იქნებოდა მიღწეული. ირანის წარმომადგენლები სულ უფრო ხშირად აკეთებენ გაფრთხილებას, რომ მათ შეუძლიათ ბირთვული იარაღის შექმნა იარაღის დონის გამდიდრებული ურანის მარაგებით.
"სპეციალური ზომები"
გამდიდრება კვლავაც ყველაზე მნიშვნელოვან სადავო საკითხად რჩება. ვიტკოფმა ერთ მომენტში წამოაყენა წინადადება, რომ ირანს შეეძლო ურანის 3,67 პროცენტამდე გამდიდრება, მოგვიანებით კი განაცხადა, რომ ირანმა უნდა შეწყვიტოს ყველა სახის გამდიდრება. ამერიკული მხარის ეს პოზიცია დროთა განმავლობაში გამკაცრდა.
სახელმწიფო დეპარტამენტის სპიკერმა ტემი ბრიუსმა მოლაპარაკებებთან დაკავშირებულ კითხვაზე განაცხადა, რომ მოლაპარაკებებში "ჩვენ გვჯერა, რომ წარმატებას მივაღწევთ" და კვლავ გაიმეორა ვაშინგტონის დაჟინებული მოთხოვნა გამდიდრების დაუშვებლობის შესახებ.
ბრიუსმა ხუთშაბათს განაცხადა: "ირანელებიც იმ მაგიდასთან სხედან, ამიტომ მათაც ესმით ჩვენი პოზიცია და აგრძელებენ მოძრაობას".
ამ დრომდე წამოყენებული ერთ-ერთი იდეა არის ის, რომ ირანმა შეწყვიტოს გამდიდრება ქვეყანაში, მაგრამ ამავე დროს, რეგიონის ქვეყნებისა და აშშ-ის მიერ მხარდაჭერილი ახლო აღმოსავლეთის კონსორციუმის მეშვეობით ურანის მიწოდება გააგრძელოს.
თუმცა, ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტრო ამტკიცებს, რომ გამდიდრება ქვეყნის საზღვრებში უნდა გაგრძელდეს და მსგავსმა საწვავის გაცვლის წინადადებამ 2010 წლის მოლაპარაკებებზე ინტერესი ვერ გამოიწვია.
ამასობაში, ისრაელი იმუქრება, რომ ირანის ბირთვულ ობიექტებს მარტო დაარტყამს, თუკი თავს საფრთხეში იგრძნობს, რითაც კიდევ უფრო ართულებს ახლო აღმოსავლეთის დაძაბულობას, რომელიც ისედაც გამწვავდა ისრაელის ომით ღაზაში.
არაქჩიმ ხუთშაბათს გააკეთა განცხადება, რომ თუ ისრაელი მუქარას გააგრძელებს, ირანი ბირთვული ობიექტების დასაცავად "სპეციალურ ზომებს" მიიღებს, ხოლო აშშ-ს ისრაელის ნებისმიერ თავდასხმაში დანაშაულის თანამონაწილედ ჩათვლის.
