სამშაბათს ავსტრალიამ ირანის ელჩი გააძევა და ქვეყანას მელბურნსა და სიდნეიში ანტისემიტური თავდასხმების უკან დგომაში დასდო ბრალი.
ავსტრალია მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ პირველად აძევებს ელჩს.
პრემიერ-მინისტრმა ენტონი ალბანეზმა თქვა, რომ სადაზვერვო სააგენტოები მივიდნენ "ღრმად შემაშფოთებელ დასკვნამდე", რომ ირანი ხელმძღვანელობდა მინიმუმ ორ სავარაუდო ანტისემიტურ თავდასხმას.
ალბანეზის თქმით, თეირანი 2024 წლის ოქტომბერში სიდნეის ბონდის რაიონში მდებარე კოშერულ კაფე Lewis Continental Cafe-ზე თავდასხმის უკან იდგა.
პრემიერ-მინისტრმა ასევე განაცხადა, რომ 2024 წლის დეკემბერში მელბურნში, ადას ისრაელის სინაგოგაზე ცეცხლის წაკიდების თავდასხმა ირანის მიერ იყო ორგანიზებული. არცერთ თავდასხმაში ფიზიკური დაზიანებები არ დაფიქსირებულა.
"ეს იყო საგანგებო და საშიში აგრესიის აქტები, რომლებიც უცხო ქვეყანამ ავსტრალიის მიწაზე განახორციელა", - განაცხადა ალბანეზმა და თეირანს "საზოგადოებრივი ჰარმონიის შელახვისა და შფოთის გამოწვევის მცდელობაში" დასდო ბრალი.
დიპლომატიური ურთიერთობები შეჩერდა
ავსტრალიამ ირანის ელჩი აჰმად სადეღი "არასასურველ პერსონად" გამოაცხადა და მას და სამ სხვა ოფიციალურ პირს შვიდი დღის ვადა მისცა ქვეყნის დასატოვებლად.
თავის მხრივ, ავსტრალიამ ელჩი ირანიდან გამოიწვია და თეირანში საელჩოს საქმიანობა შეაჩერა.
პრემიერ-მინისტრმა ალბანეზმა განაცხადა, რომ დიპლომატები "მესამე ქვეყანაში უსაფრთხოდ იმყოფებიან" და დასძინა, რომ ავსტრალია კანონს გამოსცემს ირანის რევოლუციური გვარდიის ტერორისტულ ორგანიზაციად გამოცხადების შესახებ.
საგარეო საქმეთა მინისტრმა პენი ვონგმა თქვა, რომ ეს იყო პირველი შემთხვევა ომის შემდგომ პერიოდში, როდესაც ავსტრალიამ ელჩი გააძევა.
ვონგის თქმით, ავსტრალია ირანთან დიპლომატიური კომუნიკაციის არხებს ღიად დატოვებს ავსტრალიის ინტერესების წინ წასაწევად.
ავსტრალიამ წამოაყენა ირანის "მარიონეტული ქსელის" ბრალდებები
ავსტრალიას თეირანში საელჩო 1968 წლიდან აქვს.
მიუხედავად იმისა, რომ ავსტრალიელებს 2020 წლიდან აფრთხილებენ ირანში არ წასვლის შესახებ, ვონგმა თქვა, რომ კანბერას საკონსულოს დახმარების გაწევის შესაძლებლობა ახლა "უკიდურესად შეზღუდულია".
"ვიცი, რომ ბევრ ავსტრალიელს ოჯახური კავშირები აქვს ირანში, მაგრამ მივმართავ ნებისმიერ ავსტრალიელს, რომელიც ირანში გამგზავრებას აპირებს: გთხოვთ, ნუ გააკეთებთ ამას", - თქვა მან.
"ჩვენი გზავნილია: თუ ირანში ავსტრალიელი ხართ და უსაფრთხოდ წასვლის შესაძლებლობა გაქვთ, ახლავე წადით", - ხაზგასმით აღნიშნა მან.
ავსტრალიის დაზვერვის სამსახურის უფროსმა, მაიკლ ბურგესმა, განაცხადა, რომ „მკაცრმა“ დაზვერვის გამოძიებამ ანტისემიტურ თავდასხმებსა და ირანის რევოლუციურ გუშაგთა კორპუსს შორის კავშირი გამოავლინა.
ავსტრალიის უსაფრთხოების სადაზვერვო ორგანიზაციის გენერალური დირექტორის ბურგესის თქმით, ითვლება, რომ ირანის რევოლუციურმა გვარდიამ ავსტრალიაში ებრაული ინტერესების წინააღმდეგ სულ მცირე ორი და "შესაძლოა" მეტი თავდასხმა განახორციელა.
ბურგესმა განაცხადა, რომ ძალა იყენებდა რთულ მარიონეტულ ქსელს საკუთარი მონაწილეობის დასამალად.
თუმცა, ბურგესმა ხაზი გაუსვა, რომ ირანის საელჩო და დიპლომატები ავსტრალიაში ამ ინციდენტებში არ მონაწილეობდნენ და დასძინა, რომ ავსტრალიის სადაზვერვო სამსახური აგრძელებს ირანის შესაძლო როლის გამოძიებას სხვა თავდასხმებში.
