რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი სერგეი ლავროვი აფრთხილებს მხარეებს, რომ ირანზე აშშ-ს ნებისმიერ თავდასხმას სახიფათო შედეგები მოჰყვება და მოუწოდებს დიპლომატიისკენ, რათა თეირანის ბირთვული პროგრამა მშვიდობიან ფარგლებში დარჩეს.
ოთხშაბათს საუდის არაბეთის ტელეარხ Al Arabiya-სთან გამოქვეყნებულ ინტერვიუში ლავროვმა აღნიშნა, რომ ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს (IAEA) მიერ კონტროლირებად ირანის ბირთვულ ობიექტებზე მანამდე განხორციელებულმა თავდასხმებმა უკვე შექმნა სერიოზული რისკები.
„შედეგები არასახარბიელოა. არსებობდა ბირთვული ინციდენტის რისკი... ყველას ესმის, რომ ეს ცეცხლთან თამაშია,“ - განაცხადა ლავროვმა.
ეს განცხადებები მოჰყვა ჟენევაში გამართულ არაპირდაპირ მოლაპარაკებებს თეირანსა და აშშ-ს შორის, რომელიც ბოლო პერიოდში გამწვავებული დაძაბულობის განმუხტვას ისახავდა მიზნად.
„კონფლიქტი რეგიონში ბოლო დროინდელ დიპლომატიურ პროგრესს საფრთხეს უქმნის“
ლავროვმა აღნიშნა, რომ რეგიონული აქტორები, განსაკუთრებით არაბული სახელმწიფოები და სპარსეთის ყურის ქვეყნების მონარქიები, არ ისწრაფვიან დაძაბულობის ესკალაციისკენ. მან გააფრთხილა, რომ შესაძლო კონფლიქტმა შეიძლება უკან დახიოს ბოლო დროინდელი დიპლომატიური წინსვლა, მათ შორის ირანსა და მეზობელ ქვეყნებს, მაგალითად საუდის არაბეთს შორის ურთიერთობებში.
აშშ-ს მაღალჩინოსნის თქმით, მოსალოდნელია, რომ თეირანი წარადგენს წერილობით წინადადებას ვაშინგტონთან არსებული უთანხმოების მოგვარების შესახებ. აშშ-ს ეროვნული უსაფრთხოების ოფიციალური პირები რეგიონში სამხედრო მზადყოფნას ამოწმებენ. ვარაუდობენ, რომ ამერიკული ძალების სრული განლაგება მარტის შუა რიცხვებისთვის დასრულდება.
ვაშინგტონი დაჟინებით მოითხოვს, რომ ირანმა უარი თქვას ბირთვულ პროგრამაზე, თეირანი კი აცხადებს, რომ ბირთვულ იარაღს არ ესწრაფვის და ბირთვული ენერგიის მიღების უფლება აქვს.
ლავროვის განცხადებით, მოსკოვი მჭიდრო კავშირშია ირანის ლიდერებთან და სჯერა, რომ თეირანს საკითხის გადაჭრა ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის ხელშეკრულების (NPT) ფარგლებში სურს. მან ხაზი გაუსვა, რომ ნებისმიერი შეთანხმება პატივს უნდა სცემდეს ირანის კანონიერ უფლებებს და უზრუნველყოფდეს ურანის გამდიდრების საქმიანობის მშვიდობიან ხასიათს.
რუსეთის სამხედრო ყოფნა სირიაში
ლავროვი სირიის საკითხსაც შეეხო და განაცხადა, რომ რუსეთი ქვეყნის ახალ ადმინისტრაციასთან მოლაპარაკებებს აწარმოებს საკვანძო სამხედრო ობიექტების შესანარჩუნებლად.
„რაც შეეხება ჩვენს სამხედრო ობიექტებს, მოლაპარაკებები გრძელდება. ვიმეორებ: სირიელებს სურთ ჩვენი ყოფნის გაგრძელება ქვეყანაში. მიუხედავად იმისა, რომ ეს ობიექტები აღარ ასრულებენ სრულად სამხედრო ფუნქციას, როგორც 2025 წლის დეკემბრამდე, ისინი ძალიან გამოსადეგია ჰუმანიტარული დახმარების ცენტრებად გადაკეთებისთვის,“ - აღნიშნა მინისტრმა.
ლავროვმა დასძინა, რომ ურთიერთპატივისცემისა და ორმხრივი სარგებლის პრინციპი საფუძვლად უდევს რუსეთის ურთიერთობას სირიასთან მისი დაარსების დღიდან.
მისი თქმით, სირიის პრეზიდენტის, აჰმედ ალ-შარას ორჯერადი ვიზიტი რუსეთში და საგარეო საქმეთა მინისტრის, ასად ჰასან შეიბანის მრავალჯერადი შეხვედრები რუს ოფიციალურ პირებთან მიუთითებს იმაზე, რომ ორივე მხარე დიდ მნიშვნელობას ანიჭებს ამ ურთიერთობებს.
ლავროვი ამტკიცებს, რომ მოსკოვის ყოფნა სირიაში, განსაკუთრებით ხმეიმიმსა და ტარტუსში, განიხილება როგორც „სტაბილური დამაბალანსებელი ფაქტორი სხვა აქტორების მიმართ“.
რუსეთი თითქმის 15 წლის განმავლობაში უწევდა ფინანსურ და სამხედრო მხარდაჭერას სირიის რეჟიმის ყოფილ ლიდერს, ბაშარ ასადს, რომელიც სამოქალაქო ომის შედეგად დაემხო. ასადი 2024 წლის დეკემბერში რუსეთში გაიქცა.
