ბოლო პერიოდში აღმოსავლეთ ევროპაში უპილოტო საფრენი აპარატების რაოდენობის ზრდამ კონტინენტის საჰაერო თავდაცვის შესაძლებლობებში სერიოზული სისუსტეები გამოავლინა. ექსპერტები აცხადებენ, რომ ეს ვითარება ეჭვქვეშ აყენებს ევროპის უნარს, უპასუხოს ფართომასშტაბიან უპილოტო თვითმფრინავების შეტევას.
ყველაზე მნიშვნელოვანი ინციდენტი 9-10 სექტემბრის ღამეს პოლონეთის ცაზე მოხდა. დაახლოებით 20 რუსული უპილოტო თვითმფრინავი პოლონეთის საჰაერო სივრცეში შევიდა. პოლონური F-16-ები და მოკავშირე გამანადგურებლები ამოქმედდნენ საფრთხეების შესაჩერებლად. ზოგიერთი უპილოტო თვითმფრინავი წარმატებით იქნა აღმოჩენილი და განადგურებული, ზოგიერთმა კი თავი აარიდა აღმოჩენას.
პრობლემა არ შემოიფარგლებოდა მხოლოდ პოლონეთით. რუმინეთის საჰაერო სივრცეში დაახლოებით ერთი საათის განმავლობაში აკონტროლებდნენ უპილოტო თვითმფრინავს, ხოლო ესტონეთმა რამდენიმე დარღვევა დააფიქსირა. დანიაში, გაურკვეველმა უპილოტო თვითმფრინავებმა გამოიწვია ზოგიერთი აეროპორტის დროებითი დახურვა და პანიკა სამხედრო ობიექტებზე.
ანალიტიკოსები ამდენი დარღვევის ფართო ხასიათს აფასებენ, როგორც საფრთხეები არ არის იზოლირებული, არამედ წარმოადგენს ფართო გამოწვევას მოკავშირე საჰაერო სივრცისთვის. ამ უსაფრთხოების საფრთხის საპასუხოდ, პოლონეთმა მოქმედებაში მოიყვანა ნატოს ხელშეკრულების მე-4 მუხლი. ეს მუხლი წევრ სახელმწიფოს საშუალებას აძლევს, მოითხოვოს კონსულტაციები სხვა მოკავშირეებთან. ნატოს ისტორიაში ეს მუხლი დღემდე მხოლოდ შვიდჯერ იქნა გამოყენებული.
ასეთი დარღვევები, როგორც წესი, განიხილება „ჰიბრიდული ომის“ კონტექსტში. სტრატეგიის მიზანია სისუსტეების შემოწმება, რეაგირების დროის გაზომვა და შეკავების შემცირება. მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთი უარყოფს რაიმე როლის შესრულებას, ევროპელი და ნატოს ოფიციალური პირები ამ ქმედებებს მიზანმიმართულ მცდელობად მიიჩნევენ ტრანსატლანტიკური ალიანსის გადაწყვეტილებისა და უკრაინის მხარდაჭერის შესამოწმებლად.
ინციდენტების შემდეგ, ნატომ წამოიწყო „აღმოსავლეთ სადამკვირვებლო ოპერაცია“ და გაგზავნა საბრძოლო თვითმფრინავები, საზღვაო ქვედანაყოფები და სათვალთვალო მოწყობილობები აღმოსავლეთ საზღვრის გასწვრივ ფინეთიდან ბულგარეთამდე. ნატოს გენერალურმა მდივანმა რუტემ ხაზი გაუსვა, რომ ოპერაციამ ალიანსის მზადყოფნა აჩვენა.
თუმცა, სწრაფმა განლაგებამ ნათლად აჩვენა, რომ ევროპის არსებული საჰაერო თავდაცვის სისტემები არაადეკვატურია ასეთი საფრთხეების წინააღმდეგ. თავდაცვის ხარვეზი აღმოსავლეთ ფრონტზე სერიოზულია და ნატოს შეფასებით, საჭირო შესაძლებლობების მხოლოდ დაახლოებით 5% აქვს.
ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ აუცილებელია უპირველეს ყოვლისა მოწინავე და ეფექტური თავდაცვის სისტემების შეძენა, რომლებიც სპეციალურად შექმნილია ჰიბრიდული ომის ახალი ეპოქისთვის. ეს შესაძლებელი იქნება მრავალშრიანი სისტემით, რომელიც აერთიანებს თანამედროვე რადარებს, ელექტრონული ომის სისტემებს და სწრაფი რეაგირების ტექნოლოგიებს.
„უპილოტო თვითმფრინავების კედლის“ მშენებლობის აუცილებლობა ხაზს უსვამს ევროპის თავდაცვაში კრიტიკული ხარვეზის აღმოფხვრის აუცილებლობას.
