კემბრიჯის ლექსიკონმა 2025 წლის სიტყვად ზედსართავი სახელი „პარასოციალური“ აირჩია; ეს ტერმინი გამოხატავს კავშირს, რომელსაც ადამიანები გრძნობენ იმ პიროვნებებთან, რომლებსაც საერთოდ არ იცნობენ.
ეს არჩევანი ხაზს უსვამს ინტერესს იმ ცალმხრივი ურთიერთობების ან ემოციური კავშირების მიმართ, რომლებსაც ადამიანები ცნობილ სახეებთან, ინფლუენსერებთან და ხელოვნური ინტელექტის მქონე ჩეტბოტებთან ამყარებენ.
ტერმინი პირველად სოციოლოგებმა, დონალდ ჰორტონმა და რიჩარდ ვოლმა შემოიღეს; მათ შენიშნეს, რომ ტელემაყურებლები ეკრანზე მყოფ პირებთან ოჯახისა და მეგობრების ურთიერთობის მსგავს „პარასოციალურ“ კავშირებს ამყარებდნენ.
ლექსიკონმა მაგალითად მოიყვანა ცნობილი მომღერლის, ტეილორ სვიფტისა და ამერიკული ფეხბურთის მოთამაშის, ტრევის კელსის ურთიერთობა და აღნიშნა, რომ ბევრი ფანი მათ მიმართ ძლიერ კავშირს გრძნობს, მიუხედავად იმისა, რომ მათ საერთოდ არ იცნობს.
სამშაბათს გავრცელებულ განცხადებაში კემბრიჯის ლექსიკონმა აღნიშნა, რომ ხელოვნური ინტელექტის ბოტებთან დამყარებული პარასოციალური ურთიერთობები აჩვენებს, რომ ადამიანები ChatGPT-ს ექცევიან როგორც მესაიდუმლეს, მეგობარს ან თუნდაც რომანტიკულ პარტნიორს.
განცხადებაში ხაზგასმულია, რომ პარასოციალური ურთიერთობების ზრდამ ხელახლა განსაზღვრა ფანების კულტურა, ცნობილების კონცეფცია და, ხელოვნურ ინტელექტთან ერთად, ჩვეულებრივი ადამიანების ონლაინ ინტერაქცია.
„მსოფლიოში მილიონობით ადამიანი იმყოფება პარასოციალურ ურთიერთობებში; ბევრად მეტი კი ამ ზრდას ინტერესით აკვირდება. მონაცემებიც ამას ასახავს: კემბრიჯის ლექსიკონის ვებგვერდზე „პარასოციალურის“ ძიებებში დიდი ზრდა დაფიქსირდა“, - ნათქვამია განცხადებაში.
