სტამბოლის უნივერსიტეტის საზღვაო მეცნიერებებისა და მენეჯმენტის ინსტიტუტმა, მგრძნობიარე სანაპირო ეკოსისტემების დაცვის მიზნით, წამოიწყო საფრთხის ქვეშ მყოფი ზღვის ბალახების მონიტორინგის პროექტი, რომელიც ხელოვნური ინტელექტის მხარდაჭერით დამუშავებულ თანამგზავრულ გამოსახულებებსა და დრონებს იყენებს.
აღნიშნული ინიციატივა მიზნად ისახავს იმ ზღვის ბალახების მდგომარეობის გაუმჯობესებას, რომლებიც საფრთხის ქვეშ არიან ზღვის ტემპერატურის მატების, ზღვის დაბინძურების, სანაპიროების განაშენიანებისა და ნავების უკონტროლო ღუზის ჩაშვების გამო.
პროექტი ფოკუსირებული იქნება თურქეთის დასავლეთით მდებარე საპილოტე ზონებზე, რომლებიც მოიცავს ბალიქესირის სანაპიროს, ასევე მარმარილოსა და ეგეოსის ზღვების გარკვეულ ნაწილებს. დისტანციური ზონდირების ტექნოლოგიებით მიღებული მონაცემები სამეცნიერო ჯგუფების მიერ ჩატარებული წყალქვეშა კვლევითი ჩაყვინთვებით გადამოწმდება.
ინიციატივა, სახელწოდებით „ფაშალიმანის კუნძულის ჰარმანლის ყურის პროექტი“, მიზნად ისახავს მარმარილოს ზღვაში Posidonia oceanica-ს ტიპის ზღვის ბალახების მონიტორინგისა და დაცვისთვის პრაქტიკული და მდგრადი მეთოდების შემუშავებას დისტანციური ზონდირების მოწინავე ტექნიკის მეშვეობით.
ზღვის ბალახები სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია სანაპირო ეკოსისტემებისთვის
სააგენტო „ანადოლუსთან“ (AA) საუბრისას ინსტიტუტის დირექტორმა, პროფესორმა ჯემ გაზიოღლუმ განაცხადა, რომ ზღვის ბალახები სანაპირო ეკოსისტემების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი კომპონენტია, რადგან მათ ნახშირბადის შთანთქმის მაღალი უნარი აქვთ, წარმოქმნიან ჟანგბადს და მრავალი საზღვაო სახეობისთვის საცხოვრებელ გარემოს ქმნიან.
პროექტის მკვლევარმა მყვინთავმა და საზღვაო ბიოლოგმა სელაჰათინ უნსალ ქარჰანმა აღნიშნა, რომ ზღვის ბალახები ხშირად ზღვის წყალმცენარეებში ერევათ: „ზღვის ბალახები არის მცენარეები, რომლებსაც აქვთ ფესვები, ღეროები და ფოთლები; ისინი ყვავილობენ და წარმოქმნიან თესლს. ევოლუციურად ისინი წყალმცენარეებს კი არა, ხმელეთის ყვავილოვან მცენარეებს ენათესავებიან“.
ქარჰანმა დასძინა, რომ ხმელთაშუა ზღვაში ზღვის ბალახის ხუთი სახეობა გვხვდება და Posidonia oceanica ამ რეგიონისთვის ენდემურია.
ეს სახეობა, რომელსაც ხშირად „ხმელთაშუა ზღვის ფილტვებს“ უწოდებენ, გადამწყვეტ როლს ასრულებს ჟანგბადის წარმოქმნასა და ნახშირბადის შენახვაში, რაც ხელს უწყობს ხმელთაშუა ზღვის ბინადართა სახეობების დაახლოებით 25%-ის სასიცოცხლო ციკლს.
ინსტიტუტი ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ ზღვის ბალახები ძალიან ნელა იზრდება, ამიტომ ადამიანის საქმიანობით ან გარემო სტრესით გამოწვეული ზიანის აღდგენას შესაძლოა ათწლეულები დასჭირდეს. სწორედ ამიტომ, უდიდესი მნიშვნელობა ენიჭება ადრეულ დიაგნოსტიკასა და მუდმივ მონიტორინგს.
