გერმანული ყოველკვირეული გაზეთი ZEIT იუწყება, რომ ღაზაში ისრაელის მიერ წარმოებული გენოციდის მსხვერპლთა რიცხვი, შესაძლოა, იმაზე ბევრად მაღალი იყოს, ვიდრე ადრე მიიჩნეოდა.
გერმანიის ქალაქ როსტოკში მდებარე მაქს პლანკის დემოგრაფიული კვლევების ინსტიტუტის მკვლევართა ჯგუფის გათვლებით, ორ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში მიმდინარე ამ გენოციდურ ომში სულ მცირე 100 000 ადამიანი დაიღუპა.
პროექტის თანახელმძღვანელმა, ირენა ჩენმა განაცხადა: „ჩვენ ვერასდროს გავიგებთ გარდაცვლილთა ზუსტ რაოდენობას. ჩვენ მხოლოდ ვცდილობთ, რაც შეიძლება ზუსტად განვსაზღვროთ სავარაუდო მასშტაბები“.
მკვლევართა გათვლებით, ბლოკირებულ ღაზაში ამ ხოცვა-ჟლეტის პირველი ორი წლის განმავლობაში დაღუპულთა ან მოკლულთა რიცხვი 99 997-სა და 125 915-ს შორისაა. მკვლევართა საშუალო მაჩვენებელი კი 112 069 ადამიანს შეადგენს.
მაქს პლანკის მეცნიერებმა მონაცემები სხვადასხვა წყაროდან შეაგროვეს და სტატისტიკური პროგნოზები გააკეთეს. კვლევაში ღაზის ჯანდაცვის სამინისტროს მონაცემებთან ერთად ჩართული იყო შინამეურნეობების დამოუკიდებელი გამოკითხვა და სოციალურ მედიაში გავრცელებული შეტყობინებები გარდაცვალების შესახებ.
დღემდე გარდაცვლილთა რაოდენობის ერთადერთი ოფიციალური წყარო ღაზის ჯანდაცვის სამინისტრო იყო; სამინისტროს ცნობით, გენოციდური ომის პირველი ორი წლის განმავლობაში 67 173 ადამიანი დაიღუპა.
ZEIT-ის თანახმად, სტატისტიკური მანიპულაციის მტკიცებულება არ არსებობს.
მანიპულაცია არ დასტურდება
სხვადასხვა კვლევითმა ჯგუფმა მანამდე დაადგინა, რომ ჯანდაცვის სამინისტრო თვლისას ფრთხილ მიდგომას იჩენდა. ამჟამად დოკუმენტირებულია, რომ იმაზე მეტი ადამიანი დაიღუპა, ვიდრე ამას ოფიციალური ციფრები აჩვენებს. სხვადასხვა კვლევა თანმიმდევრულად მიუთითებს აღურიცხავი გარდაცვალების მაღალ მაჩვენებელზე.
ჯანდაცვის სამინისტრო მხოლოდ დადასტურებულ გარდაცვალების ფაქტებს აღრიცხავს, მაგალითად, საავადმყოფოს მიერ გაცემული ცნობის საფუძველზე. ვინაიდან გენოციდის დროს ბევრმა საავადმყოფომ ნორმალური ფუნქციონირება შეწყვიტა, სამინისტრო ახლა ახლობლების მიერ მიწოდებულ ინფორმაციასაც იყენებს. შემდგომში ინფორმაციას სპეციალური საბჭო ამოწმებს. მაგალითად, დაბომბილი შენობების ნანგრევებში მოყოლებული მსხვერპლი ხშირად აღრიცხვის მიღმა რჩება.
მაქს პლანკის გუნდმა წინა მიგნებებზე დაყრდნობით გარდაცვალების დეტალური პროგნოზები გამოთვალა. მათ ცალ-ცალკე გააანალიზეს მონაცემები მამაკაცების, ქალებისა და სხვადასხვა ასაკობრივი ჯგუფისთვის.
ეს მიდგომა არა მხოლოდ უფრო ზუსტ საერთო ციფრებს იძლევა, არამედ საშუალებას იძლევა დეტალურად გაიმიჯნოს, თუ ვინ დაიღუპა. გარდაცვალების აღრიცხვის სიზუსტე სქესისა და ასაკის მიხედვით იცვლება; ქალები მამაკაცებზე ნაკლებად არიან აღრიცხულნი. ოფიციალური სტატისტიკა ხშირად არ მოიცავს 60 წელს გადაცილებულთა გარდაცვალების ფაქტებს.
მკვლევართა გათვლებით, ომში დაღუპულთა დაახლოებით 27% სავარაუდოდ 15 წლამდე ასაკის ბავშვია, ხოლო დაახლოებით 24% - ქალი.
სიცოცხლის მოსალოდნელი ხანგრძლივობა შემცირდა
მკვლევრებმა ასევე გამოთვალეს გენოციდური ომის გავლენა ღაზაში სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობაზე. თუ ომამდე სიცოცხლის მოსალოდნელი ხანგრძლივობა ქალებისთვის 77, ხოლო მამაკაცებისთვის 74 წელი იყო, დემოგრაფების პროგნოზით, 2024 წლისთვის ეს მაჩვენებელი ქალებისთვის 46, ხოლო მამაკაცებისთვის 36 წლამდე შემცირდა.
ეს იმაზე მეტყველებს, რომ თუ ისრაელის თავდასხმები ისე გაგრძელდება, როგორც ბოლო წლებში, პალესტინელები საშუალოდ მხოლოდ ამ ასაკამდე იცოცხლებენ.
ეს ციფრები ცხადყოფს, თუ რამდენად საშიში გახდა ცხოვრება ღაზის სამოქალაქო მოსახლეობისთვის.
გარდაცვალების ფაქტების გარდა, ისრაელმა ბლოკირებული რეგიონის დიდი ნაწილი ნანგრევებად აქცია და პრაქტიკულად მთელი მოსახლეობა იძულებით გადაადგილებულ პირად აქცია.
