თურქეთსა და აზერბაიჯანს შორის ხელი მოეწერა შერეული ეკონომიკური კომისიის მე-12 სესიის ოქმს და ამ ფარგლებში 110-პუნქტიან სამოქმედო გეგმას. შეთანხმება მოიცავს ისეთ სფეროებს, როგორიცაა ენერგეტიკა, ვაჭრობა, ინვესტიციები და ტურიზმი.
დოკუმენტს ხელი ორშაბათს, აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, თურქეთის ვიცე-პრეზიდენტმა ჯევდეთ ილმაზმა და აზერბაიჯანის პრემიერ-მინისტრმა ალი ასადოვმა მოაწერეს.
ილმაზმა შეახსენა დამსწრეებს, რომ 2021 წლის 15 ივნისს პრეზიდენტ რეჯეფ თაიფ ერდოღანისა და აზერბაიჯანის პრეზიდენტ ილჰამ ალიევის მიერ ხელმოწერილმა „შუშის დეკლარაციამ“ ქვეყნებს შორის ურთიერთობები სამოკავშირეო დონეზე აიყვანა. მან აღნიშნა, რომ არსებული თანამშრომლობა მიზნად ისახავს მთელი თურქული სამყაროს კეთილდღეობას, განსაკუთრებით თურქულენოვან სახელმწიფოთა ორგანიზაციის (TDT) ფარგლებში რეგიონული და საერთაშორისო მასშტაბით საქმიანობის გაძლიერების გზით.
ილმაზის თქმით, შერეული ეკონომიკური კომისიის შეხვედრები წარმოადგენს საგზაო რუკას კონკრეტული პროექტების შესამუშავებლად და ერთობლივი ეკონომიკური მიზნებისკენ ნაბიჯ-ნაბიჯ სვლისთვის.
„ეს ახალი სამოქმედო გეგმა მოიცავს ისეთ კონკრეტულ ნაბიჯებს, როგორიცაა: თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ შეთანხმების გაფორმების შესაძლებლობების კვლევა, მესამე ქვეყნებში ინვესტიციებისა და მომსახურებით ვაჭრობის სფეროში თანამშრომლობა, აზერბაიჯანის ტრანზიტის ახალ კომპიუტერიზებულ სისტემაში (NCTS) ინტეგრირებისთვის ერთობლივი სამუშაო ჯგუფის შექმნა, ერთობლივი ინდუსტრიული სასწავლო ცენტრების დაარსება, სოფლის მეურნეობის სფეროში თანამშრომლობის შეთანხმების გაფორმება, ნავთობისა და გაზის პროექტებში თანამშრომლობის განვითარება, ასევე გამოცდილების გაზიარების პროგრამები ფართო სპექტრში - ჯანდაცვიდან ტურიზმამდე, საბანკო სექტორიდან სახელმწიფო შესყიდვებამდე,“ - განაცხადა ილმაზმა.
ვიცე-პრეზიდენტმა ასევე აღნიშნა, რომ აზერბაიჯანთან სავაჭრო ბრუნვამ გასულ წელს რეკორდულ 8 მილიარდ დოლარს მიაღწია. მან დაამატა: „ამ კონტექსტში, ჩვენ მიერ დასახული 15 მილიარდი დოლარის სამიზნე მაჩვენებელი მხოლოდ საშუალოვადიანი მიზანია, რომელიც ჩვენს პოტენციალზე მიუთითებს. ჩვენი მთავარი ამოცანაა მივაღწიოთ ერთობლივი წარმოების, ერთობლივი ინვესტიციებისა და მესამე ქვეყნებში ერთობლივი პროექტების განვითარების შესაძლებლობას. ამ გზაზე ჩვენი პრიორიტეტული მოვალეობა იქნება ბიზნესწრეებისთვის ბიუროკრატიული ბარიერების მოხსნა და საბაჟო და ლოგისტიკური პროცესების დაჩქარება“.
ვიცე-პრეზიდენტმა განმარტა, რომ მესამე ქვეყნების მეშვეობით განხორციელებული ინვესტიციების გათვალისწინებით, თურქეთის ინვესტიციებმა აზერბაიჯანში 18 მილიარდ დოლარს მიაღწია, ხოლო აზერბაიჯანის ინვესტიციებმა თურქეთში - 21 მილიარდ დოლარს.
„ჩვენ არ უნდა ვიყოთ მხოლოდ სატრანზიტო ქვეყნები, რომლებიც კასპიის სიმდიდრეს დასავლეთს აწვდიან; ჩვენ უნდა ვიქცეთ სტრატეგიულ ცენტრებად, სადაც ხდება ენერგიის მართვა და მიწოდების უსაფრთხოების უზრუნველყოფა. ამ თვალსაზრისით, ჩვენ უნდა მოვახდინოთ ენერგეტიკული თანამშრომლობის დივერსიფიკაცია განახლებადი ენერგიის წყაროების ჩათვლით და რაც შეიძლება მალე ავამოქმედოთ ნახიჩევანის გავლით დაგეგმილი ენერგეტიკული დერეფანი,“ - დასძინა მან.
ილმაზმა ასევე ხაზი გაუსვა მიმდინარე პროექტების მნიშვნელობას: „TPAO-სა და SOCAR-ის თანამშრომლობის გაძლიერება, იღდირ-ნახიჩევანის გაზსადენის გახსნა, შეთანხმება BOTAŞ-ის, SOCAR-ისა და TPAO-ს მიერ მესამე ქვეყნებში ერთობლივი საქმიანობის შესახებ, ‘მწვანე ელექტროენერგიის გადაცემისა და ვაჭრობის პროექტი’ და ‘თურქეთი-აზერბაიჯანი-ნახიჩევანის ინტერკონექტორის პროექტი’ ნათლად აჩვენებს, თუ რამდენად შორსმჭვრეტელია ჩვენს ქვეყნებს შორის თანამშრომლობა“.
მისივე თქმით, „შუა დერეფანმა“, რომელსაც XXI საუკუნის აბრეშუმის გზას უწოდებენ, დღეს ისეთი სასიცოცხლო მნიშვნელობა შეიძინა, როგორც არასდროს. მან აღნიშნა, რომ მხოლოდ პოტენციალი საკმარისი არ არის და მისი მდგრად ლოგისტიკურ არქიტექტურად ქცევა ორივე ქვეყნის ხელშია. ილმაზმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ „თანამედროვე აბრეშუმის გზის“ საძირკველი მყარად ჩაეყრება და ვაჭრობის ბედი ჩინეთის დიდი კედლიდან ევროპამდე თურქეთისა და აზერბაიჯანის ურყევი ალიანსით ჩამოყალიბდება.
