ერდოღანი: თურქეთის გარეშე ევროპის უსაფრთხოების არქიტექტურა „არასაკმარისი იქნება“
თურქეთის პრეზიდენტმა ევროპული თავდაცვის ინტეგრაციის უფრო ღრმად წარმართვისკენ მოუწოდა, ხაზი გაუსვა ანკარის მზარდ პარტნიორობას აფრიკასთან და მოუწოდა დიალოგისკენ რეგიონულ კრიზისებზე, სირიიდან ირანამდე და ღაზამდე.
პრეზიდენტმა რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა განაცხადა, რომ თურქეთის გარეშე ევროპა ვერ შეძლებს სარწმუნო უსაფრთხოების არქიტექტურის შექმნას და აღნიშნა, რომ კონტინენტმა ანკარა უფრო ყოვლისმომცველად უნდა ჩართოს თავდაცვისა და უსაფრთხოების სტრუქტურებში.
ოთხშაბათს, ეთიოპიიდან დაბრუნებისას თვითმფრინავში ჟურნალისტებთან საუბრისას, ერდოღანმა განაცხადა, რომ ევროპამ უნდა დაძლიოს იდეოლოგიური ბარიერები, რომლებიც თურქეთთან უფრო მჭიდრო ინტეგრაციას უშლის ხელს. თურქული არმიის ნატო-ს ერთ-ერთ ყველაზე ქმედითუნარიან ძალად დასახელებისას ერდოღანმა აღნიშნა, რომ ევროპის უსაფრთხოების ნებისმიერი არქიტექტურა, რომლის მიღმაც თურქეთი დარჩება, არასრული იქნება. „თუ ევროპა ახალი თავდაცვის სისტემის ჩამოყალიბებას ისახავს მიზნად, ნათელია, რომ თურქეთის გარეშე ნებისმიერი მოწყობა არასაკმარისი იქნება“, — განაცხადა მან და დაამატა, რომ ანკარას შესაძლებლობები ადგილზე ბევრად სცილდება უბრალოდ „მოლაპარაკების მაგიდასთან მსხდომი“ პარტნიორის როლს.
ურთიერთობები აფრიკასთან
ეთიოპიაში ვიზიტზე საუბრისას, ერდოღანმა ადის-აბება აფრიკასთან უფრო ფართო ჩართულობისთვის მნიშვნელოვან კარიბჭედ დაახასიათა და ხაზი გაუსვა თურქეთის როლს რეგიონული ნდობის აღდგენაში, მათ შორის ეთიოპიასა და სომალის შორის შუამავლობის მცდელობებში.
ერდოღანმა აღნიშნა, რომ თურქეთის პოლიტიკა აფრიკის მიმართ ეფუძნება არა ექსპლუატაციას, არამედ ორმხრივ პატივისცემაზე დამყარებულ გრძელვადიან პარტნიორობას. „თურქეთს აფრიკაში კოლონიური წარსული არ გააჩნია“, — განაცხადა მან და დასძინა, რომ თანასწორუფლებიანი პარტნიორობისა და ჰუმანიტარული დიპლომატიის მიდგომამ გააძლიერა ქვეყნის პოზიციები კონტინენტზე.
სტაბილურობა სირიასა და ირანში
სირიის საკითხთან დაკავშირებით ერდოღანმა თქვა, რომ „თურქეთი ტერორიზმის გარეშე“ და „რეგიონი ტერორიზმის გარეშე“ მიზნისკენ მიმართული პროცესი ფრთხილად, თუმცა გადამწყვეტად მიმდინარეობს და სირიის შიდა მოვლენებმა ანკარის უსაფრთხოების პრიორიტეტების ასახვა დაიწყო.
ირანსა და აშშ-ს შორის არსებულ დაძაბულობასთან დაკავშირებით ერდოღანმა აღნიშნა, რომ ანკარა ორივე მხარესთან კონტაქტზეა და სამხედრო ესკალაციის წინააღმდეგია. მისი თქმით, იგი ცალ-ცალკე ესაუბრა ირანის ხელმძღვანელობასა და აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპს და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ დიალოგი ერთადერთი მისაღები გზაა. „ახალი ომი, რომლის სამიზნეც ირანი იქნება, არავის მოუტანს სარგებელს“, — განაცხადა ერდოღანმა და გააფრთხილა, რომ ეს გააღრმავებს რეგიონულ დესტაბილიზაციას. მან დასძინა: „სანამ დიპლომატია შესაძლებელია, იმედიც არსებობს“.
თურქეთი ღაზას სამშვიდობო კონფერენციაში მიიღებს მონაწილეობას
ღაზასთან დაკავშირებით ერდოღანმა კონფლიქტს „კაცობრიობის სინდისის გამოცდა“ უწოდა და მოუწოდა მხარეებს მუდმივი ცეცხლის შეწყვეტისკენ, ჰუმანიტარული დახმარების შეუფერხებელი მიწოდებისა და ორი სახელმწიფოს პრინციპზე დაფუძნებული გადაწყვეტის პროცესის განახლებისკენ. მან აღნიშნა, რომ თურქეთი მიიღებს მონაწილეობას მომავალ სამშვიდობო ინიციატივებში და დაადასტურა, რომ საგარეო საქმეთა მინისტრი ჰაქან ფიდანი ანკარას სახელით დაესწრება ღაზის სამშვიდობო კონფერენციას.