აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა გრენლანდიის დაკავების მუქარა განაახლა და განაცხადა, რომ ვაშინგტონი არქტიკული კუნძულის მისაღებად „მარტივ ან რთულ გზას“ აირჩევს.

პარასკევს თეთრ სახლში ნავთობისა და გაზის სფეროს ხელმძღვანელებთან შეხვედრაზე გამოსვლისას ტრამპმა უარყო დანიის სუვერენიტეტი გრენლანდიაზე და აშშ-ის ჩარევა ეროვნული უსაფრთხოების აუცილებლობად წარმოადგინა.

„ჩვენ ვაპირებთ რაღაცის გაკეთებას გრენლანდიასთან დაკავშირებით, მოსწონთ ეს მათ თუ არა. რადგან თუ ამას არ გავაკეთებთ, რუსეთი ან ჩინეთი დაიკავებს გრენლანდიას და ჩვენ არ გვინდა ვიყოთ მეზობლები ამ ორ ქვეყანასთან. ჩვენ არ დავუშვებთ რუსეთის ან ჩინეთის მიერ გრენლანდიაში შეჭრას. და თუ ამას არ გავაკეთებთ, ეს მოხდება“, - თქვა ტრამპმა.

მან თქვა, რომ ის ამჯობინებდა დანიისა და გრენლანდიის ოფიციალურ პირებთან შეთანხმების მიღწევას, მაგრამ ძალის გამოყენება კვლავ ვარიანტია.

„როგორც იცით, მე ზოგადად მირჩევნია მარტივი გზა. მაგრამ თუ მარტივი გზით ვერ წავალთ, რთულ გზას ავირჩევთ“, - დასძინა ტრამპმა.

ეს სიტყვები ერთ-ერთ ყველაზე ძლიერ განცხადებად იქნა მიჩნეული, რომ შეერთებულმა შტატებმა შესაძლოა უარი თქვას დანიის ავტონომიურ რეგიონზე უფლების აღიარებაზე; გრენლანდია დანიის სამეფოს ნაწილი რჩება, მაგრამ შიდა საქმეების უმეტესობას დამოუკიდებლად მართავს.

ტრამპმა არაერთხელ განაცხადა, რომ გრენლანდიის სტრატეგიული მდებარეობა და მინერალური სიმდიდრე სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია აშშ-ის უსაფრთხოების ინტერესებისთვის, განსაკუთრებით არქტიკაში კონკურენციის გამწვავების ფონზე.

ევროპაში ღრმა შეშფოთება

დანიამ და სხვა ევროპელმა მოკავშირეებმა შეშფოთებით უპასუხეს ტრამპის ენას და გააფრთხილეს, რომ გრენლანდიის მიტაცების ნებისმიერი მცდელობა დაასუსტებს ნატოს და მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ უსაფრთხოების წესრიგს.

დანიის პრემიერ-მინისტრმა მეტე ფრედერიკსენმა ადრე განაცხადა, რომ აშშ-ის გრენლანდიაში შეჭრა „ყველაფერს დაასრულებს“, ის გულისხმობდა ტრანსატლანტიკურ ალიანსს და ათწლეულების განმავლობაში არსებულ საერთო უსაფრთხოების შეთანხმებებს.

კოპენჰაგენის მიმართ არაკეთილგანწყობის ბრალდებებისგან თავის დასაცავად ტრამპმა განაცხადა: „მე აღფრთოვანებული ვარ დანიით და უნდა ვთქვა, რომ ისინი ძალიან კეთილად მექცეოდნენ“. თუმცა, მან განაგრძო კუნძულის ისტორიული კუთვნილების კითხვის ნიშნის ქვეშ დაყენება და განაცხადა, რომ „ის ფაქტი, რომ მათ იქ გემი 500 წლის წინ ჩასვეს, არ ნიშნავს, რომ ეს მიწა მათ ეკუთვნის“.

რუბიო დანიისა და გრენლანდიის ოფიციალურ პირებს შეხვდება

გრენლანდიაში უკვე განთავსებულია აშშ-ის სამხედრო ბაზა და ვაშინგტონი დიდი ხანია ინარჩუნებს სტრატეგიულ ყოფნას კუნძულზე.

ტრამპის კომენტარები ამ პოზიციიდან კონტროლის უფრო პირდაპირ აღიარებაზე გადასვლაზე მიუთითებს.

განცხადების დროც აღსანიშნავია.

ტრამპმა ეს განცხადებები ვენესუელაში აშშ-ის სამხედრო ოპერაციის შემდეგ დაუყოვნებლივ გააკეთა, რამაც პრეზიდენტ ნიკოლას მადუროს დატყვევება გამოიწვია; ქმედება, რომელმაც უკვე გამოიწვია საერთაშორისო კრიტიკა და შეშფოთება ვაშინგტონის მიერ საზღვრებს გარეთ ძალის გამოყენების გადაწყვეტილებასთან დაკავშირებით.

აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი მარკო რუბიო, სავარაუდოდ, მომავალ კვირას დანიის საგარეო საქმეთა მინისტრს და გრენლანდიის წარმომადგენლებს შეხვდება. ამ ნაბიჯით ტრამპი შეამოწმებს, კვლავ შესაძლებელია თუ არა „მარტივი გამოსავლის“ ვარიანტი.

ამ ეტაპზე, ტრამპის აშკარა გაფრთხილებამ ახალი გაურკვევლობა შემატა შეერთებულ შტატებს, დანიასა და ევროპულ ალიანსს შორის ურთიერთობებს; ჩნდება კითხვები იმის შესახებ, თუ რამდენად შორს წავა ვაშინგტონი არქტიკაში თავისი ინტერესების უზრუნველსაყოფად.

მადუროს გატაცება

ტრამპის რიტორიკა გრენლანდიასთან დაკავშირებით ასახავს იმ ენას, რომელიც მან სხვაგან გამოიყენა აშშ-ის პირდაპირი ჩარევის ლეგიტიმაციისთვის.

სულ რამდენიმე დღის წინ ტრამპმა ვენესუელა სტრატეგიული უსაფრთხოების საკითხად შეაფასა, ორგანიზება გაუწია აშშ-ის ოპერაციას, რომლის შედეგადაც პრეზიდენტ ნიკოლას მადუროს გატაცება მოხდა, რაც ვაშინგტონის განზრახვას მიანიშნებდა ქვეყნის ნავთობის სექტორზე კონტროლის ხელში ჩაგდების შესახებ.

ორივე შემთხვევაში ტრამპი ამტკიცებდა, რომ გადამწყვეტი ნაბიჯების გადადგმა იყო საჭირო, რათა კონკურენტი ძალები გავლენის მოპოვებაში არ ჩაერთოთ და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ აშშ ძალის გამოყენებას მოლაპარაკებებს ამჯობინებს.

მიუხედავად ამისა, ტრამპმა არაერთხელ გააფრთხილა, რომ ვაშინგტონი იმოქმედებს წინააღმდეგობების მიუხედავად, თუ მოლაპარაკებები ჩაიშლება.

გრენლანდიასა და ვენესუელასთან დაკავშირებული საკითხების ერთდროულმა წამოჭრამ მოკავშირეებში შეშფოთება გამოიწვია, რომ აშშ-ის პოლიტიკა სულ უფრო მეტად განისაზღვრება იძულებით და რომ სტრატეგიული ტერიტორიები და ენერგორესურსები დიპლომატიის ნაცვლად სანქციების საგნებად განიხილება.