კითხვის დრო 2 წუთი
ვიქტორიის შტატმა ხელი მოაწერა ისტორიულ შეთანხმებას
ავსტრალიის მკვიდრმა მოსახლეობამ შეთანხმების გზით მოიპოვა იურიდიული უფლებამოსილება, მმართველობითი კონტროლი და საკუთარი კანონების აღიარება.
ვიქტორიის შტატმა ხელი მოაწერა ისტორიულ შეთანხმებას
ვიქტორიის შტატმა ხელი მოაწერა ისტორიულ შეთანხმებას / AFP
13 ნოემბერი 2025

ავსტრალიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ვიქტორიის შტატმა გააფორმა და ოფიციალურად დაამტკიცა ქვეყანაში პირველი თანამედროვე ხელშეკრულება აბორიგენ ავსტრალიელებთან, რაც მნიშვნელოვან ცვლილებას ნიშნავს შტატის დონეზე აბორიგენულ თემებთან ურთიერთობის ფორმაში.

იურიდიულად სავალდებულო ხელშეკრულება, რომელიც აბორიგენულ ჯგუფებს მეტ უფლებამოსილებასა და კონტროლს ანიჭებს მათ მმართველობაზე, ხუთშაბათს ხელი მოაწერეს ვიქტორიის არჩეული პირველი ხალხების ასამბლეის თანათავმჯდომარეებმა, ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრმა ჯასინტა ალანმა და ხელშეკრულებების მინისტრმა ნატალი ჰაჩინსმა; ამის შესახებ იტყობინება ქვეყნის საზოგადოებრივი მაუწყებელი ABC.

ხელშეკრულება აღიარებს, რომ მკვიდრ ხალხებს „აქვთ თვითგამორკვევის უფლებამოსილება საკუთარ საქმეებში და უფლებამოსილება, დადონ ხელშეკრულებები აბორიგენული წეს-ჩვეულებებისა და კანონების შესაბამისად და საერთაშორისო სამართლით აღიარებული წესით“.

კანონპროექტი, რომელიც ხელშეკრულების საფუძველს წარმოადგენს და რომელიც გასულ თვეში ვიქტორიის პარლამენტმა მიიღო, ასევე კანონად იქცა ხუთშაბათს შტატის გუბერნატორის მიერ ხელმოწერით.

„არასოდეს ყოფილა ცარიელი, არასოდეს ყოფილა დაუპატრონებელი“

გუბერნატორმა მარგარეტ გარდნერმა ხელმოწერას „ისტორიული“ უწოდა და თქვა, რომ ეს არის „პირველი შტატის მასშტაბით ხელშეკრულება ვიქტორიისთვის, პირველი ავსტრალიაში და პირველი ვიქტორიის პირველი ხალხებისთვის“.

ალანმა თქვა, რომ ეს მომენტი „მოაქვს თავს, რომელიც აერთიანებს მსოფლიოს უძველეს უწყვეტ კულტურებს ჩვენი სახელმწიფოს უფრო თანამედროვე ინსტიტუტებთან“.

34-გვერდიანი ხელშეკრულება ასახავს შეთანხმებებს, რომლებიც მიღწეულია შტატის მთავრობასა და პირველი ხალხების ასამბლეას შორის, რომელიც წარმოადგენს აბორიგენ ვიქტორიელებს, თვეების მოლაპარაკებების შემდეგ.

დოკუმენტი შეიცავს ფრაზებს: „ეს ქვეყანა არასოდეს ყოფილა ცარიელი, არასოდეს ყოფილა დაუპატრონებელი. „არავის მიწის“ ფიქცია უგულებელყოფდა იმას, რაც უკვე არსებობდა აქ“.

ასევე ნათქვამია, რომ „კოლონიზაციის პირველი ოცი წლის განმავლობაში, [ვიქტორიის] პირველი ხალხების მოსახლეობა თითქმის 90%-ით შემცირდა“.

„იშვიათია, რომ მთავრობა აღიარებს თავის შეცდომას - და კიდევ უფრო იშვიათია, რომ ის იღებს ვალდებულებას, გამოასწოროს ის მკაფიო სიტყვებითა და მუდმივი ქმედებებით,“ - ნათქვამია ხელშეკრულებაში.

„მაგრამ ეს არის ის, რაც ამ მომენტს სურს. და ეს არის ის, რასაც ეს მომენტი შესაძლებელს ხდის - მომენტი, რომელიც ერთად მოვითხოვეთ.“

აღმოაჩინეთ
ერდოღანმა ტრამპს განუცხადა: თურქეთი სირიაში არსებულ ვითარებას „ახლოდან“ აკვირდება
თურქეთის პრეზიდენტმა ერდოღანმა სტამბოლში NBA-ის ყოფილ ლეგენდასთან, შაკილ ონილთან კალათბურთი ითამაშა
ფიდანმა აშშ-ის წარმომადგენელ ბარაკთან სირია–SDG-ის ზავი განიხილა
რუსეთმა და უკრაინამ ოთხთვიანი პაუზის შემდეგ ტყვეთა გაცვლის განახლების სიგნალი გასცეს
ტრამპმა განაცხადა, რომ აშშ „გრენლანდიას უნდა ფლობდეს“; ის დავოსში ლიდერებს შეხვდება
ინდოეთმა და აგს-მ 3 მილიარდი დოლარის LNG-ს შეთანხმება გააფორმეს
თურქეთმა უარყო ბრალდებები „დაეშ“-ის ტერორისტების გათავისუფლების შესახებ
ირანში საპროტესტო აქციების დროს დაღუპულთა რიცხვმა 4 000-ს გადააჭარბა
ბრიტანეთი და საფრანგეთი ახალგაზრდებისთვის სოციალური მედიის აკრძალვას განიხილავენ
ჩინეთის შობადობის მაჩვენებელი 1949 წლის შემდეგ ყველაზე დაბალ ნიშნულამდე შემცირდა
ჩქაროსნული მატარებლის კატასტროფა ესპანეთში: ათეულობით ადამიანი დაიღუპა და მრავალი დაშავდა
ევროკავშირი ტრამპის მიერ გრენლანდიის მიმართ საბაჟო მუქარის გამო საგანგებო შეხვედრას გამართავს
ერდოღანი ალ-შარას: ტერორიზმისგან „სრული გაწმენდა“ სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია სირიისა და რეგიონისთვის
თურქეთმა სირიაში მიღწეულ შეთანხმებას „ტერორიზმისგან გაწმენდილი ზონისთვის“ გარდამტეხი მომენტი უწოდა
სირიულმა საგვარეულოებმა ევფრატის აირისა და ნავთობის საბადოები YPG-ს ტერორისტებისგან დაიბრუნეს