ახლო აღმოსავლეთში ომის გამო ნავთობის მიწოდების შესაძლო შეფერხების შესახებ მზარდი შეშფოთების ფონზე, ნედლი ნავთობის ფასები პარასკევს გაიზარდა, ხოლო აშშ-ის დასაქმების სუსტი მონაცემების გამო საფონდო ბაზრები დაეცა.
ამერიკის შეერთებული შტატებისა და ისრაელის მიერ ირანის წინააღმდეგ წარმოებულმა ომმა და თეირანის საპასუხო დარტყმებმა სპარსეთის ყურის რეგიონში დიდი რყევები გამოიწვია მსოფლიო ენერგეტიკისა და ტრანსპორტირების სექტორებში და ჰორმუზის სრუტეში საზღვაო მიმოსვლა თითქმის შეაჩერა.
საერთაშორისო Brent-ის მარკის ნავთობის ფასი ბარელზე 92,69 დოლარამდე გაიზარდა. მას შემდეგ, რაც აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ ომი მხოლოდ ირანის „უპირობო კაპიტულაციით“ დასრულდება, Brent-ის ფასი დღის განმავლობაში 8,5%-ით გაიზარდა, ხოლო ყოველკვირეულმა ზრდამ დაახლოებით 30%-ს მიაღწია.
აშშ-ის ძირითადი ნავთობის კონტრაქტი West Texas Intermediate (WTI) 12%-ზე მეტით გაიზარდა და ბარელზე 90 დოლარს გადააჭარბა, რითაც ისტორიაში ყველაზე დიდი ყოველკვირეული ზრდა დააფიქსირა.
ჰორმუზის სრუტეში, რომელზეც მსოფლიო ნედლი ნავთობისა და გათხევადებული ბუნებრივი აირის მიწოდების დაახლოებით მეხუთედი მოდის, საზღვაო მიმოსვლა თითქმის მთლიანად შეჩერდა.
ბაზრების პირველი რეაქცია კონფლიქტზე შეზღუდული იყო იმ მოლოდინით, რომ ომი ხანმოკლე იქნებოდა. თუმცა, ტრამპის მოთხოვნამ ირანის კაპიტულაციის შესახებ, ხანგრძლივი კონფლიქტის ალბათობა გააძლიერა.
XTB-ის კვლევების დირექტორმა, ქეთლინ ბრუკსმა განაცხადა, რომ ტრამპის განცხადებებმა კონფლიქტის სწრაფად დასრულების იმედები შეასუსტა და ნავთობის ფასების ზრდა განაპირობა.
ენერგორესურსებზე ფასების ხანგრძლივად მაღალ დონეზე დარჩენის პერსპექტივა ზრდის შეშფოთებას ინფლაციის ახალ ტალღასთან დაკავშირებით, რომელმაც შესაძლოა გლობალურ ეკონომიკაზე მოახდინოს გავლენა და ასევე შეზღუდოს ცენტრალური ბანკების შესაძლებლობა, შეამცირონ საპროცენტო განაკვეთები ეკონომიკური ზრდის მხარდასაჭერად.
AJ Bell-ის საინვესტიციო დირექტორმა, რას მოულდმა აღნიშნა, რომ რაც უფრო დიდხანს დარჩება შეფერხებული რეგიონის ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურა და საზღვაო სატრანსპორტო გზები, მით უფრო დიდი იქნება ინფლაციური ეფექტი.
გავრცელდა ინფორმაცია სამხრეთ და ჩრდილოეთ ერაყში ნავთობის საბადოებზე თავდასხმების შესახებ. ამ თავდასხმებმა გამოიწვია წარმოების შეჩერება ერთ-ერთ საბადოზე, რომელსაც აშშ მართავს.
Wall Street Journal-ის თანახმად, ქუვეითმაც დაიწყო მოპოვების შემცირება შენახვის სიმძლავრეების უკმარისობის გამო.
კვირის დასაწყისში ტრამპმა განაცხადა, რომ ჰორმუზის სრუტეში გამავალი გემები დაცული იქნებოდა, თუმცა საზღვაო სატრანსპორტო კომპანიები რეგიონში სიფრთხილეს ინარჩუნებენ.
აშშ-ში უმუშევრობა გაიზარდა
ტრამპის განცხადებამ ნავთობის ბაზრებზე რისკის პრემიის ნაწილი შეამცირა, თუმცა JPMorgan Chase-ის ანალიტიკოსების აზრით, ამას შეზღუდული ეფექტი ექნება მანამ, სანამ ირანის ფართომასშტაბიანი შეფერხების შესაძლებლობები არ იქნება განეიტრალებული.
ამავდროულად, გამოქვეყნებულმა მონაცემებმა აჩვენა, რომ თებერვალში აშშ-ის ეკონომიკამ მოულოდნელად დაკარგა სამუშაო ადგილები და უმუშევრობა ოდნავ გაიზარდა.
გასულ თვეში აშშ-ის ეკონომიკამ 92,000 სამუშაო ადგილი დაკარგა, ხოლო იანვრის დასაქმების ზრდის მაჩვენებელი დაკორექტირდა და 126,000-ად გამოცხადდა.
პარასკევს გამოქვეყნებულმა ახალმა მონაცემებმა ასევე აჩვენა, რომ იანვარში აშშ-ში საცალო გაყიდვები 0,2%-ით შემცირდა.
ინვესტორები ეკონომიკის შენელებაზე მიმითითებელ მონაცემებს ჩვეულებრივ განიხილავენ, როგორც მოვლენას, რომელიც ზრდის აშშ-ის ცენტრალური ბანკის მიერ საპროცენტო განაკვეთების შემცირების ალბათობას. თუმცა, ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ ნავთობის მაღალი ფასები ამ სურათს ართულებს.
ბაზრები ბოლო დრომდე ვარაუდობდნენ, რომ Fed საპროცენტო განაკვეთების შემცირებას ივნისში დაიწყებდა, თუმცა მოლოდინმა უკვე სექტემბრისკენ გადაინაცვლა.
Wall Street-ის ძირითადმა ინდექსებმა დღე დაახლოებით 1%-იანი ან უფრო მეტი ვარდნით დაასრულეს. ევროპის წამყვანი საფონდო ბირჟებიც დაახლოებით 1%-იანი კლებით დაიხურა.
