ისრაელი სულ უფრო იზოლირებული ხდება საერთაშორისო არენაზე, ხოლო აშშ-ის პრეზიდენტი ტრამპი და გენოციდის ჩამდენი ნეთანიაჰუ განიხილავენ ღაზის მშვიდობას, დასავლეთის მიერ პალესტინის სახელმწიფოს აღიარების ფონზე.
დონალდ ტრამპი ბენიამინ ნეთანიაჰუს თეთრ სახლში ორშაბათს მიიღებს. აშშ-ის პრეზიდენტი ცდილობს შეთანხმების მიღწევას მას შემდეგ, რაც რიგმა დასავლელმა ლიდერებმა, აშშ-ისა და ისრაელის წინააღმდეგობის მიუხედავად, პალესტინის სახელმწიფო აღიარეს.
მას შემდეგ, რაც ტრამპი იანვარში დაბრუნდა თანამდებობაზე, ნეთანიაჰუს ეს უკვე მეოთხე ვიზიტია თეთრ სახლში. მემარჯვენე ისრაელის ლიდერი შეეცდება გააძლიეროს თავისი ქვეყნის უმნიშვნელოვანესი კავშირი, რომელიც საერთაშორისო იზოლაციის წინაშე დგას ღაზაში მიმდინარე ომის გამო, რომელიც უკვე ორ წელზე მეტია ხანია გრძელდება.
ნეთანიაჰუს თეთრ სახლში თბილი დახვედრა ელის, განსხვავებით იმ ცივი დახვედრისგან, რომელიც მას პარასკევს გაეროს გენერალურ ასამბლეაზე მოუწყვეს, როდესაც ბევრმა დელეგატმა დარბაზი დატოვა და მას თითქმის ცარიელ დარბაზში მოუწია სიტყვით გამოსვლა.
ნეთანიაჰუმ მკაცრად გააკრიტიკა დიდი ბრიტანეთის, საფრანგეთის, კანადის, ავსტრალიისა და სხვა ქვეყნების გადაწყვეტილება, ეღიარებინათ პალესტინის სახელმწიფო და ამ გადაწყვეტილებას "სირცხვილი უწოდა". ეს განიხილება, როგორც მნიშვნელოვანი ცვლილება აშშ-ის უმნიშვნელოვანესი მოკავშირეების დიპლომატიურ პოზიციაში.
ამ ქვეყნებმა განაცხადეს, რომ ასეთი ნაბიჯი აუცილებელია ისრაელ-პალესტინის კონფლიქტში ორი სახელმწიფოს არსებობის შესაძლებლობის შესანარჩუნებლად და ისრაელის ომის დასასრულებლად.
ტრამპმა, რომელიც ამ ნაბიჯებს ჰამასის წახალისებად აფასებს, Reuters-თან კვირას განაცხადა, რომ იმედოვნებს, ნეთანიაჰუ შეძლებს შეთანხმებას მიაღწიოს პალესტინის ტერიტორიაზე ომის დასასრულებლად.
სატელეფონო საუბრისას ტრამპმა ნეთანიაჰუ მეტსახელითაც მოიხსენია და თქვა: "ძალიან კარგ პასუხს ვიღებთ, რადგან ბიბისაც სურს შეთანხმების დადება. ყველას სურს შეთანხმების დადება".
ტრამპმა მადლობა გადაუხადა საუდის არაბეთის, კატარს, არაბთა გაერთიანებულ საამიროებს, იორდანიასა და ეგვიპტს დახმარებისთვის და აღნიშნა, რომ შეთანხმება ღაზის ფარგლებს სცილდება და უფრო ფართო ახლო აღმოსავლეთის მშვიდობას ისახავს მიზნად. მან თქვა: "ამას ახლო აღმოსავლეთის მშვიდობა ჰქვია და არა მხოლოდ ღაზა. ღაზა ამის ნაწილია. მაგრამ ეს არის ახლო აღმოსავლეთის მშვიდობა".
კითხვაზე, იქნება თუ არა შეთანხმება ღაზაში მშვიდობის შესახებ, ისრაელის მაღალჩინოსანმა განაცხადა: "ჯერ ძალიან ადრეა ამის თქმა". მაღალჩინოსანმა დასძინა, რომ ნეთანიაჰუ ორშაბათს ტრამპთან შეხვედრაზე ისრაელის პასუხს წარადგენს შეთავაზებაზე.
სამშვიდობო გეგმა
ნეთანიაჰუ მძევლების ოჯახებისა და საზოგადოებრივი აზრის ზეწოლის ქვეშ იმყოფება. გასულ კვირას გაეროს სესიების ფარგლებში არაბული და მუსლიმური ქვეყნების რიგს 21-პუნქტიანი სამშვიდობო გეგმა წარედგინა.
თეთრი სახლის წარმომადგენელმა, რომელმაც ანონიმურობის პირობით ისაუბრა, განაცხადა, რომ გეგმა ითვალისწინებს ყველა მძევლის - ცოცხალი თუ გარდაცვლილის - გათავისუფლებას, ისრაელის თავდასხმების შეწყვეტას კატარზე და ახალ დიალოგს ისრაელსა და პალესტინელებს შორის "მშვიდობიანი თანაცხოვრებისთვის".
ისრაელმა კატარის გაღიზიანება გამოიწვია 9 სექტემბერს დოჰაში ჰამასის წარმომადგენლების წინააღმდეგ განხორციელებული საჰაერო თავდასხმით და ტრამპის კრიტიკაც დაიმსახურა. მანამდე აშშ-ის მხარდაჭერით ცეცხლის შეწყვეტის მცდელობები წარუმატებელი აღმოჩნდა, რადგან ვერ მოხერხდა უფსკრულის შევსება ისრაელსა და ჰამასს შორის, ხოლო გენოციდის ჩამდენმა ნეთანიაჰუმ ომის გაგრძელების პირობა დადო.
ომის დანაშაულები
თეთრ სახლში შეხვედრა ნიუ-იორკში მსოფლიო ლიდერების ყოველწლიური შეხვედრის შემდეგ იმართება. ამ შეხვედრაზე ღაზის ომი დღის წესრიგის ცენტრში იყო და ისრაელი ხშირად ხდებოდა კრიტიკის ობიექტი.
ბენიამინ ნეთანიაჰუს ადმინისტრაცია, რომელიც ისრაელის ისტორიაში ყველაზე მემარჯვენე და რადიკალური მთავრობაა, უარს აცხადებს პალესტინის სახელმწიფოს აღიარებაზე.
პალესტინელი ჯანდაცვის წარმომადგენლების ინფორმაციით, ისრაელის არმიამ ღაზაში 65 000-ზე მეტი ადამიანი მოკლა. ამან რეგიონის დიდი ნაწილი ნანგრევებად აქცია, გააღრმავა ჰუმანიტარული კრიზისი და შიმშილის გავრცელება გამოიწვია.
სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლომ გენოციდის ჩამდენი ნეთანიაჰუს ღაზის ომში ომის დანაშაულების გამო დაპატიმრების ორდერი გასცა. ისრაელი უარყოფს სასამართლოს იურისდიქციას და უარყოფს ომის დანაშაულის ჩადენას.
მიუხედავად იმისა, რომ ტრამპი და ნეთანიაჰუ ხშირად მოქმედებდნენ შეთანხმებულად და აშშ კვლავ ისრაელის იარაღის მთავარ მომწოდებლად რჩება, ორშაბათის მოლაპარაკებებზე დაძაბულობის წარმოქმნის პოტენციალი არსებობს.
ნეთანიაჰუს ზოგიერთმა რადიკალმა მინისტრმა განაცხადა, რომ პალესტინის დამოუკიდებლობის იმედების გასაქარწყლებლად მან სრულად ან ნაწილობრივ უნდა მოახდინოს ოკუპირებული დასავლეთ სანაპიროს ანექსია.
თუმცა, ტრამპმა ხუთშაბათს განაცხადა, რომ ის არ დაუშვებს ისრაელის მიერ ოკუპირებული დასავლეთ სანაპიროს, ღაზას სექტორისა და ოკუპირებული აღმოსავლეთ იერუსალიმის ანექსიას.
ანალიტიკოსები ამბობენ, რომ ისრაელის მიერ ოკუპირებული დასავლეთ სანაპიროს ანექსიამ შეიძლება დაარღვიოს იბრაჰიმის შეთანხმებები, რომელიც ტრამპმა პირველი ვადის განმავლობაში დადო და რომლის საფუძველზეც რამდენიმე არაბულმა ქვეყანამ ისრაელთან დიპლომატიური ურთიერთობები დაამყარა. ეს კი ტრამპის მნიშვნელოვანი საგარეო პოლიტიკური წარმატება იყო.
