უკრაინა, რუსეთი და აშშ სამშვიდობო მოლაპარაკებებისთვის აბუ-დაბიში იკრიბებიან

კიევის, მოსკოვისა და ვაშინგტონის მომლაპარაკებლები აბუ-დაბიში იკრიბებიან ორდღიანი შეხვედრისთვის, რათა რუსეთ-უკრაინის ომის დასრულების გზები განიხილონ. უკრაინის, რუსეთისა და ამერიკის შეერთებული შტატების წარმომადგენლები ოთხშაბათს შეიკრიბებიან, რათა წინ წაწიონ რთული მოლაპარაკებები იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა დასრულდეს ოთხწლიანი ომი.

მხარეებს შორის გამართული წინა დიპლომატიური შეხვედრის დროს ვერ მოხერხდა შეთანხმების მიღწევა ამ ომის დასასრულებლად, რომელიც 2022 წლის თებერვალში დაიწყო და მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ევროპაში ყველაზე სისხლისმღვრელ კონფლიქტად იქცა.

მოლაპარაკებების მოსამზადებელ პერიოდში რუსეთის მიერ განხორციელებულმა ინტენსიურმა შეტევებმა უპილოტო საფრენი აპარატებითა და რაკეტებით უკრაინის ენერგოსისტემა დააზიანა, რამაც მწვავე ყინვების დროს ელექტროენერგიისა და გათბობის სისტემები მწყობრიდან გამოიყვანა. ამ ვითარებამ საფრთხე შეუქმნა არაბთა გაერთიანებული საამიროების დედაქალაქში შესაძლო პროგრესის მიღწევას.

უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ სამშაბათს განაცხადა: „რუსეთის თითოეული თავდასხმა ადასტურებს, რომ მოსკოვის პოზიცია უცვლელია: ისინი აგრძელებენ ინვესტირებას ომსა და უკრაინის განადგურებაში და დიპლომატიას სერიოზულად არ აღიქვამენ. ჩვენი მომლაპარაკებელი ჯგუფის მუშაობა შესაბამისად იქნება კორექტირებული“.

მთავარი ჩიხი უკრაინის აღმოსავლეთ ტერიტორიების გრძელვადიანი ბედია. მოსკოვი, ნებისმიერი შეთანხმების წინაპირობად, კიევისგან მოითხოვს ჯარების გაყვანას დონბასის ვრცელი რეგიონებიდან, რომლებიც მოიცავს ბუნებრივი რესურსებით მდიდარ და მძიმედ გამაგრებულ ქალაქებს. ამასთანავე, ის ითხოვს თავდასხმის დროს ხელში ჩაგდებული ტერიტორიების რუსეთის ნაწილად საერთაშორისო აღიარებას. კიევი უარს ამბობს ჯარების ცალმხრივ გაყვანაზე და აცხადებს, რომ კონფლიქტი არსებული ფრონტის ხაზის გასწვრივ უნდა „გაიყინოს“.

ოთხშაბათიდან ხუთშაბათამდე დაგეგმილი მოლაპარაკებები გასულ უქმეებზე უნდა გამართულიყო, თუმცა გადაიდო იმ მიზეზით, რასაც კრემლმა სამ მხარეს შორის გრაფიკების შეუსაბამობა უწოდა.

„მოემზადეთ უარესისთვის“

უკრაინის დელეგაციას უსაფრთხოების საბჭოს ხელმძღვანელი რუსტემ უმეროვი უხელმძღვანელებს, რომელსაც კოლეგები დიპლომატიურ „სასწაულმოქმედ“ და გამოცდილ მომლაპარაკებლად ახასიათებენ. რუსეთის მთავარი მომლაპარაკებელი იქნება სამხედრო დაზვერვის ხელმძღვანელი იგორ კოსტიუკოვი - კარიერული საზღვაო ოფიცერი, რომელსაც დასავლეთმა უკრაინის ომში მისი როლის გამო სანქციები დაუწესა.

გასულ თვეში აბუ-დაბიში გამართულ წინა რაუნდზე აშშ-ის დელეგაციას დონალდ ტრამპის ხშირი წარგზავნილი, სტივ უიტკოფი ხელმძღვანელობდა.

რუსეთი, რომელსაც მეზობელი ქვეყნის ტერიტორიის დაახლოებით 20% აქვს ოკუპირებული, იმუქრება, რომ მოლაპარაკებების ჩავარდნის შემთხვევაში დონეცკის ოლქის დარჩენილ ნაწილსაც დაიკავებს. უკრაინა აფრთხილებს, რომ ტერიტორიების დათმობა მოსკოვს უფრო გაათამამებს და აცხადებს, რომ არ მოაწერს ხელს ისეთ შეთანხმებას, რომელიც რუსეთს ხელახალი ოკუპაციისკენ უბიძგებს. კიევი კვლავ აკონტროლებს დონეცკის ოლქის დაახლოებით მეხუთედს.

AFP-ის ანალიზის თანახმად, რუსეთის წინსვლის ამჟამინდელი ტემპით მოსკოვის არმიას მთელი რეგიონის დასაკავებლად კიდევ დაახლოებით 18 თვე დასჭირდება - თუმცა უკრაინის კონტროლის ქვეშ არსებულ ტერიტორიებს შორის არის მძიმედ გამაგრებული ურბანული ცენტრები. რუსეთი ასევე აცხადებს პრეტენზიას ლუგანსკის, ხერსონისა და ზაპოროჟიეს ოლქებზე და აღმოსავლეთით უკრაინის კიდევ მინიმუმ სამ რეგიონში ფლობს გარკვეულ ტერიტორიებს.

საზოგადოებრივი აზრის გამოკითხვების თანახმად, უკრაინის მოსახლეობის უმრავლესობა ეწინააღმდეგება შეთანხმებას, რომელიც მშვიდობის სანაცვლოდ მოსკოვისთვის ტერიტორიების გადაცემას ითვალისწინებს.

ბრძოლის ველზე რუსეთი დიდი ადამიანური დანაკარგების ფასად განაგრძობს წინსვლას; მათი მიზანია, როგორც დროის, ისე ცეცხლის სიძლიერის თვალსაზრისით აჯობონ კიევის არმიას, რომლის რესურსებიც გამოფიტულია. ზელენსკი მოუწოდებს დასავლელ მხარდამჭერებს, გაზარდონ იარაღის მიწოდება და განახორციელონ ეკონომიკური და პოლიტიკური ზეწოლა კრემლზე.

ამ წლის მასშტაბურმა რუსულმა თავდასხმებმა მძიმედ დააზიანა კიევის ენერგოსისტემა, რის გამოც ასიათასობით ადამიანი დედაქალაქში გათბობისა და ელექტროენერგიის გარეშე დარჩა. გასულ თვეში აბუ-დაბიში აშშ-ის შუამავლობით გამართული პირველი რაუნდის შემდეგ, უკრაინელებს ეჭვი ეპარებოდათ მოსკოვთან რაიმე შეთანხმების მიღწევის შესაძლებლობაში. კიევის მცხოვრებმა პეტრომ AFP-ს განუცხადა: „ვფიქრობ, ეს ყველაფერი ხალხისთვის დადგმული შოუა. უარესისთვის უნდა მოვემზადოთ და საუკეთესოს იმედი გვქონდეს“.