ერაყის ქურთულმა რეგიონულმა მთავრობამ (IKBY) სამშაბათს განაცხადა, რომ ბაღდადთან მიაღწიეს შეთანხმებას რეგიონის გავლით თურქეთის ჯეიჰანის პორტში ნავთობის ექსპორტის განახლების თაობაზე.
სოციალურ ქსელ X-ში გამოქვეყნებულ განცხადებაში, რეგიონის პრემიერ-მინისტრმა მასრურ ბარზანიმ აღნიშნა, რომ „ქვეყნის წინაშე არსებული საგანგებო პირობებისა და ამ რთული პერიოდის გადასალახად საერთო პასუხისმგებლობის“ გამო, მიიღეს გადაწყვეტილება ნავთობსადენის მეშვეობით ნავთობის ნაკადის „რაც შეიძლება მალე“ აღდგენის შესახებ.
ერაყის საინფორმაციო სააგენტოს ცნობით, ერაყის ნავთობის მინისტრმა ჰაიან აბდულგანიმ განაცხადა, რომ თურქეთის ჯეიჰანის პორტის მეშვეობით ნედლი ნავთობის ექსპორტი ოთხშაბათს, ადგილობრივი დროით 10:00 საათზე განახლდება.
ერაყის ნავთობის სამინისტრომ კვირას განაცხადა, რომ რეგიონული კრიზისისა და ჰორმუზის სრუტეში ნავიგაციის პრობლემების გამო სამხრეთის საექსპორტო მარშრუტებზე შეფერხებების მიუხედავად, მზად იყო ჩრდილოეთის ნავთობსადენით თურქეთის ჯეიჰანის პორტში ნედლი ნავთობის ექსპორტის დასაწყებად.
თუმცა სამინისტრომ აღნიშნა, რომ ქურთული რეგიონული მთავრობის ბუნებრივი რესურსების სამინისტრომ მანამდე უარი თქვა ექსპორტის განახლებაზე და წამოაყენა მთელი რიგი პირობები, რომლებიც „არ იყო დაკავშირებული ნედლი ნავთობის ექსპორტის ოპერაციებთან“.
ნავთობის სამინისტრომ ქურთულ მხარეს განუცხადა, რომ ეს პირობები შეიძლება მოგვიანებით განიხილონ ექსპორტის განახლების პარალელურად და გააფრთხილა, რომ შეფერხების გაგრძელება ერაყს დააკარგვინებს მნიშვნელოვან ფინანსურ რესურსებს, რამაც შეიძლება ნაწილობრივ აანაზღაუროს სამხრეთის ექსპორტის შეჩერებით გამოწვეული ზარალი.
ბარზანიმ სამშაბათს განაცხადა, რომ ბაღდადის ფედერალურ მთავრობასთან „სასწრაფოდ“ გაგრძელდება მოლაპარაკებები იმპორტსა და ვაჭრობაზე შეზღუდვების მოხსნისა და ქურთულ რეგიონში ნავთობისა და გაზის კომპანიებისთვის წარმოების უსაფრთხო გაგრძელების გარანტიების შესახებ.
ბარზანიმ ასევე მადლობა გადაუხადა აშშ-ს პროცესის ხელშეწყობისა და მხარდაჭერისთვის.
ეს მოვლენა ვითარდება იმ დროს, როდესაც იზრდება გლობალური ენერგეტიკული შეშფოთება მას შემდეგ, რაც ირანის ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსმა, 28 თებერვალს დაწყებული აშშ-ისრაელის თავდასხმების საპასუხოდ, ჰორმუზის სრუტე გემების უმეტესობისთვის ჩაკეტა.
კონფლიქტამდე სრუტეში დღიურად დაახლოებით 20 მილიონი ბარელი ნავთობი გადიოდა. სრუტის ჩაკეტვამ ნავთობის ფასების ზრდა გამოიწვია.
აშშ-ის ელჩმა თურქეთში და სირიის საკითხებში სპეციალურმა წარმომადგენელმა ტომ ბარაკმა ერბილსა და ბაღდადს მადლობა გადაუხადა შეთანხმების მიღწევისთვის.
X-ზე გამოქვეყნებულ პოსტში ბარაკმა დაწერა: „დიდი მადლობა ერბილსა და ბაღდადს ამ კრიტიკულ დროს ენერგიის ექსპორტის განახლებისა და რეგიონის კეთილდღეობის გაზრდისთვის გაწეული ძალისხმევისთვის“, და დასძინა, რომ „მათი სიმამაცე, მტკიცე თანამშრომლობა და დიპლომატიური გზისადმი ერთგულება ნამდვილად ფასდაუდებელი იყო. ამერიკის შეერთებული შტატები სრულად არის მოწოდებული მხარი დაუჭიროს ამ მნიშვნელოვან ძალისხმევას კრიზისის პერიოდში“.
IKBY-ის განცხადების თანახმად, ბარზანიმ ბარაკს ტელეფონით დაურეკა.
საუბრისას მხარეებმა განიხილეს ქურთულ რეგიონში, ერაყსა და ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე მოვლენები.
ბარაკმა აშშ-ის პრეზიდენტის, დონალდ ტრამპის მოკითხვა გადასცა და შეაქო რეგიონული მთავრობის პრემიერ-მინისტრის სურვილი ფედერალურ მთავრობასთან თანამშრომლობის შესახებ თურქეთის გავლით ნავთობის ექსპორტის განახლებისთვის.
ბარზანიმ აღნიშნა, რომ ბაღდადთან მოლაპარაკებები გრძელდება და მან დაავალა IKBY-ის მომლაპარაკებელ ჯგუფს, უზრუნველყონ ყველა საჭირო პირობა ექსპორტის განახლებისთვის ისე, რომ ეს „არსებულ ვითარებაში მოქალაქეების ინტერესებს ემსახურებოდეს“.
ბარზანიმ ასევე მოუწოდა აშშ-ს, გააგრძელოს დამკვირვებლისა და მხარდამჭერის როლი ერბილსა და ბაღდადს შორის მიმდინარე მოლაპარაკებებში, განსაკუთრებით საბაჟო და სავაჭრო შეზღუდვების საკითხებში.
ირანმა ჰორმუზის სრუტე ფაქტობრივად 1 მარტიდან ჩაკეტა, მას შემდეგ რაც 28 თებერვალს ისრაელმა და აშშ-მა მასზე ერთობლივი თავდასხმა დაიწყეს. ამ თავდასხმების შედეგად დღემდე დაახლოებით 1300 ადამიანი დაიღუპა, მათ შორის უმაღლესი ლიდერი ალი ხამენეი.
ირანმა საპასუხო დარტყმები განახორციელა ისრაელზე, ასევე იორდანიაზე, ერაყსა და ყურის ქვეყნებზე, სადაც აშშ-ის სამხედრო ობიექტებია განთავსებული, უპილოტო საფრენი აპარატებისა და რაკეტების გამოყენებით. ამან გამოიწვია მსხვერპლი და ინფრასტრუქტურის დაზიანება, შეაფერხა გლობალური ბაზრები და ავიაცია.
