ისრაელის მიერ დასავლეთ სანაპიროზე მიწების „სახელმწიფო საკუთრებად“ გამოცხადება იურიდიულად ბათილია

პალესტინის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ კვირას გავრცელებულ განცხადებაში აღნიშნა, რომ ისრაელის მთავრობის მიერ ოკუპირებული დასავლეთ სანაპიროს ვრცელი ტერიტორიების „სახელმწიფო საკუთრებად“ რეგისტრაციის დამტკიცება იურიდიულად ბათილია და არ გააჩნია სამართლებრივი ძალა. უწყებამ გააფრთხილა საერთაშორისო თანამეგობრობა, რომ ეს ნაბიჯი მიზნად ისახავს ანექსიისა და დასახლებების გაფართოების დაჩქარებას.

სამინისტრომ სოციალურ ქსელ X-ში გამოქვეყნებულ განცხადებაში ეს გადაწყვეტილება „მკაცრად დაგმო“.

განცხადებაში ხაზგასმულია, რომ პალესტინა უარყოფს ოკუპირებული დასავლეთ სანაპიროს მიწების საოკუპაციო რეჟიმის იურისდიქციის ქვეშ სახელმწიფო საკუთრებად გამოცხადების ყოველგვარ მცდელობას და ამით გამოწვეულ ყველა შედეგს. აღინიშნა, რომ მსგავსი ქმედებები მიმართულია „დასახლებებისა და ანექსიის დანაშაულის ლეგიტიმაციისკენ, პალესტინის მიწების მითვისების ხელშეწყობისა და უკანონო დასახლებების გაფართოებისკენ“.

სამინისტრომ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ეს ღონისძიება ანექსიის პროცესის დე ფაქტო დაწყებას და პალესტინის სახელმწიფოს საფუძვლების შერყევას ნიშნავს.

განცხადებაში ასევე ნათქვამია, რომ ეს ნაბიჯი წარმოადგენს პირდაპირ გამოწვევას საერთაშორისო სამართლებრივი წესრიგისა და საერთაშორისო თანამეგობრობის ნების მიმართ, რაც საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების პრინციპების უხეში დარღვევაა.

უწყების განცხადებით, ეს გადაწყვეტილება „აშკარა წინააღმდეგობაშია გაეროს რეზოლუციებთან, განსაკუთრებით უშიშროების საბჭოს 2334-ე რეზოლუციასთან, რომელიც ადასტურებს, რომ ყველა დასახლება ოკუპირებულ პალესტინის ტერიტორიაზე, მათ შორის აღმოსავლეთ იერუსალიმში, უკანონოა“.

გარდა ამისა, სამინისტრომ მიუთითა მართლმსაჯულების საერთაშორისო სასამართლოს (ICJ) დასკვნაზე, რომელმაც ისრაელის ოკუპაცია უკანონოდ მიიჩნია.

„ჩვენი სამინისტრო მოუწოდებს საერთაშორისო თანამეგობრობას, უშიშროების საბჭოსა და ყველა სამართლებრივ თუ საერთაშორისო ორგანიზაციას, მტკიცე პოზიცია დაიკავონ ამ სწრაფად მზარდი ცალმხრივი და უკანონო ზომების წინააღმდეგ“, - ნათქვამია განცხადებაში.

განცხადებაში ასევე გაჟღერდა მოწოდება გადაუდებელი ქმედებებისკენ ოკუპაციის შესაჩერებლად და ანექსიისა და დასახლებების პოლიტიკის აღსაკვეთად, რაც საფრთხეს უქმნის საერთაშორისო კონსენსუსს „ორი სახელმწიფოს“ პრინციპთან დაკავშირებით და ასუსტებს რეგიონულ უსაფრთხოებასა და სტაბილურობას.

კვირას დილით ისრაელის მთავრობამ დაამტკიცა წინადადება ოკუპირებული დასავლეთ სანაპიროს დიდი ტერიტორიების „სახელმწიფო საკუთრებად“ რეგისტრაციის შესახებ; ეს არის მსგავსი მასშტაბის პირველი შემთხვევა 1967 წლის ოკუპაციის შემდეგ.

1995 წელს ხელმოწერილი „ოსლო II“-ის შეთანხმების თანახმად, დასავლეთ სანაპიროს „A ზონა“ სრულად პალესტინის კონტროლის ქვეშაა, „B ზონა“ პალესტინელი სამოქალაქო პირებისა და ისრაელის უსაფრთხოების სამსახურების ერთობლივ კონტროლში, ხოლო „C ზონა“, რომელიც დასავლეთ სანაპიროს დაახლოებით 61%-ს შეადგენს, სრულად ისრაელის კონტროლქვეშაა. შეთანხმება პალესტინის ადმინისტრაციას მიწის რეგისტრაციის უფლებას მხოლოდ A და B ზონებში აძლევს, C ზონაში კი ამას უკრძალავს.

ეს უკანასკნელი ნაბიჯი არის იმ ზომების სერიის ნაწილი, რომელიც გასულ კვირას ისრაელის უსაფრთხოების კაბინეტმა დაამტკიცა და მიზნად ისახავს უკანონო დასახლებების მშენებლობის გაფართოებასა და დასავლეთ სანაპიროზე თელ-ავივის კონტროლის გაძლიერებას.

ისრაელის მედიის ინფორმაციით, ეს ზომები მოიცავს იმ კანონის გაუქმებას, რომელიც კრძალავდა მიწების გაყიდვას უკანონო ისრაელელ მოსახლეებზე დასავლეთ სანაპიროზე, მიწის საკუთრების რეესტრის გახსნას და ქალაქ ელ-ხალილის (ჰებრონის) მახლობლად მდებარე დასახლებების მშენებლობის ნებართვის გაცემის უფლებამოსილების პალესტინის მუნიციპალიტეტიდან ისრაელის სამოქალაქო ადმინისტრაციისთვის გადაცემას.

2023 წლის 8 ოქტომბრიდან ღაზაში დაწყებული სამხედრო ოპერაციის შემდეგ, ისრაელმა გააძლიერა თავდასხმები ოკუპირებულ დასავლეთ სანაპიროზე, მათ შორის აღმოსავლეთ იერუსალიმში. პალესტინელები მკვლელობების, დაკავებების, იძულებითი გადაადგილებისა და დასახლებების გაფართოების ამ ტალღას რეგიონის დე ფაქტო ოფიციალური ანექსიისკენ გადადგმულ ნაბიჯად მიიჩნევენ.

2024 წლის ივლისში მართლმსაჯულების საერთაშორისო სასამართლომ (ICJ) გამოიტანა პრეცედენტული დასკვნა, სადაც ისრაელის მიერ პალესტინის ტერიტორიების ოკუპაცია უკანონოდ გამოაცხადა და დასავლეთ სანაპიროსა და აღმოსავლეთ იერუსალიმიდან ყველა დასახლების ევაკუაციისკენ მოუწოდა.