აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ორშაბათს, Air Force One-ის ბორტზე ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ ის „ირიბად“ ჩაერთვება ჟენევაში სამშაბათს დაგეგმილ მოლაპარაკებებში აშშ-სა და ირანს შორის, რომლებიც თეირანის ბირთვულ პროგრამას ეხება. მან აღნიშნა, რომ სჯერა თეირანის სურვილის შეთანხმების მიღწევის შესახებ და დასძინა: „ამ მოლაპარაკებებში ირიბად მივიღებ მონაწილეობას. ეს მოლაპარაკებები ძალიან მნიშვნელოვანი იქნება“.

ახლო აღმოსავლეთში აშშ-ის მიერ მეორე ავიამზიდის განლაგების ფონზე, მოლაპარაკებების წინ დაძაბულობა იზრდება. ამერიკელმა მაღალჩინოსნებმა Reuters-ს განუცხადეს, რომ მოლაპარაკებების ჩავარდნის შემთხვევაში, აშშ-ის არმია გრძელვადიანი სამხედრო ოპერაციის შესაძლებლობისთვის ემზადება.

შეთანხმების შესაძლებლობის შესახებ კითხვის საპასუხოდ ტრამპმა აღნიშნა, რომ ირანს მკაცრი ვაჭრობა სურს, თუმცა გასულ ზაფხულს აშშ-ის მიერ ირანის ბირთვული ობიექტების დაბომბვის შემდეგ მათ მსგავსი მკაცრი პოზიციის შედეგები უკვე გამოსცადეს.

ტრამპმა მიანიშნა, რომ ამჯერად ირანელები მოლაპარაკებებისთვის მოტივირებულნი არიან: „ვფიქრობ, მათ არ სურთ იმ შედეგების ნახვა, რაც შეთანხმების ვერმიღწევას მოჰყვება“.

ივნისში აშშ-ისა და ისრაელის მიერ ირანის ბირთვულ ობიექტებზე ერთობლივ თავდასხმამდე, ირან-აშშ-ის ბირთვული მოლაპარაკებები ჩიხში იყო შესული ვაშინგტონის მოთხოვნის გამო, რომ თეირანს საკუთარ ტერიტორიაზე ურანის გამდიდრების საქმიანობა შეეწყვიტა; აშშ ამას ირანის მიერ ბირთვული იარაღის მოპოვების გზად მიიჩნევდა.

ირანის სამოქალაქო თავდაცვის ორგანიზაციამ ორშაბათს ქვეყნის სამხრეთით მდებარე „ფარსის სპეციალურ ეკონომიკურ ენერგეტიკულ ზონაში“, რომელიც ენერგეტიკულ ცენტრს წარმოადგენს, ქიმიური თავდაცვის წვრთნები გამართა, რათა გაეძლიერებინა მზადყოფნა შესაძლო ქიმიური ინციდენტების მიმართ.

ირიბი ბირთვული დიპლომატია

ისრაელის მიერ ირანზე თავდასხმისა და მასზე მოყოლილი 12-დღიანი ომის შემდეგ მოლაპარაკებების შეჩერებიდან დაახლოებით რვა თვის თავზე, 6 თებერვალს, ირანმა და აშშ-მა ომანის შუამავლობით მასკატში ირიბი ბირთვული დიპლომატია განაახლეს.

მოლაპარაკებების ბოლო რაუნდის შემდეგ ორივე მხარის შეფასებები პოზიტიური იყო; ეს მოლაპარაკებები სპარსეთის ყურის რეგიონში აშშ-ის სამხედრო ძალების კონცენტრაციის გამო გაზრდილი დაძაბულობის ფონზე მიმდინარეობდა.

ურანის გამდიდრების საკითხი მოლაპარაკებებში კვლავ უმთავრეს სადავო პუნქტად რჩება. ირანი ბირთვული საქმიანობის შეზღუდვის სანაცვლოდ დასავლური ეკონომიკური სანქციების მოხსნას ითხოვს.

აშშ კი ითხოვს, რომ ირანმა სრულად შეწყვიტოს ურანის გამდიდრება და მაღალგამდიდრებული ურანის მარაგი ქვეყნის გარეთ გაიტანოს. ვაშინგტონს ასევე სურს მოლაპარაკებების ფარგლების გაფართოება ისეთ საკითხებზე, როგორიცაა ირანის ბალისტიკური რაკეტების პროგრამა და რეგიონული შეიარაღებული ჯგუფების მხარდაჭერა, თუმცა თეირანმა არაერთხელ განაცხადა, რომ მოლაპარაკებებს მხოლოდ ბირთვულ პროგრამაზე გამართავს.