დათჩაში ოსმალეთის პერიოდის გემის ჩაძირვის ადგილას გაკეთებული აღმოჩენები მე-17 საუკუნის საზღვაო ისტორიას ჰფენს ნათელს.
დათჩას სამხრეთ-დასავლეთ სანაპიროზე, ჩაძირული ქიზლანის ოსმალური გემის ნარჩენებზე მიმდინარე გათხრების შედეგად, ოსმალეთის იმპერიის მნიშვნელოვანი არტეფაქტები აღმოაჩინეს. ეს აღმოჩენები მნიშვნელოვან ინფორმაციას გვაწვდის გემის ჩაძირვის პერიოდისა და საზღვაო ისტორიის შესახებ.
კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროს განცხადებით, გათხრებს ახორციელებს დოკუზ ეილულის უნივერსიტეტის წყალქვეშა კვლევის ცენტრი (SUDEMER) პროექტის "ლურჯი მემკვიდრეობა" ფარგლებში.
მიმდინარე წლის გათხრებმა გამოავლინა მნიშვნელოვანი ინფორმაცია გემის იდენტურობისა და ჩაძირვის პერიოდის შესახებ. აღმოჩენებს შორის არის იანიჩართა 14 თოფი, დაახლოებით 2500 ტყვიის ვაზნა და აფეთქებული ქვემეხის ბირთვები. ეს მიუთითებს იმაზე, რომ გემი ბრძოლაში მონაწილეობდა.
გარდა ამისა, ლურჯად მოხატული ფაიფურის ჯამები, რომლებიც, სავარაუდოდ, ჩინეთში ისლამური ბაზრებისთვის იყო წარმოებული, იმაზე მიანიშნებს, რომ გემი შესაძლოა სპეციალურ დავალებაზე ან დიპლომატიურ მისიაზე იმყოფებოდა. ფაიფურის შეფუთულ მდგომარეობაში აღმოჩენა იმაზე მიუთითებს, რომ ისინი, სავარაუდოდ, საჩუქარი იყო.
ასევე აღმოჩენილია ეკიპაჟისა და ჯარისკაცების პირადი ნივთები, მათ შორის ჩიბუხები, ბზის სავარცხლები, სპილენძის ქვაბები, კერამიკული დოქები და ქილები. ტუნისის ჯერბას რეგიონის კერამიკის არსებობა იმაზე მიუთითებს, რომ გემი შესაძლოა ჩრდილოეთ აფრიკიდან იყო.
ჩაძირული ქიზლანის გემის ნამსხვრევები ისტორიულად მნიშვნელოვანია იმით, რომ პირველად აღმოაჩინეს თურქეთის წყლებში ოსმალური გემის ნაშთები, რომელსაც იანიჩარი ჯარისკაცები გადაჰყავდა.
აღმოჩენილია გემის მარჯვენა მხარის ნაწილები, რაც გემის აგების ტექნიკის შესახებ ღირებულ ინფორმაციას გვაწვდის. ყველა მტკიცებულება იმაზე მიუთითებს, რომ გემი მე-17 საუკუნის მეორე ნახევარში ბრძოლის შემდეგ ჩაიძირა.
გათხრების დასრულება 2025 წლისთვის იგეგმება და ვარაუდობენ, რომ ეს აღმოჩენები ოსმალეთის საზღვაო ისტორიის შესახებ ახალ ინფორმაციას მოგვაწვდის.
