ილინოისის გუბერნატორმა ჯეი ბი პრიცკერმა, მას შემდეგ, რაც აშშ-ის უზენაესმა სასამართლომ პრეზიდენტის ტარიფები უკანონოდ ცნო, პარასკევს დონალდ ტრამპს ილინოისელი ოჯახებისთვის თითქმის 9 მილიარდი დოლარის ოდენობის ტარიფების დაბრუნების მოთხოვნით ანგარიში გაუგზავნა.

პრიცკერმა თეთრ სახლს „ჩეკის გამოწერისკენ“ მოუწოდა მას შემდეგ, რაც მოსამართლეებმა ხმათა უმრავლესობით (6-3) დაადგინეს, რომ ტრამპმა გადააჭარბა თავის უფლებამოსილებას საგანგებო უფლებამოსილებების გამოყენებით იმ ტარიფების დასაწესებლად, რომლებმაც შეცვალა გლობალური ვაჭრობა და გაზარდა ფასები ქვეყნის შიგნით.

„თქვენმა ტარიფებმა დიდი ზიანი მიაყენა ფერმერებს, განარისხა ჩვენი მოკავშირეები და მაღაზიებში ფასების მკვეთრი ზრდა გამოიწვია“, — დაწერა დემოკრატმა და გააფრთხილა, რომ კომპენსაციის გადაუხდელობის შემთხვევაში, შესაძლოა შემდგომი სამართლებრივი ნაბიჯები გადაიდგას.

აშშ-ის მედიისთვის გაზიარებულ წერილში პრიცკერი ილინოისის თითოეული ოჯახისთვის დაახლოებით 1 700 დოლარს ითხოვს; ეს არის თანხა, რომელიც იელის უნივერსიტეტის ექსპერტების თქმით, გასულ წელს საშუალო ამერიკულმა ოჯახმა ტარიფების გამო გადაიხადა.

პრიცკერი არ არის ერთადერთი მაღალჩინოსანი, რომელიც მომხმარებლების მიერ განცდილი საყოველთაო სირთულეებისთვის როგორც პოლიტიკურ, ისე მატერიალურ ანაზღაურებას ითხოვს.

პარასკევს უფრო ადრე, კალიფორნიის გუბერნატორმა გევინ ნიუსომმა განაცხადა, რომ ტრამპის ტარიფებით აკრეფილი ფული აშშ-ის ამომრჩევლების ჯიბიდან იყო ამოღებული და უკან უნდა დაბრუნდეს.

„ანგარიშის გასწორების დროა, დონალდ. ეს ტარიფები სხვა არაფერი იყო, თუ არა ფულის უკანონო გამოძალვის მცდელობა, რამაც გაზარდა ფასები და დააზარალა მომუშავე ოჯახები; ეს გამოიყენეთ მრავალწლიანი ალიანსების დასანგრევად და შანტაჟისთვის“, — თქვა მან. — „უკანონოდ ჩამორთმეული ყოველი დოლარი დაუყოვნებლივ უნდა დაბრუნდეს პროცენტებთან ერთად. მოგვეცი ფული!“

პრიცკერი და ნიუსომი იმ პირებს შორის არიან, რომლებიც 2028 წლის საპრეზიდენტო რბოლაში დემოკრატთა სავარაუდო კანდიდატებად მოიაზრებიან.

ვისი ფული?

მათი მოთხოვნები პოპულისტურ ელფერს სძენს რთულ სამართლებრივ და ეკონომიკურ რეალობას.

გასული წლის აპრილში დიდი საზეიმო ცერემონიით გამოცხადებულმა ტრამპის ტარიფებმა იმპორტიორებისგან 130 მილიარდ დოლარზე მეტი შემოსავალი მოიტანა და ამ დამატებითი ხარჯების მნიშვნელოვანი ნაწილი მომხმარებლებზე აისახა გაზრდილი ფასების სახით.

ფინანსთა მინისტრმა სკოტ ბესენტმა ეჭვი გამოთქვა იმის თაობაზე, შეძლებენ თუ არა რიგითი ამერიკელები პირდაპირი კომპენსაციის მიღებას.

შესაძლო დაბრუნების მასშტაბები დიდია. გავლენიანი Penn-Wharton-ის ბიუჯეტის მოდელი პროგნოზირებს, რომ დაბრუნების თანხამ შესაძლოა 175 მილიარდ დოლარს მიაღწიოს; თუმცა, გაურკვეველია, საბოლოოდ ვინ მიიღებს ამ ფულს.

ტრამპმა კი აღიარა, რომ თანხის დაბრუნების ნებისმიერ პროცესს შესაძლოა წლები დასჭირდეს.

79 წლის რესპუბლიკელის მიერ გასულ წელს არაერთხელ ნათქვამი ფრაზების შემდეგ, რომ „ბევრი ფული შემოედინება“ და მილიონობით ამერიკელი „მცირე ფასდაკლებას“ მიიღებდა, პრეზიდენტის ამჟამინდელმა განცხადებამ იმედგაცრუება გამოიწვია მათში, ვინც ტარიფების „დივიდენდის“ ჩეკის მოლოდინში იყო.

ტრამპის მიერ დანიშნულმა კონსერვატორმა მოსამართლემ, ბრეტ კავანომ, თავის განსხვავებულ აზრში აღნიშნა, რომ პარასკევის გადაწყვეტილება „დღეს არაფერს ამბობს იმის შესახებ, უნდა დააბრუნოს თუ არა მთავრობამ იმპორტიორებისგან აკრეფილი მილიარდობით დოლარი და თუ ასეა, როგორ უნდა დააბრუნოს იგი“.

ნიუ-იორკის დემოკრატმა გუბერნატორმა კეთი ჰოკულმა ტრამპის ადმინისტრაციის ტარიფებს უწოდა „უკანონო ფარული გადასახადი მომუშავე ოჯახებისთვის, ფერმერებისთვის და მცირე ბიზნესისთვის, რამაც ყველაფერზე — პროდუქტებიდან სამშენებლო მასალებამდე — ფასი გაზარდა“, თუმცა თანხის დაბრუნება არ მოუთხოვია.