თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ჰაქან ფიდანმა, აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ჯეიჰუნ ბაირამოვმა და საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრმა მაკა ბოჭორიშვილმა სტამბოლში გამართულ თურქეთი-აზერბაიჯანი-საქართველოს მე-10 სამმხრივ მინისტერიალზე სტამბოლის დეკლარაციას მოაწერეს ხელი.
დეკლარაციაში ხაზგასმულია ქვეყნებს შორის არსებული შესანიშნავი ურთიერთობები, რომლებიც ეფუძნება ღრმა მეგობრობას, კეთილმეზობლობას, ურთიერთპატივისცემასა და ნდობას. აღინიშნა არსებული მტკიცე თანამშრომლობის შემდგომი განვითარების სურვილი ყველა სფეროში, მათ შორის პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, სავაჭრო, მშვიდობისა და უსაფრთხოების, მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების, ასევე კულტურის მიმართულებით.
დოკუმენტში მაღალი შეფასება მიეცა სამი ქვეყნის მიერ მდგრადი მშვიდობისა და სტაბილურობის დამყარებაში შეტანილ მნიშვნელოვან წვლილს და აღინიშნა, რომ ეს მიდგომა გადამწყვეტია რეგიონული განვითარებისა და კეთილდღეობისთვის.
დეკლარაციაში ნათქვამია, რომ მხარეები აცნობიერებენ მზარდ საფრთხეებს, მათ შორის ტერორიზმის ყველა ფორმას, ტრანსნაციონალურ ორგანიზებულ დანაშაულს, კიბერშეტევებსა და ჰიბრიდულ ომებს. რეგიონში ძლიერი ეკონომიკური პროფილის შესაქმნელად, ხაზი გაესვა სამ ქვეყანას შორის სავაჭრო და საინვესტიციო ურთიერთობების შემდგომი განვითარების მნიშვნელობას.
მინისტრებმა კიდევ ერთხელ დაადასტურეს მტკიცე მხარდაჭერა ერთმანეთის სუვერენიტეტის, ტერიტორიული მთლიანობისა და საზღვრების ხელშეუხებლობის მიმართ. დეკლარაციაში განსაკუთრებული ყურადღება გამახვილდა „საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისა და სუვერენიტეტის აღდგენის უდიდეს მნიშვნელობაზე მის საერთაშორისოდ აღიარებულ საზღვრებში“.
ენერგეტიკისა და ტრანსპორტის სფეროებში თანამშრომლობის კონტექსტში, აღინიშნა ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის ნავთობსადენისა და სამხრეთ გაზის დერეფნის სტრატეგიული წვლილი რეგიონულ და ევროპულ ენერგოუსაფრთხოებაში. ასევე ხაზი გაესვა მწვანე ენერგიისა და დაბალნახშირბადიანი ტექნოლოგიების სფეროში თანამშრომლობის გაზრდის აუცილებლობას.
დაკავშირებადობის პროექტები
დეკლარაციაში ყურადღება გამახვილდა ქვეყნების სატრანზიტო პოტენციალის გაძლიერებაზე, მათ შორის „შუა დერეფნის“ (კასპიისპირა აღმოსავლეთ-დასავლეთის დერეფანი) განვითარებაზე. ხაზი გაესვა ბაქო-თბილისი-ყარსის (BTK) რკინიგზის საკვანძო როლს და გამოითქვა კმაყოფილება 2 ივნისს საქართველოში, ახალქალაქის საერთაშორისო სადგურზე გამართული ღონისძიების გამო, რომელიც მოდერნიზაციის სამუშაოების დასრულებას მიეძღვნა.
მინისტრებმა მხარი დაუჭირეს ენერგეტიკულ პარტნიორობას, მათ შორის მწვანე ენერგიის გადაცემასა და ვაჭრობას, ასევე გარემოს დაცვისა და კლიმატის ცვლილებასთან ბრძოლის საკითხებში რეგიონული თანამშრომლობის გაზრდას.
სავაჭრო თანამშრომლობის მექანიზმები
დოკუმენტში მიესალმნენ თურქეთის COP31-ის თავმჯდომარეობის კანდიდატურას და აზერბაიჯანის მიერ „მსოფლიო საქალაქო ფორუმის“ (WUF13) წარმატებით მასპინძლობას.
მინისტრებმა ხაზი გაუსვეს მზადყოფნას, გააგრძელონ პირდაპირი კონტაქტები ბიზნესწრეებს, სავაჭრო-სამრეწველო პალატებსა და ბიზნეს ასოციაციებს შორის. მათ კმაყოფილებით აღნიშნეს 26 თებერვალს საქართველოში გამართული თურქეთი-აზერბაიჯანი-საქართველოს მე-7 ბიზნესფორუმის წარმატება.
დასასრულს, მინისტრებმა მადლობა გადაუხადეს თურქ კოლეგას, ჰაქან ფიდანს, შეხვედრის მაღალ დონეზე ორგანიზებისთვის. გადაწყდა, რომ მე-11 სამმხრივი შეხვედრა 2027 წელს საქართველოში გაიმართება.
