The Wall Street Journal-ის ინფორმაციით, რომელიც ოფიციალურ პირებს ეყრდნობა, აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ოთხშაბათს იაპონიის პრემიერ-მინისტრი სანაე ტაკაიჩი გააფრთხილა, ჩინეთის პრეზიდენტ სი ძინპინთან სატელეფონო საუბრის შემდეგ, უკან წაეღო ტაივანთან დაკავშირებული განცხადებები.
მოლაპარაკებების ამ უჩვეულო სერიამ ტოკიოში გააჩინა წუხილი იმასთან დაკავშირებით, ანიჭებს თუ არა ვაშინგტონი უპირატესობას პეკინთან სავაჭრო სტაბილურობას რეგიონულ უსაფრთხოებასთან დაკავშირებულ დაძაბულობაზე მეტად.
სი ძინპინმა, რომელიც განრისხებული იყო ტაკაიჩის ბოლოდროინდელი გაფრთხილებით, რომ ჩინეთის მიერ ტაივანზე თავდასხმის შემთხვევაში იაპონია შესაძლოა სამხედრო კონფლიქტში ჩაერიოს, ერთსაათიანი სატელეფონო საუბრის თითქმის ნახევარი ტრამპთან პეკინის მიერ ავტონომიურ კუნძულზე პრეტენზიის საკითხის განხილვას დაუთმო.
ჩინელმა ოფიციალურმა პირებმა ტაივანის „ჩინეთში დაბრუნება“ მეორე მსოფლიო ომის შემდგომი წესრიგის ერთ-ერთ ქვაკუთხედად მოიხსენიეს და ხაზი გაუსვეს ვაშინგტონისა და პეკინის ერთობლივ პასუხისმგებლობას გლობალური სტაბილურობის დაცვის საქმეში.
იმავე დღეს მოგვიანებით, ტრამპი ტაკაიჩის ესაუბრა და ურჩია, თავი შეეკავებინა პეკინთან დაძაბულობის ესკალაციისგან ტაივანის სუვერენიტეტის საკითხზე.
თუმცა ტრამპს იაპონიისგან კომენტარების უკან წაღება არ მოუთხოვია, მისმა მოწოდებამ „ხმის დაწევისკენ“ იაპონელი ოფიციალური პირების უკმაყოფილება გამოიწვია; მათ ეს აღიქვეს ნიშნად, რომ ტაივანთან დაკავშირებულმა დაძაბულობამ შესაძლოა საფრთხე შეუქმნას აშშ-სა და ჩინეთს შორის ახლახან მიღწეულ სავაჭრო კომპრომისს.
აღნიშნული შეთანხმება გულისხმობს ჩინეთის ვალდებულებას, შეისყიდოს უფრო მეტი ამერიკული სასოფლო-სამეურნეო პროდუქცია. ეს პოლიტიკურად მგრძნობიარე საკითხია ტრამპისთვის, რომელიც სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტების შესყიდვებს არაერთხელ წარმოაჩენდა როგორც ამერიკელი ფერმერების გამარჯვებას.
The Wall Street Journal-ისთვის მიცემულ განცხადებაში ტრამპმა შეაქო ჩინეთთან ურთიერთობები, ხაზი გაუსვა რა მის სარგებელს აშშ-ის სოფლის მეურნეობისთვის: „ამერიკის შეერთებული შტატების ურთიერთობა ჩინეთთან ძალიან კარგია და იგივე ეხება ჩვენს ახლო და ღირებულ მოკავშირეს, იაპონიას. ყველაფერი, რაც კარგია ჩვენი ფერმერებისთვის, კარგია ჩემთვისაც.“
იაპონიას სატელეფონო საუბართან დაკავშირებით ოფიციალური განცხადება ჯერ არ გაუკეთებია.
ტაივანის სრუტის სტატუს-კვო
ტაკაიჩის მიერ 7 ნოემბერს დეპუტატებთან გაკეთებულ განცხადებებს პეკინის მხრიდან მწვავე რეაქცია მოჰყვა, მათ შორის დაუყოვნებლივი საპასუხო ეკონომიკური ზომები და ჩინელი დიპლომატის პროვოკაციული კომენტარები სოციალურ ქსელში; აღნიშნულმა დიპლომატმა სოციალურ ქსელში მიანიშნა, რომ ტაკაიჩისთვის „თავი უნდა მოეკვეთათ“.
დაძაბულობამ იმატა იმ მგრძნობიარე პერიოდში, როდესაც ტრამპი ცდილობს შეინარჩუნოს სისთან მიღწეული მყიფე სავაჭრო პროგრესი მომავალ წელს დაგეგმილი რამდენიმე შეხვედრის წინ.
ოთხშაბათს იაპონიის პარლამენტში ტაკაიჩიმ, როგორც ჩანს, შეარბილა რიტორიკა და განაცხადა, რომ არ აპირებდა ტაივანთან დაკავშირებული საგანგებო გეგმის დეტალების აღწერას.
ანალიტიკოსების თქმით, ტრამპის საუბარი ჯერ სისთან და შემდეგ ტაკაიჩისთან შესაძლოა მიუთითებდეს სურვილზე, შეაკავოს აშშ-ის მოკავშირე უსაფრთხოების ფუნდამენტურ საკითხზე, რათა დაიცვას პეკინთან მიღწეული ეკონომიკური შედეგები.
საგარეო ურთიერთობათა საბჭოს წევრმა მეთიუ გუდმენმა განაცხადა: „მოლაპარაკებების თანმიმდევრობა საინტერესოა; ამან ტოკიოში სავარაუდოდ გაკვირვება გამოიწვია“.
მართალია, ვაშინგტონი და ტოკიო თანხმდებიან, რომ ტაივანის ბედი ძალის გამოყენებით არ უნდა გადაწყდეს, თუმცა აშშ-ჩინეთის სავაჭრო დაძაბულობა და ტაივანის სრუტის სტრატეგიული მნიშვნელობა სულ უფრო მეტად გადაჯაჭვულია ერთმანეთთან.
თეთრ სახლთან დაახლოებულმა წყარომ განაცხადა, რომ ტრამპსა და სის შორის საუბრის მთავარი თემა ვაჭრობა იყო, ხოლო ჩინეთის მხრიდან ადრე შეთანხმებული მილიონობით ტონა ამერიკული სოიის შესყიდვის შეფერხება შეშფოთებას იწვევდა.
მოგვიანებით ტრამპმა ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ სი შესყიდვების დაჩქარებას დათანხმდა.
მიუხედავად ამისა, სისთვის პრიორიტეტული საკითხი ტაივანი იყო. თუმცა მას ტრამპისთვის იაპონიაზე ზეწოლა ღიად არ უთხოვია, მისი მითითებები ომის შემდგომ წესრიგზე ფართოდ იქნა აღქმული, როგორც გამიზნული გაფრთხილება, რომელიც ახსენებს იაპონიის ომისდროინდელ მემკვიდრეობას და პეკინის მგრძნობიარობას ტოკიოს ბოლოდროინდელი განცხადებების მიმართ.
აშშ-ის პოლიტიკა კვლავ ეწინააღმდეგება ტაივანის სრუტის სტატუს-კვოს ნებისმიერ ცალმხრივ ცვლილებას; სახელმწიფო დეპარტამენტი ჩინეთს რეგიონში „მშვიდობისა და სტაბილურობისთვის უდიდეს საფრთხედ“ აფასებს.
