მოლდოვაში ამომრჩევლები საარჩევნო უბნებზე მივიდნენ, რათა განსაზღვრონ, გადაუხვევს თუ არა უკრაინის მეზობელი ქვეყანა პროევროპული კურსიდან მოსკოვისკენ, საპარლამენტო არჩევნებში, სადაც მთავრობამ და ევროკავშირმა რუსეთი "ქვეყნის პოლიტიკაში ღრმა ჩარევაში" დაადანაშაულეს.
მოლდოვა, ევროკავშირის კანდიდატი ქვეყანა, დიდი ხანია დაყოფილია ბრიუსელთან უფრო მჭიდრო კავშირების დამყარებასა და საბჭოთა პერიოდის მოსკოვთან ურთიერთობების შენარჩუნებას შორის.
არჩევნებამდე ჩატარებულმა გამოკითხვების უმეტესობამ აჩვენა, რომ პროევროპული მოქმედებისა და სოლიდარობის პარტია (PAS), რომელიც ხელისუფლებაშია 2021 წლიდანა, ლიდერობს, თუმცა ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ რბოლა ჯერ არ არის გადაწყვეტილი.
კიშინოვში, საარჩევნო უბანზე ხმის მიმცემმა 51 წლის შემდუღებელმა ვასილიმ, რომელმაც მხოლოდ სახელი დაასახელა, AFP-ს განუცხადა: „მე მინდა უფრო მაღალი ხელფასები და პენსიები… მე მინდა, რომ ეს გაგრძელდეს ისე, როგორც რუსეთის დროს იყო“.
კიდევ ერთმა ამომრჩეველმა, 68 წლის პაულინა ბოჯოგამ კი განაცხადა, რომ სურს, მოლდოვა „ევროპულ ქვეყნებს დაეწიოს“ და დასძინა: „ევროპაში ყველაფერი გვაქვს, რაც გვჭირდება“. პენსიონერი, რომელიც იტალიაში ცხოვრობის შემდეგ სამშობლოში დაბრუნდა, ამბობს: „მდგომარეობა დანის პირზეა“.
ევროკავშირის ცნობით, კვირას არჩევნები მიმდინარეობს ხმის მოსყიდვისა და არეულობის შიშის, ასევე რუსეთის „უპრეცედენტო დეზინფორმაციის კამპანიის“ ფონზე.
მოსკოვმა უარყო ეს ბრალდებები, ხოლო მოლდოვას დიდწილად პრორუსულმა ოპოზიციამ PAS-ი არჩევნების გაყალბების დაგეგმვაში დაადანაშაულა.
‘ყველაფრის დაკარგვა’
PAS-ის პროევროპულმა პრეზიდენტმა მაია სანდუმ, ხმის მიცემის შემდეგ, გააფრთხილა „რუსეთის დიდი ჩარევის“ შესახებ და განაცხადა, რომ მოლდოვა „საფრთხეშია“. „თუ მოლდოველები საკმარისად არ იმოქმედებენ და რუსეთის ჩარევა მნიშვნელოვნად იმოქმედებს ჩვენს არჩევნებზე, მოლდოვამ შეიძლება დაკარგოს ყველაფერი, რაც მოიპოვა, და ეს შეიძლება მნიშვნელოვანი რისკი იყოს სხვა ქვეყნებისთვის, როგორიცაა უკრაინა“, - განუცხადა სანდუმ ჟურნალისტებს კიშინოვის საარჩევნო უბნის წინ.
ხმის მიცემა დილის 7 საათზე (0400 GMT) დაიწყო. საარჩევნო უბნები საღამოს 9 საათზე დაიხურება და შედეგები სავარაუდოდ კვირა ღამით იქნება ცნობილი.
მოლდოვაში, 2.4 მილიონი მოსახლეობის მქონე ქვეყანაში, რომელიც ევროპის ერთ-ერთი უღარიბესი ქვეყანაა, ამომრჩევლები სკეპტიციზმით არიან განწყობილნი ევროკავშირში გაწევრიანების პროცესის მიმართ, რომელიც ეკონომიკური სირთულეებისა და მოსკოვის მიერ 2022 წელს უკრაინაზე თავდასხმის შემდეგ დაიწყო.
PAS-ის დამარცხებამ შეიძლება შეაფერხოს ევროკავშირში ინტეგრაციის მცდელობები.
იგორ დოდონმა, სოციალისტების ყოფილმა პრეზიდენტმა, რომელიც პრორუსული ოპოზიციის ერთ-ერთი ლიდერია, კვირას Telegram-ზე დაწერა: „დღეს ის დღეა, როდესაც ხალხს არ ეშინია, მაგრამ სხვებს ეშინიათ ხალხის… ჩვენ ვირჩევთ ქვეყანას, სადაც ხალხის შიში გაქრა. ჩვენ ვირჩევთ ნორმალურ ცხოვრებას მოქალაქეებისთვის“.
დოდონმა ამ კვირის დასაწყისში AFP-სთან ინტერვიუში საგარეო პოლიტიკის შესახებ განაცხადა: „ჩვენ გავაგრძელებთ მოლაპარაკებებს ევროკავშირთან, მაგრამ ასევე აღვადგენთ ურთიერთობებს რუსეთის ფედერაციასთან“.
გადამწყვეტი მონაწილეობა
მთავრობამ კრემლი დაადანაშაულა ასობით მილიონი დოლარის დახარჯვაში კამპანიაში ჩარევისთვის.
არჩევნებამდე პროკურორებმა ჩაატარეს ასობით ჩხრეკა და დააკავეს ათობით ადამიანი მთავრობის მიერ „საარჩევნო კორუფციად“ და „დესტაბილიზაციის მცდელობებად“ წოდებულ საქმეებთან დაკავშირებით.
მოლდოვის ანალიტიკური ცენტრის Adept-ის ხელმძღვანელის იგორ ბოტანის თქმით, უცხოური ჩარევისა და არეულობის საფრთხეები „ყველაზე მნიშვნელოვან რისკებს“ შორისაა.
ანალიტიკოსების თქმით, გადამწყვეტი იქნება ამომრჩეველთა აქტივობა, განსაკუთრებით იმ დიდ და გავლენიან დიასპორაში, რომელიც, როგორც წესი, PAS-ს აძლევს ხმას და დნესტრისპირეთის სეპარატისტულ რეგიონში, რომელსაც პრორუსული მიდრეკილებები აქვს.
პარლამენტის 101 ადგილისთვის დაახლოებით 20 პოლიტიკური პარტია და დამოუკიდებელი კანდიდატი იბრძვის.
ბოტანის თქმით, შედეგის „პროგნოზირება ძალიან რთულია“, ხოლო „არჩევნების შემდგომი ალიანსის ჩამოყალიბების მოლაპარაკებები სავარაუდოა და აქაც გაურკვევლობაა“.
