კანადის ალბერტას პროვინციამ დამოუკიდებლობის შესახებ სავალდებულო რეფერენდუმის ჩატარების გეგმა უარყო; სამშაბათს გამოცხადებული შედეგები ამერიკელი ულტრამემარჯვენეების მიერ მხარდაჭერილი სეპარატისტებისთვის უკუსვლას წარმოადგენდა.
საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა CBC-მ და წამყვანმა კერძო არხმა CTV-მ, ოფიციალური ხმების მესამედზე მეტის დათვლის შემდეგ, როდესაც ეროვნული ერთიანობის მხარდაჭერა 76%-ზე მეტი აღმოჩნდა, ფედერალისტური მხარისთვის დამაჯერებელი გამარჯვება იწინასწარმეტყველეს.
პრემიერ-მინისტრმა მარკ კარნიმ განაცხადა, რომ კენჭისყრა „ყველაზე ცუდ დროს“ ჩატარდა; მან თქვა, რომ ტრამპის ადმინისტრაცია სავაჭრო ომს აწარმოებს და ანექსიის მუქარას ავრცელებს, რის გამოც ქვეყნის შიდა სტაბილურობის აუცილებლობას გაუსვა ხაზი.
პროვინციის დედაქალაქ ედმონტონში, რესტორანში, სადაც წამყვანი სეპარატისტული დაჯგუფება შედეგებს ადევნებდა თვალს, მძიმე განწყობა სუფევდა.
სეპარატისტული მოძრაობა Alberta Prosperity Project-ის ერთ-ერთმა ლიდერმა, ჯეფრი რატმა ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ ორშაბათის კენჭისყრის შედეგის მიუხედავად, დამოუკიდებელი ალბერტასთვის მათი ბრძოლა „ნამდვილად“ გაგრძელდება.
„ამ ბრძოლამ ბევრი რამ გვასწავლა“, — განაცხადა მან.
ედმონტონში შედეგების გამოცხადებამდე, ფედერალისტების საარჩევნო ღამის წვეულებაზე შეკრებილები დადებითი შედეგის მოლოდინით იყვნენ განმსჭვალულნი.
„შესანიშნავი იყო კანადელებს შორის ენთუზიაზმისა და სიმტკიცის ხილვა“, — განაცხადა ტომას ლუკაშუკმა, რომელიც ეროვნული ერთიანობისთვის მოქმედ ჯგუფს, Forever Canadian-ს ხელმძღვანელობს.
ალბერტას კონსერვატორმა პრემიერმა დანიელ სმიტმა აღნიშნა, რომ დამოუკიდებლობას მხარი არ დაუჭირა, თუმცა რეფერენდუმის ჩატარების ინიციატივით პროვინციის გამყოფი საკითხის გადასაჭრელად გამოვიდა.
სმიტის თქმით, ფედერალისტების გამარჯვება გამოყოფის საკითხს წერტილს დაუსვამს.
უცხოური გავლენა?
ალბერტა მსოფლიოში დადასტურებული ნავთობის მარაგებით მეოთხე ადგილზეა და სეპარატისტული მოძრაობის უდიდესი ნაწილი ნავთობის ინდუსტრიის მართვის მიმართ უკმაყოფილებით იყო გამოწვეული.
სმიტმა განაცხადა, რომ სეპარატიზმის ცეცხლი კარნის წინამორბედმა ჯასტინ ტრიუდომ გააღვივა და იგი კლიმატის დაცვის დღის წესრიგის წინ წამოწევის გამო ნავთობის მოპოვებისთვის ძირის გამოთხრაში დაადანაშაულა.
ალბერტას დამოუკიდებლობის ინიციატივამ ამავდროულად ტრამპის მოკავშირეების მუდმივი ყურადღება მიიპყრო.
აშშ-ის ხაზინის მდივანმა სკოტ ბესენტმა ალბერტას შეერთებული შტატებისთვის „ბუნებრივი პარტნიორი“ უწოდა. მსოფლიოს უმდიდრესმა ადამიანმა და ტრამპის ერთ-ერთმა მთავარმა მხარდამჭერმა, ილონ მასკმა კი მიმდინარე თვეში X-ზე დაწერა, რომ ალბერტა „უნდა გამოეყოს“.
სეპარატისტმა ლიდერებმა ასევე შეხვედრები გამართეს აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტში და რესპუბლიკელი პოლიტიკური აქტორებისგან კონსულტაციები მიიღეს.
„ნაჩქარევი გადაწყვეტილებები“
კარნი, რომელიც ალბერტაში გაიზარდა, გასულ წელს თანამდებობის დაკავების შემდეგ პროვინციასა და ოტავას შორის ურთიერთობების გამოსწორებას ცდილობდა.
ის სმიტთან თანამშრომლობდა ახალი მილსადენის პროექტის წინ წასაწევად, რომელიც ტრუდოს დროს განუხორციელებლად ითვლებოდა და რომელიც ალბერტას ბიტუმის ექსპორტის გასაზრდელად მის საზღვარგარეთ გადაზიდვას უზრუნველყოფს.
ედმონტონში კენჭისყრაში მონაწილე 44 წლის ჰეილი ერდეგარდმა აღნიშნა, რომ მისთვის მიუღებელია ზოგიერთი სეპარატისტის მიერ გავრცელებული მოსაზრება, თითქოს ალბერტა იძულებულია ნავთობის შემოსავლების მეტისმეტად დიდი ნაწილი დანარჩენ კანადას გაუნაწილოს.
„ვფიქრობ, სანამ ისეთ ნაჩქარევ გადაწყვეტილებას მივიღებთ, როგორიც საკუთარი ქვეყნის შექმნაა, თანამშრომლობისთვის ცოტა მეტი ძალისხმევა უნდა გამოვიჩინოთ“, — განუცხადა მან AFP-ს.
