ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრი კრიტიკული მოლაპარაკებებისთვის პარასკევს თურქეთში ჩამოვა

თურქეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს წყაროების თანახმად, ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრი აბას არაღჩი პარასკევს ეწვევა თურქეთს თავის თურქ კოლეგასთან, ჰაქან ფიდანთან შესახვედრად. ორ მეზობელ ქვეყანას შორის თანამშრომლობის გაღრმავება იგეგმება უსაფრთხოების, ვაჭრობისა და რეგიონული კრიზისების საკითხებში.

მოსალოდნელია, რომ თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი ხაზს გაუსვამს ანკარის ყურადღებას ირანში მიმდინარე მოვლენებისადმი და აღნიშნავს, რომ ირანის უსაფრთხოებას, მშვიდობასა და სტაბილურობას თურქეთისთვის დიდი მნიშვნელობა აქვს.

სამინისტროს წყაროების მიხედვით, ფიდანი კიდევ ერთხელ დაადასტურებს თურქეთის წინააღმდეგობას ირანის წინააღმდეგ ნებისმიერი სამხედრო ჩარევის მიმართ და გააკეთებს გაფრთხილებას, რომ ასეთმა ნაბიჯმა შეიძლება სერიოზული რეგიონული და გლობალური რისკები წარმოშვას.

ფიდანი ასევე ხაზს გაუსვამს ანკარის მზადყოფნას, დიალოგის გზით ხელი შეუწყოს არსებული დაძაბულობის განმუხტვას და თეირანის ბირთვული პროგრამით გამოწვეული პრობლემის სწრაფ და მშვიდობიან მოგვარებას, საჭიროების შემთხვევაში კი თურქეთი დახმარებას შესთავაზებს.

ანკარას თანამშრომლობის გაფართოება სურს

მოსალოდნელია, ფიდანმა აღნიშნოს, რომ თურქეთსა და ირანს შორის ურთიერთობები, რომლებიც ისტორიული კავშირებითაა განმტკიცებული, სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია რეგიონული უსაფრთხოების, სტაბილურობისა და კეთილდღეობისთვის.

თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი ასევე გამოხატავს სურვილს თანამშრომლობის შემდგომი გაძლიერების შესახებ არსებული მექანიზმების, მაგალითად, 2014 წელს დაარსებული თურქეთ-ირანის უმაღლესი დონის თანამშრომლობის საბჭოს მეშვეობით.

მოლაპარაკებების მთავარი ფოკუსი იქნება ორმხრივი ვაჭრობის გაზრდა დიდი ხნის წინ დასახული 30 მილიარდი დოლარის ნიშნულისკენ.

ფიდანი გამოხატავს თურქეთის ინტერესს თანამშრომლობის გაფართოების შესახებ ვაჭრობის, ენერგეტიკის, ტრანსპორტისა და კავშირგაბმულობის სფეროებში, მათ შორის სასაზღვრო სავაჭრო ცენტრების მიმართულებით.

თანამშრომლობა ტერორისტული ორგანიზაციების წინააღმდეგ

უსაფრთხოების სფეროში თანამშრომლობა მოლაპარაკებების მთავარი თემა იქნება. მოსალოდნელია, რომ თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი ბოლო დროს განვითარებულ მოვლენებში ტერორისტული ორგანიზაციის, PKK-ს ირანის განშტოების PJAK-ის როლს გაუსვამს ხაზს და ირანის უსაფრთხოებისთვის ამ ორგანიზაციის სრული და სასწრაფოდ ნეიტრალიზაციის აუცილებლობას გაუსვამს ხაზს.

შეხვედრაზე ასევე განიხილავენ ირანის საზღვრებს მიღმა არსებულ რეგიონულ კრიზისებს. ფიდანი ხაზს გაუსვამს თურქეთის მხარდაჭერას ღაზის სამშვიდობო გეგმის მეორე ეტაპთან დაკავშირებული მექანიზმებისადმი და პრიორიტეტს მიანიჭებს კონკრეტული ზომების სწრაფ განხორციელებას, მათ შორის რეგიონისთვის ჰუმანიტარული დახმარების უწყვეტ მიწოდებას.

ფიდანი ასევე დაადასტურებს ანკარის მხარდაჭერას ღაზის აღდგენის მიმართ, რათა პალესტინელებს მიეცეთ საშუალება დარჩნენ თავიანთ მიწაზე და იცხოვრონ მშვიდობასა და უსაფრთხოებაში.

ჰაქან ფიდანისგან ასევე მოსალოდნელია, რომ მან მოუწოდოს რეგიონის ქვეყნებს სოლიდარობისა და თანამშრომლობისკენ იმ ქმედებების წინააღმდეგ, რომლებსაც თურქეთი ისრაელის მხრიდან რეგიონული სტაბილურობის შელახვად განიხილავს.

მშვიდობა და უსაფრთხოება სირიაში

სირიის საკითხთან დაკავშირებით თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი აღნიშნავს, რომ ქვეყანაში მშვიდობისა და უსაფრთხოების განმტკიცება ხელს შეუწყობს რეგიონულ სტაბილურობას.

ფიდანი ასევე ხაზს გაუსვამს „ცეცხლის შეწყვეტისა და სრული ინტეგრაციის შეთანხმების“ მნიშვნელობას სირიის ტერიტორიული მთლიანობის, ერთიანობისა და სუვერენიტეტის დასაცავად და ისაუბრებს ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმის შენარჩუნების აუცილებლობაზე, რათა თავიდან იქნას აცილებული დეაშ-ის წინააღმდეგ ბრძოლის შესუსტება.

თურქეთმა და ირანმა ბოლოს 2024 წლის იანვარში, ანკარაში, პრეზიდენტ რეჯეფ თაიფ ერდოღანისა და ირანის აწგანსვენებული პრეზიდენტის, იბრაჰიმ რაისის თანათავმჯდომარეობით, უმაღლესი დონის თანამშრომლობის საბჭოს მე-8 სხდომა გამართეს.

ერდოღანი ბოლოს 2025 წლის სექტემბერში, ჩინეთში, შანხაის თანამშრომლობის ორგანიზაციის სამიტზე შეხვდა ირანის პრეზიდენტ მასუდ ფეზეშქიანს.