ისრაელი რამადანის თვეში ალ-აქსას მეჩეთთან წვდომის შეზღუდვას გეგმავს

ოკუპირებული აღმოსავლეთ იერუსალიმის ყოფილმა მთავარმა მუფთიმ და ცნობილმა მუსლიმმა სწავლულმა სააგენტო „ანადოლუსთან“ ინტერვიუში განაცხადა, რომ ისრაელის ხელისუფლება მოახლოებული რამადანის თვის განმავლობაში მუსლიმებისთვის ალ-აქსას მეჩეთზე წვდომის შეზღუდვას გეგმავს.

შეიხმა ექრიმა საბრიმ, რომელიც არის აღმოსავლეთ იერუსალიმის ყოფილი მთავარი მუფთი და იერუსალიმის უმაღლესი ისლამური საბჭოს თავმჯდომარე, მწუხარება გამოთქვა იმ გეგმის გამო, რომელიც მუსლიმებისთვის მესამე უწმინდეს მეჩეთთან წვდომის შეზღუდვას გულისხმობს.

ისრაელის განზრახვები აშკარა გახდა იანვრის პირველ კვირაში, როდესაც ოკუპირებული აღმოსავლეთ იერუსალიმის პოლიციის ახალ კომისრად გენერალ-მაიორი ავშალომ პელედი დაინიშნა. ეს ნაბიჯი განიხილება, როგორც ულტრამემარჯვენე ეროვნული უსაფრთხოების მინისტრის, იტამარ ბენ-გვირის მცდელობა, განახორციელოს თავისი გეგმები ალ-აქსას მეჩეთთან დაკავშირებით, რაც დაძაბულობის ზრდის რისკს შეიცავს.

ისრაელური გამოცემა Haaretz წერს, რომ ბენ-გვირი ტოვებს შთაბეჭდილებას, თითქოს ყველაფერს აკეთებს დაძაბულობის გასაღვივებლად.

შეიხმა საბრიმ „ანადოლუს“ განუცხადა, რომ მუსლიმები რამადანს ოპტიმიზმით ხვდებიან, შუამავალ მუჰამედის ტრადიციის შესაბამისად. თუმცა, იერუსალიმის საკითხში ისინი შეშფოთებულნი არიან იმ მკაცრი ზომების გამო, რომლებსაც საოკუპაციო ხელისუფლება ალ-აქსაში მისული მუსლიმების წინააღმდეგ გამოიყენებს.

საბრის თქმით, ისრაელის ხელისუფლებამ ბევრ ახალგაზრდას აუკრძალა მეჩეთში შესვლა და გამოაცხადა, რომ არ შეამსუბუქებს შეზღუდვებს ოკუპირებული დასავლეთ სანაპიროდან (West Bank) მომავალი მლოცველებისთვის. მისი განცხადებით, ეს ნიშნავს, რომ მლოცველთა რაოდენობა წინა წლებთან შედარებით გაცილებით ნაკლები იქნება, რაც ეწინააღმდეგება რელიგიური აღმსარებლობის თავისუფლებას და ხელს შეუშლის მუსლიმებს რელიგიური წესების შესრულებაში.

მკაცრი შეზღუდვები

ჩვეულებრივ, რამადანის დროს ოკუპირებული დასავლეთ სანაპიროდან ასობით ათასი პალესტინელი მიდის აღმოსავლეთ იერუსალიმში ალ-აქსას მეჩეთში სალოცავად. თუმცა, მას შემდეგ, რაც ისრაელმა 2023 წლის 7 ოქტომბერს ღაზას წინააღმდეგ ომი დაიწყო, ნეთანიაჰუს მთავრობამ გაამკაცრა შეზღუდვები სამხედრო გამშვებ პუნქტებზე და შეზღუდა დასავლეთ სანაპიროს მცხოვრებთა წვდომა აღმოსავლეთ იერუსალიმზე.

ბოლო ორი წლის განმავლობაში ისრაელის არმიის მიერ გაცემული ნებართვები მხოლოდ მცირე რაოდენობის ადამიანმა მიიღო; პალესტინელები აღნიშნავენ, რომ ამ ნებართვების მოპოვება უკიდურესად რთულია. წლევანდელი რამადანისთვის ხელისუფლებას ჯერჯერობით არანაირი სპეციალური რეგულაცია არ გამოუცხადებია.

ბოლო დღეებში ისრაელის ხელისუფლებამ ასევე ასობით პალესტინელს - ძირითადად ახალგაზრდა მამაკაცებს - დროებითი აკრძალვები დაუწესა, რაც მათ რამადანის განმავლობაში ალ-აქსაში შესვლას უკრძალავს. ზოგიერთი ეს ბრძანება ექვს თვემდე ვადითაა გაცემული.

ისრაელის მიზანი სუვერენიტეტის დამყარებაა

ეს ზომები მოჰყვა პრემიერ-მინისტრ ბენიამინ ნეთანიაჰუს ულტრამემარჯვენე მთავრობის მოქმედებებს, რასაც პალესტინელი მაღალჩინოსნები აკრიტიკებენ და აცხადებენ, რომ ადგილი აქვს წმინდა ადგილებთან დაკავშირებული ხანგრძლივი „სტატუს-კვოს“ შეცვლას.

მიუხედავად იმისა, რომ ისლამური ფონდის (Vakıf) სამმართველო მუდმივად ითხოვს რეიდების შეწყვეტას, ადგილობრივი პოლიცია 2003 წლიდან ცალმხრივად აძლევს უფლებას ისრაელელ ექსტრემისტებს, ძალის გამოყენებით შევიდნენ მეჩეთის ეზოში.

„ეჭვგარეშეა, რომ მემარჯვენე მთავრობა მიზნად ისახავს ალ-აქსასთან დაკავშირებით თავისი აგრესიული გეგმის განხორციელებას. წლების განმავლობაში ისინი ითხოვდნენ საჯარო შესვლას, ღია ლოცვებს და სხვადასხვა რიტუალების შესრულებას. ამბიციები, რომლებიც ოდესღაც ფარული იყო, ახლა აშკარა გახდა“, - განაცხადა შეიხმა საბრიმ. მან დასძინა, რომ ისრაელი ცდილობს დაამყაროს სუვერენიტეტი ამ ტერიტორიაზე და შეამციროს ისლამური ვაკფის უფლებამოსილება.

გარდა ამისა, ისრაელის ზომები მხოლოდ ალ-აქსათი არ შემოიფარგლება; ის ვრცელდება ზოგადად ოკუპირებულ აღმოსავლეთ იერუსალიმზე, განსაკუთრებით მეჩეთის მახლობლად მდებარე პალესტინური უბნების ნგრევაზე. საბრიმ ნგრევის პოლიტიკას რასისტული, უსამართლო და არაადამიანური უწოდა.

საბრიმ მოუწოდა არაბულ და ისლამურ სამყაროს, დაეხმარონ იერუსალიმელ პალესტინელებს, ხოლო ლიდერებს მოუწოდა, შეასრულონ თავიანთი პასუხისმგებლობა იერუსალიმისა და ალ-აქსას მეჩეთის წინაშე.